Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, Türkmenistan’ın Türkmenbaşı kentinde bir araya geldi.
9 Ekim’de gerçekleştirilen görüşmede iki lider, son dönemdeki temaslarını ve Azerbaycan-İran ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik yürütülen çalışmaları değerlendirdi.
Aliyev ve Pezeşkian, daha önce gerçekleştirdikleri görüşmeleri ve telefon konuşmalarını memnuniyetle hatırlarken, Azerbaycan hükümet heyetinin kısa süre önce İran’a yaptığı ziyaret sırasında ele alınan konulara da değindi.
PEZEŞKİAN’DAN “DOST VE İYİ KOMŞU” MESAJI
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, görüşmede iki ülke arasındaki tarihî dostluk ve akrabalık bağlarını vurguladı.
Pezeşkian, İran’ın yaşadığı zorlu dönemde Azerbaycan’ın ortaya koyduğu tutumun Tahran tarafından yüksek düzeyde takdir edildiğini ifade etti.
İran lideri, Azerbaycan’ın “dost ve iyi komşu” olarak sergilediği yaklaşımın İran için önemli olduğunu bir kez daha dile getirdi.
Aliyev ve Pezeşkian daha önce Bişkek’te gerçekleştirdikleri görüşmede de iki ülke arasındaki ilişkilerin dostluk ve kardeşlik temelinde geliştirilmesi konusunda görüş birliği ortaya koymuştu.
Pezeşkian bu görüşmede İran’ın Azerbaycan ile ilişkileri tüm alanlarda genişletmek istediğini belirtirken, Aliyev ise bölgesel sorunların barış ve müzakere yoluyla çözülmesini desteklediklerini söylemişti.
AĞBEND-KELALEH PROJESİNDE SON AŞAMA
Türkmenbaşı’ndaki görüşmenin en dikkat çeken başlıklarından biri Ağbend-Kelaleh projesi oldu. İki lider, projenin uygulanmasına yönelik çalışmaların son aşamaya gelmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Ağbend ile İran’ın Kelaleh bölgesi arasında Aras Nehri üzerinde inşa edilen kara yolu köprüsünün yapımı daha önce tamamlanmıştı. Projenin tamamen faaliyete geçebilmesi için sınır ve gümrük altyapısına yönelik çalışmaların tamamlanması bekleniyor.
Köprünün faaliyete geçmesiyle Azerbaycan’ın Doğu Zengezur Ekonomik Bölgesi ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında İran üzerinden yeni bir ulaşım bağlantısının oluşturulması hedefleniyor.
Projenin aynı zamanda Doğu-Batı ve Kuzey-Güney ulaştırma koridorlarına yeni bir bağlantı sağlaması ve Basra Körfezi ile Karadeniz arasındaki güzergâhın önemli parçalarından biri olması planlanıyor.
BİŞKEK’TEKİ KARARLAR İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Aliyev ve Pezeşkian, ağustos ayında Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te gerçekleştirdikleri görüşmede gündeme gelen konuların uygulanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü de belirtti.
İki ülkenin ilgili kurumlarının, liderlerin belirlediği başlıklar doğrultusunda temaslarını devam ettirdiği ifade edildi.
Azerbaycan ile İran arasında son dönemde özellikle ticaret, ulaştırma ve transit, enerji, su yönetimi ve insani ilişkiler alanlarında çeşitli ortak projeler ele alınıyor.
Şubat ayında Bakü’de düzenlenen Azerbaycan-İran Hükümetlerarası Devlet Komisyonu toplantısında da bu alanlardaki iş birliğinin genişletilmesine yönelik mutabakat zaptı imzalanmıştı.
İRAN İLK KEZ “BDT+” FORMATINDA
Pezeşkian görüşmede İran’ın, BDT üyesi olmayan bir ülke olarak ilk kez “BDT+” formatına katılmasına da değindi.
Türkmenbaşı’ndaki BDT Devlet Başkanları Konseyi toplantıları kapsamında gerçekleşen bu katılım, İran’ın bölgesel çok taraflı platformlarla ilişkilerini genişletme yönündeki yeni adımlarından biri olarak dikkat çekti.
Aliyev de gün içinde BDT liderler zirvesine katılarak Azerbaycan’ın örgüt içindeki gelecek rolü, ulaştırma kapasitesi ve 2028 dönem başkanlığına ilişkin mesajlar vermişti.
KUZEY-GÜNEY KORİDORU DA GÜNDEMDE
Aliyev-Pezeşkian görüşmesinden kısa süre önce Azerbaycan, Rusya ve İran liderleri de Türkmenbaşı’nda üçlü görüşme gerçekleştirdi.
İlham Aliyev, Vladimir Putin ve Mesud Pezeşkian arasındaki görüşmenin ana gündem maddesini Kuzey-Güney Uluslararası Ulaştırma Koridoru oluşturdu.
Azerbaycan ile İran arasındaki ulaştırma projeleri, söz konusu koridorun tam kapasiteyle çalışması açısından kritik önem taşıyor. Astara yük terminalinin tamamlanması, Reşt-Astara demiryolu bağlantısı ve Ağbend-Kelaleh geçişi iki ülkenin son dönemde üzerinde çalıştığı stratejik ulaştırma projeleri arasında bulunuyor.
Türkmenbaşı’ndaki görüşme, Bakü ve Tahran’ın son aylarda hız kazanan üst düzey siyasi diyaloğunun devamı niteliğinde gerçekleşirken, iki ülkenin özellikle ulaştırma, transit ve ekonomik bağlantıları somut projeler üzerinden geliştirme iradesini sürdürdüğünü ortaya koydu.
