Strazburg merkezli mahkeme, Çarşamba günü verdiği kararla Rusya’yı ilk kez bu denli kapsamlı insan hakları ihlallerinden sorumlu tutmuş oldu.
Uluslararası Hukuk İhlaline Hükmedildi
AİHM, Ukrayna ve Hollanda tarafından açılan davalar kapsamında Moskova'nın Ukrayna topraklarında uluslararası hukuku ihlal ettiğine karar verdi. Bu karar, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinden sonra uluslararası bir yargı organı tarafından verilen ilk insan hakları ihlali tespiti oldu.
MH17 Faciasında İlk Uluslararası Yargı Kararı
Mahkeme, Amsterdam-Kuala Lumpur seferini yapan ve 17 Temmuz 2014’te Ukrayna’nın doğusunda düşürülen MH17 sefer sayılı Malezya Havayolları uçağıyla ilgili de Rusya’yı sorumlu buldu. Olayda aralarında 196 Hollanda vatandaşının da bulunduğu 298 kişi hayatını kaybetmişti. AİHM, Rus yapımı Buk füzesinin ayrılıkçıların kontrolündeki bölgeden ateşlendiğini ve bu süreçte Rusya’nın etkili rol oynadığını vurguladı.
Strazburg'daki mahkeme, Rusya’ya karşı açılmış dört farklı dava hakkında karar verecek. Ancak yargıçlar, bu kararların büyük ölçüde sembolik niteliğe sahip olduğunu belirtiyor. Zira davalar, Rusya’nın 2022 yılında Avrupa Konseyi’nden çıkarılmadan önce açılmıştı ve şu anda AİHM’nin Moskova üzerinde yaptırım gücü bulunmuyor.
Oğlunu MH17 faciasında kaybeden Thomas Schansman, AİHM kararını “gerçek sorumluluğun tanınması adına önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Adalet mücadelesinden vazgeçmeyeceğini belirten Schansman, “Bu dava Rusya için kapanmış sayılmaz” dedi. MH17 mağdurlarının yakınları için karar, uzun süredir devam eden uluslararası hukuk mücadelesinde moral açısından kritik bir gelişme olarak görülüyor.
Rusya Aleyhine Binlerce Bireysel Başvuru Var
AİHM’nin gündeminde yalnızca devletler arası başvurular değil, aynı zamanda Rusya’ya karşı bireyler tarafından açılmış yaklaşık 10 bin dava daha bulunuyor. Ukrayna tarafı, Rusya’nın sorumluluğunu uluslararası zeminde gündeme taşımaya devam ediyor.
Geçtiğimiz ay Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesine karşı başlatılan işgal nedeniyle üst düzey Rus yetkililerin yargılanmasını amaçlayan yeni bir uluslararası mahkeme kurulması planını resmen onayladı. Bu girişim, özellikle savaş suçları ve insan hakları ihlalleri açısından Kremlin yönetiminin uluslararası sorumluluğunu artırabilecek yeni bir sürecin kapısını aralayabilir.
