Türk dünyasının Hazar Denizi ile birbirine bağlanan iki büyük ülkesi Azerbaycan ve Türkmenistan, ilişkilerini yepyeni bir boyuta taşıdı. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov’un Bakü’ye gerçekleştirdiği tarihi ziyarette, iki ülke arasında milyarlarca dolarlık bir ekonomik gücü harekete geçirecek çok sayıda dev anlaşma imzalandı. Bu tarihi buluşma, sadece iki ülkenin değil, tüm bölgenin ticaret ve enerji dengelerini değiştirecek nitelikte.
BAKÜ'DE GÖRKEMLİ KARŞILAMA VE İLK TEMASLAR
Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, resmi temaslarda bulunmak üzere geldiği Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de çok sıcak ve görkemli bir askeri törenle karşılandı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından ağırlanan konuk cumhurbaşkanı, tören kıtasını selamladıktan sonra üst düzey görüşmelere geçildi.
Liderler önce baş başa, ardından da iki ülkenin bakanlarının ve heyetlerinin katılımıyla çok verimli toplantılar gerçekleştirdi. Görüşmelerin ana merkezinde; Hazar Denizi üzerinden yapılacak ticaretin artırılması, yeni enerji projeleri ve iki ülkenin ortak gümrük hatlarının hızlandırılması yer aldı. Toplantıların sonunda Aliyev ve Berdimuhamedov, iki devletin kardeşlik bağlarını resmen en üst seviyeye çıkaran kapsamlı bir "Ortak Bildiri"ye imza attı.
KARDEŞLİĞİN HAZAR'DAKİ DEV SİMGESİ: "DOSTLUK" GEMİSİ
Bu tarihi zirvenin en heyecan verici ve unutulmaz anlarından biri, "Dostlug" (Dostluk) adı verilen dev petrol tankerinin tanıtım töreni oldu. İki liderin bilgisayar ekranları başından canlı bağlantıyla katıldığı törende, iki ülkenin Hazar Denizi'nde ortaklaşa işlettiği petrol ve doğal gaz sahasının adını taşıyan dev bir gemi görücüye çıktı.
Azerbaycan tarafından Türkmenistan'a çok özel bir kardeşlik hediyesi olarak sunulan bu tanker, tamamen Bakü Tersanesi'nde Türk mühendis ve işçileri tarafından inşa edildi. Gemi, tam 141 metre uzunluğa ve yaklaşık 17 metre genişliğe sahip. Tek seferde 7 bin 875 ton petrol taşıma kapasitesi olan bu dev tanker, Azerbaycan'ın gemi yapımındaki yüksek teknolojisini dünyaya kanıtlarken, iki ülke arasındaki sarsılmaz dostluğun da denizlerdeki en büyük sembolü oldu. Bugüne kadar 14 büyük gemi üreten ve 170'ten fazlasını onaran Bakü Tersanesi'nin, şu an sipariş listesinde 17 gemi projesinin daha olduğu belirtildi.
EKONOMİYİ VE TARIMI UÇURACAK ORTAKLIKLAR
Liderlerin çizdiği dostluk vizyonunun ardından, iki ülkenin bakanları da masaya oturarak hayatın her alanını kapsayan mega anlaşmalara imza attılar. İlk büyük hamle ekonomi ve üretim alanında geldi.
Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov ile Türkmen mevkidaşları, iki ülkenin ticaretini katlayacak kararlar aldı. Merkez bankaları ile maliye bakanlıkları arasında doğrudan iş birliği kurulması kararlaştırılırken; iki ülkenin fabrikalarının ortak çalışmasını sağlayacak "2026-2028 Dönemi Sanayi İşbirliği Programı" imzalandı. Ayrıca tarım alanında da büyük bir ortaklık başlatıldı; böylece iki ülke hem gıda üretiminde birbirine destek olacak hem de tarımsal ticareti kolaylaştıracak.
ENERJİ KORİDORU GÜVENCE ALTINA ALINDI
Dünyanın en önemli enerji üreticilerinden olan bu iki kardeş ülke, Hazar Denizi'ndeki kaynakları birlikte daha güçlü şekilde değerlendirmek için de tarihi bir adım attı. Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ile Türkmenistan'ın devlet kuruluşu "Türkmenneft"in başkanı Guvanç Agacanov arasında stratejik bir enerji anlaşması imzalandı. Bu imza sayesinde, Hazar'ın altındaki ve üstündeki enerji hatlarının güvenliği artırılacak, dünya pazarlarına petrol ve gaz sevkiyatı çok daha kolay hale gelecek.
DİPLOMASİ HIZLANIYOR, GÜMRÜK DUVARLARI KALKIYOR
İki ülke arasındaki ilişkilerin sadece bugünü değil, geleceği de planlandı. Dışişleri bakanları Ceyhun Bayramov ve Raşid Meredov, önümüzdeki 3 yılı kapsayan (2026-2029) bir dış politika yol haritası imzalayarak uluslararası arenada hep birlikte hareket edeceklerinin mesajını verdiler.
Ticaretin önündeki en büyük engellerden biri olan bürokrasiyi azaltmak için gümrük kapılarında da devrim niteliğinde adımlar atıldı. İki ülkenin gümrük başkanları, taşınan malların bilgilerini bilgisayar ortamında anında paylaşacak teknik bir sistem kurdu. Bu sayede tırlar ve gemiler gümrüklerde hiç beklemeden yollarına devam edebilecek.
SAĞLIKTAN SPORA
Büyük yatırımların yanı sıra, halkların günlük yaşamını doğrudan etkileyecek sosyal alanlar da unutulmadı. Sağlık bakanları, tıp alanında bilgi paylaşımı ve ortak hastane projeleri için iş birliği zaptı imzaladı. Aynı zamanda gıda güvenliği, çalışanların haklarını koruyacak sosyal güvenlik sistemleri ve gençleri bir araya getirecek spor etkinlikleri konusunda da karşılıklı imzalar atılarak tam bir dayanışma sağlandı.
"TÜM TÜRK DÜNYASI GÜÇLENECEK"
İmza törenlerinin ardından kameraların karşısına geçen Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, dünyaya çok net bir ortak mesaj verdi.
Liderler, bu tarihi buluşmanın ve imzalanan dev anlaşmaların sadece Azerbaycan ile Türkmenistan'ı zenginleştirmeyeceğini, aynı zamanda Çin'den Avrupa'ya uzanan tarihi İpek Yolu üzerindeki tüm taşımacılık hatlarını canlandıracağını vurguladı. Hazar Denizi'nin tam bir barış ve ticaret gölü haline geldiğini belirten liderler, bu büyük dostluk ve iş birliği hamlesinin tüm Türk dünyasının küresel güç ve refahına çok büyük bir katkı sağlayacağının altını çizdiler.
