Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni birbirine bağlaması planlanan Great Sea Interconnector (GSI) projesi, Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanları tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Yunan basınında yer alan analizlerde, Ankara’nın “önceden koordinasyon” yaklaşımının sadece bu proje açısından değil, aynı bölgelerde gelecekte yapılacak deniz faaliyetleri bakımından da hukuki ve siyasi sonuçlar doğurabileceği öne sürüldü.
ATİNA’DA “EMSAL” ENDİŞESİ
Yunan basınındaki değerlendirmelere göre Atina’nın temel endişesi, Türkiye ile kurulacak olası bir koordinasyon mekanizmasının ileride Ankara tarafından deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerine dayanak olarak gösterilmesi.
Bu nedenle Yunan tarafı, yapılacak iletişimin bir “izin” ya da “onay” süreci değil, teknik bir bildirim olarak kalması gerektiğini savunuyor.
TÜRKİYE “ÖNCEDEN KOORDİNASYON” DİYOR
Millî Savunma Bakanlığı ise Türkiye’nin kıta sahanlığı olarak değerlendirdiği alanlarda yapılacak kablo, boru döşeme ve bilimsel araştırma faaliyetlerinin önceden koordine edilmesi gerektiğini açıkladı.
MSB, Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin kıyı devleti olmaktan kaynaklanan hak ve yetkileri bulunduğunu belirterek, kendi kıta sahanlığı olarak gördüğü bölgelerde izinsiz faaliyete izin verilmeyeceğini ifade etti.
“BİLDİRİM” VE “KOORDİNASYON” AYRIMI
Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis ise NAVTEX’in deniz faaliyetleri ve seyrüsefer güvenliği açısından bir bildirim aracı olduğunu savunuyor.
Yunan tarafına göre bildirim, Türkiye’nin söz konusu alanlarda yetki sahibi olduğunun kabul edilmesi anlamına gelmiyor. Ankara ise önceden koordinasyonu kıyı devleti hakları çerçevesinde değerlendiriyor.
GSI PROJESİ NEDEN KRİTİK?
GSI projesi, Yunanistan ile Kıbrıs’ı ve ilerleyen aşamada İsrail’i Avrupa elektrik şebekesine bağlamayı hedefleyen denizaltı enerji bağlantısı olarak planlanıyor.
Projenin güzergâhının Türkiye ve Yunanistan’ın deniz yetki alanı iddialarının kesiştiği bölgelerden geçmesi, teknik çalışmaları aynı zamanda diplomatik bir tartışmanın parçası haline getiriyor.
“MAVİ VATAN” TARTIŞMASI DA GÜNDEMDE
Yunan basını, GSI tartışmasını Türkiye’nin “Mavi Vatan” yaklaşımıyla birlikte değerlendiriyor.
Yunan tarafı, deniz yetki alanlarına ilişkin Türk tezlerinin ileride daha kurumsal bir zemine taşınmasından endişe duyduğunu belirtirken, Türkiye ise Doğu Akdeniz’de ilan ettiği kıta sahanlığı sınırları ve ikili anlaşmalar çerçevesinde haklarını koruduğunu savunuyor.
