Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur'da yürütülen yeniden imar çalışmalarına dair kapsamlı veriler paylaştı. Bugüne kadar 300 bin hektardan fazla alanın mayın ve patlayıcı mühimmattan temizlendiğini açıklayan Aliyev, 47 yerleşim yerine 40 binden fazla kişinin geri döndüğünü bildirdi. Bölgenin yeniden inşası için devlet bütçesinden ayrılan kaynağın ise 25,5 milyar manata ulaştığını belirtti.
Aliyev'in açıklamaları, 14 Ekim'de Bakü'de düzenlenen 6. Azerbaycan Uluslararası Karabağ'ın Restorasyonu, Yeniden İnşası ve Kalkınması Fuarı'nın (Rebuild Garabagh) katılımcılarına gönderdiği mesajda yer aldı.
Cumhurbaşkanı, Büyük Dönüş Devlet Programı kapsamında konutlardan ulaştırmaya, enerji yatırımlarından eğitim ve sağlık hizmetlerine kadar birçok alanda çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
KARABAĞ'DA 300 BİN HEKTARDAN FAZLA ALAN MAYINLARDAN TEMİZLENDİ
İlham Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur'a güvenli geri dönüşün sağlanması amacıyla yürütülen mayın temizleme çalışmalarına dikkat çekti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın açıkladığı verilere göre, 300 bin hektardan fazla alan mayınlardan ve patlayıcı mühimmattan arındırıldı.
Büyük Dönüş Devlet Programı'nın ilk aşaması kapsamında şehir ve köylerin yeniden inşa edildiğini belirten Aliyev, vatandaşların eski yerleşim yerlerine güvenli biçimde dönmelerinin hedeflendiğini ifade etti. Aliyev, şimdiye kadar 47 yerleşim yerine 40 binden fazla kişinin geri döndüğünü açıkladı. Bölgede yaşayan, eğitim gören ve çalışan toplam kişi sayısının ise yaklaşık 100 bine ulaştığını bildirdi.
Açıklanan iki nüfus verisi farklı grupları kapsıyor. 40 binden fazla kişi geri dönüş yapanları, yaklaşık 100 bin kişi ise bölgede yaşayan, okuyan ve çalışanların toplamını ifade ediyor.
YENİDEN İMAR İÇİN 25,5 MİLYAR MANAT AYRILDI
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur'daki yeniden imar çalışmalarının ülkenin kendi mali imkanlarıyla yürütüldüğünü belirtti.
Cumhurbaşkanı'nın verdiği bilgilere göre devlet bütçesinden bugüne kadar yeniden inşa ve restorasyon faaliyetleri için 25,5 milyar manat kaynak ayrıldı.
Yatırımlar kapsamında yerleşim alanlarının yeniden kurulması, ulaşım bağlantılarının geliştirilmesi, enerji altyapısının oluşturulması ve kamu hizmetlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Aliyev, yeniden imar sürecinin yalnızca konut inşasından oluşmadığını, bölgenin ekonomik ve sosyal yaşamının yeniden oluşturulmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü ifade etti.
KARABAĞ'DA 1500 KİLOMETREYE YAKIN YOL İNŞA EDİLDİ
İlham Aliyev'in açıkladığı veriler arasında ulaştırma yatırımları da önemli yer tuttu. Karabağ ve Doğu Zengezur'da bugüne kadar yaklaşık 1500 kilometre yol inşa edildiğini belirten Aliyev, ulaşım altyapısının yerleşim yerlerini birbirine ve Azerbaycan'ın ekonomik ağına bağladığını söyledi.
Cumhurbaşkanı, 11,7 kilometre uzunluğundaki Murovdağ Tüneli'ni zorlu dağlık koşullarda gerçekleştirilen mühendislik çalışmalarının örneklerinden biri olarak değerlendirdi.
Fuzuli, Zengilan ve Laçın uluslararası havalimanlarının hizmete açıldığını hatırlatan Aliyev, demir yolu inşaatlarının ise devam ettiğini bildirdi.
Horadiz-Ağbend demir yolu hattının Zengezur Koridoru'nun önemli bileşenlerinden biri olduğunu belirten Aliyev, hattın Azerbaycan'ın uluslararası ulaştırma ve lojistik bağlantılarının genişletilmesi açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.
ENERJİ ALTYAPISINDA 38 HİDROELEKTRİK SANTRALİ DEVREYE ALINDI
Yeniden inşa edilen yerleşim yerlerinin ve üretim tesislerinin enerji ihtiyacının karşılanmasına yönelik yatırımlar da Cumhurbaşkanı'nın açıklamalarında yer aldı.
Aliyev, bölgede toplam 307 megavat kurulu güce sahip 38 hidroelektrik santralinin faaliyete geçtiğini açıkladı.
Enerji altyapısı kapsamında 13 trafo merkezinin hizmete alındığını belirten Cumhurbaşkanı, bir yeni su deposunun inşa edildiğini ve beş su deposunun restore edildiğini bildirdi.
Karabağ ve Doğu Zengezur'un yeşil enerji bölgesi olarak geliştirilmesinin temel hedeflerden biri olduğunu ifade eden Aliyev, enerji ve su altyapısının yeni yerleşim yerleri ile üretim alanlarının faaliyetlerini desteklediğini kaydetti.
40 EĞİTİM VE 20 SAĞLIK KURUMU FAALİYETE BAŞLADI
Aliyev, yeniden imar çalışmalarının sosyal hizmetlerle desteklendiğini belirterek eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeleri de paylaştı.
Karabağ ve Doğu Zengezur'da 40 eğitim kurumu ile 20 sağlık kuruluşunun faaliyete başladığını açıklayan Cumhurbaşkanı, Hankendi'deki Karabağ Üniversitesinin de eğitim faaliyetlerini sürdürdüğünü bildirdi.
Laçın, Zengilan, Fuzuli ve Ağdam'da hizmete açılan idari merkezlerin sosyal güvenlik, istihdam ve diğer kamu hizmetlerine erişimi kolaylaştırdığını belirtti. Bölgede bankacılık, posta, iletişim ve devlet hizmetlerinin kapsamının da genişletildiğini ifade etti.
Aliyev, altyapı yatırımlarının tarihi ve kültürel mirasın korunmasıyla birlikte yürütüldüğünü söyledi. Tarihi ve dini yapıların restorasyonu ile turizm altyapısının geliştirilmesinin bölgenin kültürel yaşamına ve turizm potansiyeline katkı sağlamasının hedeflendiğini belirtti.
54 BİN HEKTARDAN FAZLA ORMAN ALANININ YOK EDİLDİĞİNİ AÇIKLADI
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, yeniden imar sürecinde çevresel sorunların giderilmesine de önem verdiklerini ifade etti. Aliyev'in açıklamasına göre, çatışma ve işgal döneminde 54 bin 300 hektar orman alanı yok edildi.
Toprak ve su kaynaklarının da zarar gördüğünü belirten Aliyev, bugüne kadar 600 hektarlık orman alanının restore edildiğini bildirdi.
Cumhurbaşkanı, ormanların ve su ekosistemlerinin iyileştirilmesinin bölgenin uzun vadeli kalkınması açısından önem taşıdığını vurguladı.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE DAYANIKLI YAPILAŞMA HEDEFLENİYOR
Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur'da uygulanan şehircilik ve mühendislik çözümlerinin Azerbaycan'ın diğer bölgeleri için de örnek oluşturabileceğini belirtti.
İklim değişikliğinin etkilerine dayanıklı yapılaşma çözümlerinin uygulanması gerektiğini ifade eden Cumhurbaşkanı, çevresel iyileştirme çalışmalarının altyapı yatırımlarıyla birlikte sürdürüldüğünü söyledi.
2026 yılında Bakü'de düzenlenen Dünya Şehircilik Forumu'nun (WUF13), Azerbaycan'ın şehircilik alanındaki deneyimlerinin uluslararası düzeyde tanıtılmasına katkı sağladığını belirtti.
KARABAĞ İÇİN YENİ HEDEF: YATIRIM, İSTİHDAM VE İHRACAT
İlham Aliyev, Büyük Dönüş Devlet Programı'nın ikinci aşamasında ekonomik kalkınmanın daha fazla öne çıkacağını açıkladı.
Yeni dönemin temel hedefleri arasında özel yatırımların artırılması, kalıcı istihdamın genişletilmesi ve ihracata yönelik üretimin geliştirilmesi bulunuyor.
Cumhurbaşkanı, Karabağ ve Doğu Zengezur'un Azerbaycan ekonomisinde yeni bir büyüme merkezi olarak konumlandırılmasını hedeflediklerini belirtti.
Rebuild Garabagh ve BakuBuild fuarlarının yeni teknolojilerin tanıtılması ve iş ortaklıklarının kurulması açısından fırsatlar sunduğunu ifade etti. Aliyev, kurulacak ortaklıkların somut projelere dönüşmesini ve bölgenin uzun vadeli ekonomik gelişimine katkı sağlamasını beklediklerini bildirdi.
