AK Parti'nin hazırladığı ve kamuoyunda "12'nci Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu. Toplam 30 maddeden oluşan paket, tazminat hesaplamalarından miras hukukuna, noterlik işlemlerinden ceza yargılamalarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor. Özellikle faiz yükünün azaltılması, yargı süreçlerinin hızlandırılması ve cezasızlık algısının önüne geçilmesine yönelik düzenlemeler dikkat çekiyor.
TAZMİNAT VE FAİZ HESAPLAMASINDA YENİ DÖNEM
Paketin en dikkat çeken maddelerinden biri tazminat davalarına ilişkin düzenlemeler oldu.
Buna göre destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında faiz uygulamasının başlangıç tarihi değiştiriliyor. Mevcut sistemde olay tarihinden itibaren işletilen faiz, yeni düzenlemeyle karar tarihinden itibaren hesaplanacak.
Düzenleme sayesinde özellikle sigorta şirketleri ve iş dünyasının uzun süredir gündeme getirdiği yüksek maliyet yükünün azaltılması hedefleniyor.
MİRAS KAVGALARINI AZALTACAK DÜZENLEME
Miras kalan taşınmazların satışına ilişkin önemli bir değişiklik de pakette yer aldı.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu'nun açıklamasına göre, miras kalan taşınmazlar için yapılacak ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek. Böylece aileye ait taşınmazların düşük bedellerle üçüncü kişilerin eline geçmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
HAGB UYGULAMASINA YENİ SINIRLAR
Kamuoyunda sık sık tartışma konusu olan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulaması da yeniden düzenleniyor.
İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği kötü muamele niteliğindeki suçlarda artık HAGB kararı verilemeyecek. Böylece özellikle insan hakları ihlalleriyle ilgili davalarda cezasızlık algısının ortadan kaldırılması hedefleniyor.
İCRA TAKİBİNDE VATANDAŞI İLGİLENDİREN DEĞİŞİKLİK
Yeni düzenlemeyle idare aleyhine hükmedilen para alacaklarında doğrudan icra takibi başlatılamayacak.
Vatandaşların önce ilgili kuruma başvuru yapması gerekecek. Kurumun ödeme yapmaması halinde ise icra yoluna gidilebilecek.
NOTERLİKTE DİJİTAL DÖNÜŞÜM HIZLANIYOR
Yargı paketinde dijitalleşme adımları da genişletiliyor. Noterler tarafından düzenlenen evraklar güvenli elektronik imza ile mahkemelere ve savcılıklara elektronik ortamda gönderilebilecek. Böylece işlemlerin daha hızlı ve daha düşük maliyetle yürütülmesi amaçlanıyor.
BİLİRKİŞİLİK SİSTEMİNE SIKI DENETİM
Paketle birlikte hâkim ve savcıların hukuki bilgiyle çözebileceği konularda bilirkişiye başvurmasının önüne geçilmek isteniyor.
Teknik uzmanlık gerektirmeyen konularda bilirkişi görevlendirilmesi disiplin yaptırımı kapsamına alınacak. Böylece yargılamaların gereksiz yere uzamasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
DNA VE DİJİTAL VERİLER İÇİN YENİ GÜVENCE
Kanun teklifinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin dikkat çeken hükümler de bulunuyor.
Ceza soruşturmaları kapsamında elde edilen genetik veriler ile dijital materyallerin saklanması ve imha edilmesine ilişkin kurallar ilk kez açık şekilde düzenleniyor. Beraat veya takipsizlik kararı verilmesi halinde DNA örnekleri ve genetik veriler derhal imha edilecek.
DURUŞMALARDA ÜÇ AY SINIRI
Yargılamaların hızlandırılması amacıyla yazılı yargılama usulünde iki duruşma arasındaki sürenin kural olarak üç ayı aşmaması sağlanacak.
Ayrıca ses ve görüntü sistemi üzerinden duruşmalara katılımın kapsamı genişletilerek tarafların yargı süreçlerine daha hızlı erişmesi amaçlanıyor.
YARGITAY'IN BOZMA YETKİSİ DARALTILIYOR
Paket kapsamında Yargıtay'ın bozma kararlarına ilişkin uygulamada da değişikliğe gidiliyor.
Yeni düzenlemeyle bozma kararları büyük ölçüde görev ve yetki kurallarına aykırılık durumlarıyla sınırlandırılacak. Böylece davaların yıllarca sürmesine neden olan tekrar yargılama süreçlerinin azaltılması hedefleniyor.
EKONOMİDEN CEZA HUKUKUNA KADAR GENİŞ ETKİ
12'nci Yargı Paketi yalnızca hukuk sistemini değil, sigorta sektöründen iş dünyasına, miras hukukundan kamu yönetimine kadar birçok alanı doğrudan etkileyecek düzenlemeler içeriyor.
Meclis'te görüşülmeye başlanacak teklifin yasalaşması halinde milyonlarca vatandaşı ilgilendiren önemli değişiklikler yürürlüğe girecek.
