ABD’de uzun yıllardır siyasetin etkili aktörlerinden biri olan İsrail yanlısı Amerikan İsrail Halkla İlişkiler Komitesi’nin (AIPAC) seçimlerdeki rolü yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle Demokrat Parti içindeki bazı adaylar, kuruluşun seçim kampanyalarına yaptığı milyonlarca dolarlık harcamaları açık şekilde eleştirmeye başladı.
Bir dönem siyasetçiler açısından önemli bir destek olarak görülen AIPAC’la yakın ilişkinin, son dönemde bazı seçim bölgelerinde adaylar için dezavantaja dönüşebildiği belirtiliyor. Gazze savaşı, İsrail hükümetinin politikaları ve ABD’nin Orta Doğu yaklaşımı tartışmaların merkezinde bulunuyor.
46 MİLYON DOLARLIK DESTEK TARTIŞMA YARATTI
Michigan’daki Demokrat Parti Senato ön seçiminde Abdul El-Sayed, rakibi Haley Stevens’ın AIPAC desteğini kampanyasının önemli başlıklarından biri haline getirdi.
El-Sayed, AIPAC bağlantılı yapıların Stevens’ın seçilmesi için yaklaşık 46 milyon dolar harcadığını öne sürerken, Stevens ise yalnızca Michigan seçmenlerine karşı sorumlu olduğunu belirterek eleştirilere karşı çıktı.
AIPAC DESTEĞİ HER ZAMAN AVANTAJ SAĞLAMIYOR
AIPAC’ın desteği geçmişte ABD siyasetinde birçok aday için güçlü bir seçim avantajı olarak görülüyordu. Ancak son yıllarda özellikle Demokrat Parti’nin ilerici kanadında kuruluşla bağlantılı kampanya desteğine yönelik eleştiriler arttı.
New York’taki Demokrat Parti ön seçiminde Brad Lander da rakibi Dan Goldman’ın AIPAC ile ilişkisini kampanyasının gündemine taşıdı. Lander’ın seçim başarısı, büyük bağışların ve lobi kuruluşlarının siyasetteki etkisine yönelik tepkinin örneklerinden biri olarak değerlendirildi.
OBAMA DÖNEMİNDEKİ GERİLİM DÖNÜM NOKTASI OLDU
AIPAC ile Demokrat Parti arasındaki görüş ayrılıklarının geçmişi yalnızca Gazze savaşına dayanmıyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 2015 yılında dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın İran’la imzalanmasını desteklediği nükleer anlaşmaya karşı açık bir kampanya yürütmesi, Washington ile Tel Aviv arasındaki ayrışmayı daha görünür hale getirdi.
Bu süreç, İsrail politikasının ABD’de partiler üstü destek gören bir konu olmaktan çıkıp giderek daha fazla siyasi tartışmanın parçası haline gelmesinde önemli dönemeçlerden biri olarak değerlendiriliyor.
TRUMP DÖNEMİNDE ELEŞTİRİLER SAĞ KESİME DE YAYILDI
AIPAC’a yönelik eleştiriler yalnızca Demokrat Parti’nin ilerici kanadıyla sınırlı kalmadı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la yaşanan çatışma sürecindeki politikaları, “Önce Amerika” yaklaşımını savunan bazı muhafazakâr çevrelerde de İsrail’in ABD dış politikası üzerindeki etkisinin tartışılmasına yol açtı.
Eski Trump yönetimi yetkililerinden Joe Kent de ABD’nin Orta Doğu’daki çatışmalara dahil olmasında İsrail yanlısı çevrelerin etkili olduğunu savundu. AIPAC ise bu yöndeki suçlamaları reddediyor.
BERNIE SANDERS CEPHESİNDEN DE ELEŞTİRİ
Demokrat Senatör Bernie Sanders’ın danışmanı Matt Duss da AIPAC’ın Netanyahu hükümetinin siyasi çizgisine fazla yakın hareket ettiğini savundu.
Duss’a göre kuruluşun İsrail’e destek konusunda benimsediği yaklaşım, Demokrat seçmenlerin bir bölümünde giderek daha fazla tepki topluyor. Özellikle Gazze’de yaşananların ardından parti içindeki görüş ayrılıklarının daha görünür hale geldiği belirtiliyor.
AIPAC ELEŞTİRİLERİ REDDEDİYOR
AIPAC ise İsrail hükümetinin ABD’deki temsilcisi gibi hareket ettiği yönündeki suçlamalara karşı çıkıyor. Kuruluş, Amerikan vatandaşları tarafından oluşturulduğunu ve temel amacının ABD ile İsrail arasındaki ilişkileri güçlendiren politikaları desteklemek olduğunu belirtiyor.
Kuruluşun açıklamasına göre desteklediği çok sayıda aday 2026 seçim sürecinde başarı elde etti. Buna karşın bazı seçim bölgelerinde AIPAC karşıtı adayların da dikkat çekici sonuçlar alması, ABD siyasetinde İsrail politikası ve büyük kampanya harcamaları üzerindeki tartışmanın önümüzdeki dönemde de devam edeceğini gösteriyor.
