Eski Birleşik Krallık'ın İran Büyükelçisi Simon Gass, Financial Times gazetesinde yayımlanan "Avrupa Rusya ile konuşmalı" başlıklı yazısında, Rusya ile Batı arasında giderek derinleşen güvenlik krizini değerlendirdi. Avrupa ülkelerinin askeri hazırlıklarını artırmasına rağmen Rusya ile diplomatik ilişkilerin zayıflamasının ciddi riskler doğurduğunu belirten Gass, yanlış hesaplamaların tarafları istemedikleri bir savaşa sürükleyebileceğini ifade etti.

Soğuk Savaş döneminde yaşanan nükleer krizleri hatırlatan İngiliz diplomat, Avrupa'nın yalnızca olası bir savaşa hazırlanmakla yetinmemesi, savaşı önleyecek diplomatik mekanizmaları da yeniden oluşturması gerektiğini vurguladı.

İNGİLİZ DİPLOMATTAN 1983 NÜKLEER KRİZİ HATIRLATMASI

Simon Gass, analizinde 1983 yılında ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan ve nükleer savaş tehlikesini artıran olaylara dikkat çekti.

Dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan'ın Sovyetler Birliği'ne yönelik sert söylemlerinin Moskova yönetiminde olası bir Amerikan saldırısına ilişkin endişeleri artırdığını belirten Gass, Eylül 1983'te Sovyet erken uyarı sistemlerinin ABD'den balistik füze saldırısı gerçekleştirildiğine ilişkin yanlış alarm verdiğini hatırlattı.

Sovyet subayı Stanislav Petrov'un alarmın sistem hatasından kaynaklandığı değerlendirmesinde bulunması, olası bir nükleer misillemenin önlenmesinde önemli rol oynadı.

Gass, aynı yılın kasım ayında NATO tarafından gerçekleştirilen "Able Archer" tatbikatının da Sovyet yönetimi tarafından gerçek bir saldırının hazırlığı olarak algılanmasından endişe edildiğini aktardı.

O dönemde dünyanın nükleer savaşa ne kadar yaklaştığının kesin olarak bilinmediğini ifade eden Gass, benzer yanlış değerlendirmelerin günümüzde de ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Avrupada Hava Sahasi Alarmi Iki Ulkeden Acil Siginak Cagrisi Nato Savas Ucaklari Hava 3370698

"RUSYA İLE BATI ARASINDA SAVAŞ TEHLİKESİ GERİ DÖNDÜ"

İngiliz diplomat, aradan geçen 40 yılı aşkın sürenin ardından Avrupa ile Rusya arasında doğrudan askeri çatışma ihtimalinin yeniden güvenlik gündeminin merkezine yerleştiğini belirtti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Avrupa'nın gelecek beş yıl içerisinde olası bir Rus saldırısına karşı hazırlıklı olması gerektiği yönündeki açıklamalarını hatırlatan Gass, Moskova'nın da NATO ülkelerinin Ukrayna'daki savaşa aktif biçimde katıldığı görüşünde olduğunu ifade etti.

Gass'a göre Avrupa'nın mevcut güvenlik stratejisi üç temel başlık üzerine kuruluyor: Ukrayna'ya askeri ve siyasi desteğin sürdürülmesi, savunma harcamalarının artırılması ve hibrit tehditlere karşı dayanıklılığın güçlendirilmesi.

Ancak İngiliz diplomat, bu önlemlerin Rusya ile yaşanabilecek yıkıcı bir savaşın önlenmesi açısından tek başına yeterli olmadığını savundu.

Avrupa ülkelerinin askeri caydırıcılığa ağırlık verirken diplomatik ilişkileri ikinci plana atmasının, karşılıklı güvensizliği daha da artırabileceğini belirtti.

Avrupa Haritasi

YANLIŞ HESAPLAMALAR AVRUPA'YI SAVAŞA SÜRÜKLEYEBİLİR

Gass, uluslararası ilişkiler literatüründe "güvenlik ikilemi" olarak tanımlanan duruma dikkat çekti.

Bu kavram, bir devletin kendi güvenliğini artırmak amacıyla attığı askeri adımların başka bir devlet tarafından tehdit olarak algılanmasını ve bunun karşılıklı silahlanma ile gerilimi artırmasını ifade ediyor.

İngiliz diplomata göre Avrupa ülkelerinin savunma kapasitelerini güçlendirmesi, Moskova tarafından saldırı hazırlığı olarak değerlendirilebilir. Benzer şekilde Rusya'nın askeri faaliyetleri de Avrupa'da tehdit algısını artırabilir.

Bu karşılıklı güvensizlik ortamında yanlış hesaplamaların, kazaların veya hatalı istihbarat değerlendirmelerinin doğrudan bir çatışmayı tetikleyebileceği uyarısında bulunan Gass, siyasi liderlerin kullandığı söylemlerin de dikkatle belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

NATO'NUN KALİNİNGRAD PLANLARINA ELEŞTİRİ

Gass, Avrupa'daki bazı siyasi yetkililerin Rusya'ya yönelik askeri açıklamalarını da eleştirdi.

NATO'nun olası bir çatışma durumunda Rusya'nın Kaliningrad bölgesindeki hava savunma sistemlerini etkisiz hale getirmeye yönelik askeri seçenekler üzerinde çalışmasının anlaşılabilir olduğunu belirten İngiliz diplomat, bu tür planların kamuoyu önünde dile getirilmesinin gerilimi artırabileceğini savundu.

Özellikle Avrupa Birliği üyesi ülkelerin üst düzey yetkililerinin askeri tehdit içeren açıklamalar yapmasının, Moskova tarafından yanlış yorumlanabileceğini ifade etti.

Gass, caydırıcılığın yalnızca askeri güç gösterisiyle değil, doğru iletişim ve kontrollü diplomatik mesajlarla da sağlanması gerektiğine dikkat çekti.

Guadalajara Kartelinin kurucusu Felix Gallardo 80 yaşında öldü
Guadalajara Kartelinin kurucusu Felix Gallardo 80 yaşında öldü
İçeriği Görüntüle

"AVRUPA RUSYA İLE YENİDEN KONUŞMALI"

Financial Times'taki analizinin merkezine diplomatik diyaloğu yerleştiren Gass, Avrupa ülkelerinin Rusya ile iletişim kanallarını yeniden açması gerektiğini savundu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in NATO'nun genişlemesini ülkesinin güvenliğine yönelik bir tehdit olarak değerlendirdiğini belirten Gass, Avrupalı liderlerin Moskova'nın bu yaklaşımını anlamaya çalışmasının önemine işaret etti.

İngiliz diplomat, Rusya'nın güvenlik kaygılarını anlamaya çalışmanın Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik askeri müdahalesini haklı çıkarmak anlamına gelmediğini vurgulayan bir yaklaşım ortaya koydu.

Avrupa'nın Ukrayna'ya desteğini sürdürürken Rusya ile siyasi ve askeri iletişim kanallarını açık tutması gerektiğini belirtti.

Gass, Avrupalı liderlerin mevcut diplomatik mekanizmaları değerlendirmesini ve kıtanın güvenlik politikasını Moskova'ya doğrudan aktarabilecek temsilciler belirlemesini önerdi.

Kremlin’den Kritik Mesaj Rusya Ukrayna Savaşında Barış Için Tarih Verildi Mi2

SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNİN GÜVENLİK MEKANİZMALARI ZAYIFLADI

İngiliz diplomat, Rusya ile Batı arasındaki ilişkilerin geçmişe kıyasla daha kırılgan hale geldiğini belirtti.

Soğuk Savaş döneminde oluşturulan silah kontrolü anlaşmalarının ve kriz yönetimi mekanizmalarının büyük ölçüde etkisini kaybettiğine dikkat çekti.

Askeri ve siyasi iletişim kanallarının sınırlı kalmasının, tarafların birbirlerinin niyetlerini yanlış değerlendirme riskini artırdığını savundu.

Gass'a göre doğrudan iletişimin bulunmadığı bir güvenlik ortamında askeri tatbikatlar, sınır ihlalleri veya beklenmedik olaylar hızla daha büyük krizlere dönüşebilir.

Bu nedenle Avrupa'nın savunma ve güvenlik politikalarında askeri hazırlıklarla diplomatik kriz yönetimini birlikte ele alması gerektiğini ifade etti.

MARGARET THATCHER'IN SOVYETLER BİRLİĞİ POLİTİKASINI ÖRNEK GÖSTERDİ

Gass, analizinin sonunda eski İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher'ın Soğuk Savaş dönemindeki yaklaşımını hatırlattı.

Thatcher'ın 1983 yılında Sovyetler Birliği'nin siyasi düşünce biçimini ve stratejik hedeflerini daha iyi anlamak amacıyla uzmanlarla bir araya geldiğini belirtti.

İngiliz diplomat, Thatcher'ın Sovyet yönetimini ideolojik bir rakip olarak görmesine rağmen Moskova ile iletişimin tamamen kesilmesini doğru bulmadığını aktardı.

Thatcher'ın 1984 yılında Mihail Gorbaçov ile gerçekleştirdiği görüşmeye dikkat çeken Gass, bu yaklaşımın günümüz Avrupa liderleri açısından da önemli dersler içerdiğini savundu.

"AVRUPA SAVAŞI ÖNLEMEK İÇİN DE HAZIRLIK YAPMALI"

Simon Gass, Avrupa'nın güvenlik stratejisinin yalnızca savunma bütçelerinin artırılması ve askeri kapasitenin güçlendirilmesi üzerine kurulmaması gerektiğini ifade etti.

NATO'nun Avrupalı üyelerinin, olası bir çatışmaya hazırlanırken aynı zamanda böyle bir çatışmanın başlamasını engelleyecek siyasi ve diplomatik adımlar atmasının zorunlu olduğunu savundu.

ABD yönetiminden gelen güvenlik mesajlarındaki farklılıkların Avrupa ülkeleri arasında daha güçlü bir koordinasyonu gerekli kıldığını belirten Gass, Rusya ile diyaloğun yeniden kurulmasının Avrupa'nın güvenliğine katkı sağlayabileceğini değerlendirdi.

İngiliz diplomatın uyarıları, dünya gündeminde Rusya-NATO geriliminin arttığı bir dönemde, askeri caydırıcılık ile diplomatik iletişim arasındaki dengenin önemini yeniden gündeme taşıdı.

Kaynak: Haber Merkezi