Ankara’da özellikle Kızılay, Bahçelievler ve çevresinde yoğunlaşan Aspava restoranları, geç saatlere kadar süren servis düzeni, masaya siparişten önce gelen ikramlar ve SSK adı verilen tabakla birlikte başkentte yerleşmiş bir yeme içme alışkanlığı oluşturuyor. Esnaf, öğrenci, vardiyalı çalışan ve gece dışarıdan dönenlerin aynı masalarda buluştuğu bu mekanlar, yalnızca yemek sunan işletmeler değil, aynı zamanda kentte gece yaşamının belirli bir akışa bağlandığı sosyal buluşma alanları olarak görülüyor.
ANKARA ASPAVA GELENEĞİ
Aspava adı Ankara’da yalnızca döner veya kebap servis eden bir restoran türünü değil, masaya oturulduğu andan itibaren başlayan ikram düzenini ifade ediyor. Sipariş verilmeden gelen salata, cacık, patates kızartması, soslar ve küçük porsiyon döner parçaları pek çok işletmede ortak uygulama olarak sunuluyor. Yemeğin ardından çay servis edilmesi de bu düzenin parçası olarak sürdürülüyor.
Bu anlayışın geçmişi, 1970’li ve 1980’li yıllarda gece geç saatlere kadar açık küçük kebapçılara dayanıyor. “Allah Sağlık Para Afiyet Versin Amin” sözünün baş harflerinden oluştuğu kabul edilen Aspava ifadesi zamanla tek bir işletmeden bağımsız bir gelenek adı haline geliyor. Kentte birçok tabelada aynı isim bulunsa da kullanıcılar bu adı ikram düzenini sürdüren işletmelerle ilişkilendiriyor.
ASPAVA'NIN SSK SOSU
Aspava menülerinde öne çıkan SSK tabağı, pide veya lavaş üzerine yerleştirilen döner ya da köftenin sos, soğan ve kaşar peyniri ile fırınlanmasıyla hazırlanıyor. Sos genellikle domates ve biber tabanlı hazırlanırken üzerine karamelize soğan ve eritilmiş kaşar ekleniyor.
Ustalara göre kullanılan kaşarın tuz oranı, soğanın pişme derecesi ve sosun kıvamı işletmeden işletmeye değişiyor. Bazı mekanlar tariflerini paylaşmazken farklı içeriklerle hazırlanan çeşitler bulunuyor. İşletmelerin ürün içeriklerini doğru şekilde beyan etmesi ve saklama koşullarını mevzuata uygun yürütmesi gıda denetimleri kapsamında kontrol ediliyor.
ANKARA GECE HAYATI ASPAVA'DA SON BULUYOR
Bar, konser veya eğlence çıkışında rotanın Aspava’ya dönmesi kentte yaygın bir alışkanlık oluşturuyor. Öğrenciler, sağlık çalışanları, taksiciler ve gece çalışanları benzer saatlerde aynı bölgelerde toplanıyor. Bu durum özellikle Kızılay ve Bahçelievler çevresinde gece saatlerinde yoğunluk yaratıyor.
Geç saatlere kadar açık olan işletmeler nedeniyle yaya ve araç trafiği artarken belediye ve güvenlik ekipleri ruhsat, kaldırım kullanımı ve gürültü kontrollerini belirli aralıklarla sürdürüyor.
GERÇEK ASPAVA HANGİSİ?
Kentte aynı adı taşıyan çok sayıda işletme bulunuyor. Bazıları marka tesciline sahipken bazıları yalnızca tabelada bu ifadeyi kullanıyor. Kullanıcılar gerçek Aspava tanımını hukuki markadan çok işletmenin geçmişi, ustalık zinciri ve ikram düzeniyle ilişkilendiriyor.
Müşteriler genellikle hesapta ek ücret çıkmaması, ikramların sürekliliği ve hizmet biçimini belirleyici unsurlar olarak ifade ediyor. Sosyal medya yorumları da işletmeler hakkında bilgi paylaşımının yaygın bir aracı olarak kullanılıyor.
İKRAM KÜLTÜRÜ VE FİYAT ŞEFFAFLIĞI
Bol ikram uygulaması bazı durumlarda tüketilmeyen ürünlerin artmasına yol açabiliyor. Gıda güvenliği kuralları gereği artan ürünlerin yeniden servis edilmemesi gerekiyor. Bu nedenle bazı işletmeler porsiyon düzenlemesi yaparken bazıları paket servis seçeneği sunuyor.
Mevzuata göre menüde yer almayan ürünlerin ücretlendirilmemesi gerekiyor. Pek çok işletme ikramları hesap dışı bırakırken maliyeti ana yemek fiyatlarına yansıtma yöntemi uygulanabiliyor.
ANKARA’DA EN ÇOK TERCİH EDİLEN ASPAVA BÖLGELERİ NEREDE BULUNUYOR?
Kızılay ve Sakarya Caddesi çevresi, Bahçelievler 7. Cadde hattı ile Emek ve Beştepe çevresi Aspava restoranlarının yoğun bulunduğu bölgeler arasında yer alıyor. Bu bölgelerde gece geç saatlere kadar açık işletmeler bulunuyor ve klasik SSK tabakları ile ikram düzeni birlikte sunuluyor.
Aspava masaları kentte sosyal buluşma alanı olarak kullanılıyor. Üniversite yılları, gece çalışmaları ve toplu etkinlik sonrası buluşmalar çoğu zaman bu mekanlarda gerçekleşiyor. Şehre dışarıdan gelenler için de Ankara’ya özgü bir deneyim olarak aktarılıyor.
