Kadın sağlığının korunmasında erken teşhis ve düzenli sağlık kontrolleri hayati önem taşıyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Kader Dağdaş, TÜRKİNFORM'a yaptığı değerlendirmede, pek çok hastalığın henüz belirti vermeden önce yapılan taramalar sayesinde erken dönemde tespit edilebildiğini belirterek, kadınların yaşlarına uygun sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurguladı.
Bir kadının sağlığını uzun yıllar korumasının çoğu zaman doğru zamanda yaptırılan basit testlerle mümkün olduğunu ifade eden Dağdaş, Türkiye'de sağlık tarama alışkanlıklarının gelişmesine rağmen birçok kadının hangi yaşta hangi kontrolleri yaptırması gerektiğini yeterince bilmediğini söyledi.
KADINLAR HANGİ YAŞTA HANGİ TESTİ YAPTIRMALI?
Taramanın, henüz belirti vermeyen ancak erken dönemde tespit edildiğinde tedavi başarısını artıran hastalıkların araştırılması anlamına geldiğini belirten Dağdaş, "Tarama programlarının amacı, kişi kendini tamamen sağlıklı hissederken olası riskleri ortaya çıkarmaktır. Bu nedenle hiçbir şikayeti olmayan kadınların da düzenli kontrole gitmesi gerekir" dedi.
Kadın sağlığında en sık uygulanan taramaların serviks kanseri, meme kanseri, kolon kanseri, osteoporoz, diyabet, kalp-damar hastalıkları ve tiroit bozukluklarına yönelik olduğunu kaydeden Dağdaş, bu taramaların yaş ve risk durumuna göre planlandığını ifade etti.
15-24 yaş arasında HPV aşısı, genel sağlık kontrolleri ve gerekli durumlarda demir ile D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirten Dağdaş, 25 yaş sonrasında ise düzenli jinekolojik muayene ve HPV taramalarının başlaması gerektiğini söyledi.
SERVİKS KANSERİNE KARŞI HPV TARAMASI ŞART
Op. Dr. Kader Dağdaş, 25 yaşından itibaren kadınların düzenli jinekolojik muayene yaptırması gerektiğini belirterek, Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine göre HPV testinin 25 yaşında başlayıp 65 yaşına kadar beş yılda bir uygulanmasının uygun olduğunu söyledi.
HPV testinin serviks kanserine yol açabilecek riskleri erken dönemde ortaya koyduğunu belirten Dağdaş, "HPV aşısı yaptırmış olmak tarama programlarının ihmal edilmesi anlamına gelmez. Aşılı kadınlar da düzenli HPV testlerini yaptırmalıdır" diye konuştu.
Pozitif HPV sonucu saptanması halinde ileri değerlendirme yöntemleriyle gerekli incelemelerin yapıldığını belirten Dağdaş, erken tanının serviks kanserinin önlenmesinde kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
MEME KANSERİNDE ERKEN TANI HAYAT KURTARIYOR
Meme kanserinin kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu hatırlatan Dağdaş, 40 yaşından itibaren mamografi taramalarının başlaması gerektiğini ifade etti.
Ailede erken yaşta meme kanseri öyküsü bulunan kadınlarda taramaların daha erken yaşlarda başlatılabileceğini belirten Dağdaş, yüksek risk grubundaki kadınlarda mamografiye ek olarak meme MR'ının da kullanılabildiğini söyledi.
"Kendi kendine meme muayenesi önemli olsa da mamografinin yerini tutmaz" diyen Dağdaş, ele gelmeyen çok küçük tümörlerin ancak görüntüleme yöntemleriyle tespit edilebildiğini vurguladı.
50 YAŞ SONRASI KOLON KANSERİ RİSKİ ARTIYOR
Yaş ilerledikçe kolon kanseri riskinin arttığını belirten Dağdaş, ortalama risk grubundaki kadınlarda kolonoskopi taramalarının 45-50 yaşlarından itibaren başlamasının önerildiğini söyledi.
Kolon kanseri aile öyküsü bulunan kişilerde ise taramaların daha erken yaşlarda yapılması gerektiğini ifade eden Dağdaş, bu kişilerin bireysel risk değerlendirmesine göre takip edilmesi gerektiğini kaydetti.
OSTEOPOROZA KARŞI KEMİK YOĞUNLUĞU ÖLÇÜLMELİ
Özellikle menopoz sonrası dönemde osteoporoz riskinin arttığına dikkat çeken Dağdaş, 65 yaş üzerindeki tüm kadınlarda kemik mineral yoğunluğu ölçümü yapılmasının önerildiğini söyledi.
Erken menopoz, sigara kullanımı, düşük vücut ağırlığı, uzun süreli kortizon kullanımı ve ailede osteoporoz öyküsü gibi risk faktörlerinin varlığında kemik yoğunluğu ölçümüne daha erken yaşlarda başlanabileceğini belirtti.
KALP VE DİYABET RİSKİ DÜZENLİ TAKİP EDİLMELİ
Kadınların yalnızca jinekolojik hastalıklar açısından değil, genel sağlık açısından da düzenli takip edilmesi gerektiğini belirten Dağdaş, kan basıncı, kolesterol, kan şekeri ve tiroit fonksiyonlarının belirli aralıklarla değerlendirilmesinin önem taşıdığını söyledi.
Diyabet, hipertansiyon, tiroit hastalıkları ve otoimmün rahatsızlıkları bulunan kadınlarda takip sıklığının artırılması gerektiğini ifade eden Dağdaş, bu hastalıkların kadın sağlığı üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
GEBELİK ÖNCESİ KONTROLLER İHMAL EDİLMEMELİ
Gebelik planlayan kadınlar için gebelik öncesi danışmanlığın büyük önem taşıdığını belirten Dağdaş, bu süreçte aşı durumunun değerlendirilmesi, kronik hastalıkların kontrol altına alınması, folik asit desteğine başlanması ve genetik risklerin gözden geçirilmesinin sağlıklı bir gebelik sürecine katkı sağladığını ifade etti.
BELİRTİ BEKLEMEDEN KONTROLE GİDİN
Op. Dr. Kader Dağdaş, birçok kadının sağlık kuruluşlarına ancak şikayetleri olduğunda başvurduğunu belirterek, "Tarama programlarının amacı zaten hastalığı belirti vermeden yakalamaktır. Yıllık jinekolojik muayene birkaç dakika sürse de uzun vadede sağlığınızı koruyacak en önemli yatırımlardan biridir" dedi.
Kadınların yaşlarına ve risk faktörlerine uygun tarama programlarını düzenli takip etmelerinin, birçok hastalığın erken tanı ve tedavisinde belirleyici rol oynadığını vurgulayan Dağdaş, düzenli sağlık kontrollerinin yaşam kalitesini artıran en önemli adımlardan biri olduğunu sözlerine ekledi.
