Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa’da Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi’nin açılışını gerçekleştirdi. Yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan Bintepeler, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip dronlarla havadan izlenecek.
Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri, 2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmıştı. Alanın Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilmesiyle Türkiye’nin listedeki varlıklarının sayısı 22’ye yükselmişti.
75 KİLOMETREKARELİK ALAN İZLENECEK
Bakan Ersoy, Lidya Kralı Alyattes’in anıt mezarının da bulunduğu Bintepeler’in yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayıldığını ve 120’den fazla anıt mezarı barındırdığını söyledi.
Böylesine geniş bir coğrafyanın yalnızca geleneksel yöntemlerle sürekli gözetim altında tutulmasının kolay olmadığını belirten Ersoy, geçmişte bazı tümülüslerin kaçak kazılar nedeniyle iş makineleriyle ağır ve geri döndürülemez şekilde tahrip edildiğini ifade etti.
GECE GÖRÜŞLÜ DRONLARLA TAKİP
Bintepeler’e hakim Karnıyarık Tepe yakınındaki eski kazı evi yenilenerek Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi’ne dönüştürüldü.
Merkez, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip iki insansız hava aracı sistemiyle donatıldı. Üç anten sistemiyle kapsama alanı güçlendirilirken merkezi izleme sistemleri, büyük ekranlar ve çevre güvenlik kameraları da devreye alındı.
Vardiyalı görev yapacak güvenlik personelinin İHA pilotluğu eğitimleri ve gerekli sertifikasyon süreçleri tamamlandı. Havadan izleme sırasında şüpheli hareket veya kaçak kazı girişimi tespit edilmesi halinde bilgiler jandarma birimleriyle paylaşılacak.
Ersoy, sistemin amacını, “Teknolojiyi, kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken görmek, caydırmak ve önlemek için kullanıyoruz” sözleriyle anlattı.
KAÇAKÇILIKLA MÜCADELEDE 3 AŞAMA
Ersoy, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede yaklaşımını “önleme, uluslararası iş birliği ve iade” olmak üzere üç temel yapı taşı üzerine kurduğunu söyledi.
Bintepeler’deki havadan izleme sisteminin bu yaklaşımın önleme ayağına örnek olduğunu belirten Ersoy, uluslararası kuruluşlarla yürütülen iş birliklerinin de sürdüğünü ifade etti.
ABD ile 2021 yılında imzalanan ve kültür varlıklarına yönelik ithalat kısıtlamalarını düzenleyen Mutabakat Zaptı’nın 2026’da beş yıl daha uzatıldığını açıklayan Ersoy, Manhattan Bölge Savcılığı ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi HSI ile yürütülen çalışmaların da sürdüğünü söyledi.
13 BİN 474 ESER TÜRKİYE’YE GETİRİLDİ
Ersoy, 2002 yılından bu yana yurt dışına kaçırılan 13 bin 474 kültür varlığının Türkiye’ye iadesinin sağlandığını, bunların 9 bin 159’unun son sekiz yılda ülkeye kazandırıldığını açıkladı.
Boubon Antik Kenti’nden çıkarılan bronz imparator heykelleri, İngiltere’den getirilen Eros başı, ABD’den iade edilen Zeugma mozaik panosu ve farklı ülkelerden getirilen Lidya, Urartu ve İznik eserlerini örnek gösteren Ersoy, çalışmaların sürdüğünü belirtti.
MANİSA’DAN KAÇIRILAN ESERLER DE GERİ DÖNDÜ
Manisa’dan yasa dışı yollarla çıkarılan yaklaşık 2 bin 700 yıllık altın kolyenin Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nden, Lidya Dönemi’ne ait bronz klinenin ise Getty Müzesi’nden geri getirildiğini söyleyen Ersoy, Manisa kökenli 10 Lidya mezar ve adak stelinin de 2014 yılında Türkiye’ye kazandırıldığını aktardı.
Ersoy, Manisa Müzesi’nde açılan “Kaçış Yok” sergisinin de kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede farklı dönemlere ait örnekleri bir araya getirdiğini belirtti.
“BİNTEPELER’İ GÖKYÜZÜNDEN DE KORUYACAĞIZ”
Teknolojinin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Ersoy, Bintepeler’in korunmasında bölge halkının sahiplenmesinin de önem taşıdığını söyledi.
Bintepeler’de uygulanacak modelin geniş coğrafyalara yayılan diğer arkeolojik alanların korunması için de tecrübe sağlayacağını belirten Ersoy, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Binlerce yıldır bu coğrafyanın hafızasını taşıyan Bintepeler’i, bundan sonra gökyüzünden de koruyacağız.”
