Ankara, "deprem riski en düşük iller" listelerinde sık sık yer alıyor. Kent merkezinin altından büyük bir diri fay geçmemesi, "Ankara'da deprem olmaz" algısını besliyor. Yer bilimciler ise Ankara için iki farklı tablo çiziyor. Bir grup kentin Türkiye genelinde görece şanslı olduğunu söylerken, diğer grup çevredeki fayların ve zayıf zeminin riski büyüttüğü uyarısını yapıyor.
AFAD verilerine göre Ankara'nın Kalecik ilçesinde 3 Eylül'de 11,74 kilometre derinlikte 3,9 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Kalecik'te bir yıl önce, 11 Eylül 2025'te de 4,1 büyüklüğünde deprem meydana gelmişti.
"EN GÜVENLİ İLLER" LİSTELERİ NEYE DAYANIYOR?
AFAD, illeri deprem riskine göre sıralayan resmi bir liste yayımlamıyor. Haber sitelerinde yer alan "en güvenli iller" listeleri birbirinden farklı. Bazı listelerde Ankara bulunuyor, bazılarında ise yer almıyor.
Türkiye Deprem Tehlike Haritası 1 Ocak 2019'da yürürlüğe girdi. AFAD'ın 6 Mayıs 2025'te yaptığı açıklamaya göre yeni haritayla "deprem bölgesi" kavramı ortadan kalktı. Tehlike artık il ya da bölge bazında değil, noktasal olarak "en büyük yer ivmesi" değeriyle gösteriliyor. Yani "Ankara 4. derece deprem bölgesinde" ifadesi güncel haritada karşılık bulmuyor.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ise 22 Haziran 2026'da Türkiye Diri Fay Haritası'nı 13 yıl sonra güncelledi. Haritadaki diri fay sayısı 485'ten 700'e çıktı.
ANKARA'NIN ÇEVRESİNDE HANGİ FAYLAR VAR?
Gazi Üniversitesi'nden Doç. Dr. Bülent Özmen, kentin çevresindeki fayları 2023'te şöyle sıraladı: "Ankara'nın çevresi kuzeyden Kuzey Anadolu fayı, güneyden Tuz Gölü fay zonu, doğuda Kırıkkale Erbaa fayı, güneydoğudan Seyfe ve Salanda fayları, batı ve güneybatıdan Eskişehir fay zonu ile çevrelenmiş durumdadır." Bülent Özmen'e göre söz konusu fayların Ankara kent merkezine uzaklığı 60 ile 80 kilometre arasında değişiyor.
Sakarya Üniversitesi'nden Prof. Dr. Murat Utkucu ise Türkiye'nin en büyük deprem tehlikesini oluşturan Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun Ankara kent merkezine yaklaşık 100 kilometre uzaklıkta olduğunu belirtti.
Bülent Özmen'e göre Ankara'nın bazı ilçelerinde tehlike diğerlerinden biraz daha yüksek. Özmen, Çamlıdere ve Kızılcahamam'ı Kuzey Anadolu Fayı'na, Elmadağ ve Kalecik'i Eldivan-Elmadağ tektonik kaması ile Kırıkkale-Erbaa Fayı'na, Şereflikoçhisar, Evren ve Bala'yı ise Tuz Gölü Fay Zonu'na yakınlıkları nedeniyle öne çıkardı. Bülent Özmen, yeni haritada Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Mamak ve Etimesgut gibi merkez ilçelerde tehlike değerinin eski haritaya göre yüzde 30-50 arttığını da açıkladı. Ankara'daki fay hatları ve riskli ilçeler için ayrıntılı listeye de göz atabilirsiniz.
"GÖRECE GÜVENLİ" DİYEN UZMANLAR
Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, 5 Şubat 2025'te katıldığı bir programda Ankara'yı şöyle değerlendirdi: "Ankara, göreceli olarak daha güvenli bir bölge. Ankara'yı Türkiye'de depremden çok ağır etkilenmeyecek ve nispeten güvenli olabilecek bir yer olarak sayabiliriz. Çünkü çok yakınından büyük bir fay hattı geçmiyor."
Hacettepe Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Candan Gökçeoğlu da 2023'te Ankara'nın depremsellik açısından görece şanslı olduğunu söyledi. Gökçeoğlu, Ankara için en kritik kesimin yaklaşık 100 kilometre kuzeydeki Kuzey Anadolu Fay Zonu segmentleri olduğunu belirtti. Candan Gökçeoğlu'nun aktardığına göre AFAD'ın Ankara İl Afet Risk Azaltma Planı'nda kentin yoğun nüfuslu bölgesinde beklenen en büyük yer ivmesi 0,2g'nin altında kalıyor.
"GÜVENLİ DEMEK MÜMKÜN DEĞİL" DİYEN UZMANLAR
Bülent Özmen, Şubat 2025'te yaptığı değerlendirmede çevredeki faylarda "meydana gelebilecek 6.5 ve daha büyük depremlerden Ankara ili ve kent merkezinin önemli oranda etkilenme olasılığı oldukça yüksek" olduğunu söyledi. Özmen, "Ankara'nın deprem açısından güvenli bir şehir olduğunu söylemek pek mümkün değil" ifadesini kullandı.
Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Şükrü Ersoy, 11 Eylül 2025'teki Kalecik depreminin ardından "Ankara'nın depremden arınmış, izole bir bölge olduğunu söylemek doğru değil" dedi. Şükrü Ersoy, depreme neden olan fayın diri fay haritasında net biçimde göründüğünü ve 6 büyüklüğüne kadar deprem üretme kapasitesi olabileceğini ifade etti.
Naci Görür de aynı depremin ardından sosyal medya hesabından Çankırı Fay Zonu'na dikkat çekti. Görür, "Deprem ters fay nitelikli Çankırı Fay zonu üzerinde" diyerek zonun büyüklüğü 7'ye varan deprem üretebileceğini belirtti.
Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu ise Ağustos 2025'te ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, Eldivan-Elmadağ tektonik kaması hareket ederse 6,5 ile 7 arasında bir deprem olabileceğini söyledi.
BALA'DA 2007'DE 5,7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM OLMUŞTU
Ankara il sınırları içinde son dönemde kaydedilen en büyük depremlerden biri 20 Aralık 2007'de, Kurban Bayramı'nın ilk günü Bala'da meydana geldi. Kandilli Rasathanesi, saat 11.48'deki depremin büyüklüğünü 5,7 olarak açıkladı. Depremde can kaybı yaşanmadı. Yeniyapan köyünde bir cami minaresi yıkıldı, Sırapınar'da 10-15 kerpiç ev çöktü, Suyugüzel köyünde çöken ahırlarda yaklaşık 100 hayvan telef oldu. Bala'da bir hafta sonra, 27 Aralık 2007'de 5,5 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedildi.
RİSKİ BÜYÜTEN ZEMİN VE BİNA STOKU
Uzmanlar, Ankara'da riski yalnızca fayların değil, zemin ve bina kalitesinin de belirlediğini vurguluyor. Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Erçin Kasapoğlu, "Ankara'nın altında deprem üretecek aktif bir fay yok" demekle birlikte, kentte deprem riski en yüksek bölgenin Ankara Çayı çevresindeki alüvyon zemin üzerinde kurulu Demetevler olduğunu açıkladı. Erçin Kasapoğlu'na göre Gaziosmanpaşa ve Çankaya gibi güneydeki semtler ise kaya zemin üzerinde bulunuyor.
Gürol Seyitoğlu da kentsel dönüşümün öncelikle Demetevler'den başlaması gerektiğini, bölgedeki yapı stokunun zayıf olduğunu vurguladı. Şükrü Ersoy ise "Evlerin iyi inşa edilmiş olması gerekiyor. Köy evi bile olsa depreme dayanıklı yapılabilir" dedi.
OTURDUĞUNUZ ADRESİN DEPREM TEHLİKESİ NASIL ÖĞRENİLİR?
AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası uygulamasında adres ya da koordinat girerek bulunduğunuz noktanın en büyük yer ivmesi değerini sorgulayabilirsiniz. Uygulamaya e-Devlet üzerinden de ulaşabilirsiniz. Haritada tehlike, açık sarıdan koyu kırmızıya doğru artan renklerle gösteriliyor. Değer yükseldikçe o noktadaki deprem tehlikesi de artıyor.
