Suriye, Memlük hakimiyetinin ardından 1516’da Osmanlı topraklarına katıldı ve Birinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar yaklaşık dört asır Osmanlı yönetiminde kaldı. Bu uzun dönemde Osmanlı Devleti’nin farklı dönemlerde kullandığı sancaklar bölgede görülürken, özellikle 19. yüzyıldan 1918’e kadar kırmızı zemin üzerindeki beyaz ay-yıldızlı Osmanlı bayrağı Suriye’de devlet hakimiyetinin temel sembollerinden biri oldu.
Osmanlı yönetiminin 1918’de sona ermesiyle bölgede yeni bir dönem başladı. Arap İsyanı’nın renklerini taşıyan bayrakların kullanılmasının ardından Faysal bin Hüseyin liderliğinde Suriye Arap Krallığı kuruldu. Ancak bu yönetimin ömrü oldukça kısa oldu ve 1920’de Fransız kuvvetlerinin bölgeyi kontrol altına almasıyla Suriye, Fransız Mandası dönemine girdi.
FRANSIZ MANDASIYLA BİRLİKTE BAYRAKLAR DA DEĞİŞTİ
Fransız yönetimi sırasında Suriye’nin farklı idari yapılara bölünmesi, kullanılan bayraklara da yansıdı. Şam, Halep, Alevi Devleti ve Cebel Dürzi gibi idari yapıların kendilerine özgü sembolleri ortaya çıkarken, Fransız üç rengini içeren farklı bayraklar da kullanıldı. Böylece bayraklar, manda yönetiminin Suriye üzerindeki siyasi ve idari düzeninin doğrudan bir göstergesi haline geldi.
1932’de ise modern Suriye tarihinin en önemli bayraklarından biri kabul edildi. Yeşil, beyaz ve siyah yatay şeritler ile beyaz bölümde bulunan üç kırmızı yıldızdan oluşan tasarım, zamanla Fransız yönetiminden bağımsızlığın sembollerinden biri haline geldi. Suriye’nin 1946’da Fransızlardan tamamen bağımsızlığını kazanmasının ardından da aynı bayrak kullanılmaya devam etti.
ARAP BİRLİĞİ ARAYIŞLARI BAYRAKLARA YANSIDI
Suriye’nin 1958’de Mısır ile birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyeti’ni kurması, ülkenin bayrağını bir kez daha değiştirdi. Kırmızı, beyaz ve siyah yatay şeritlerin ortasına Suriye ve Mısır’ı temsil eden iki yeşil yıldız yerleştirildi. İki ülke arasındaki birlik 1961’de sona erince Suriye yeniden yeşil-beyaz-siyah ve üç kırmızı yıldızlı bağımsızlık bayrağına döndü.
1963’te Baas Partisi’nin iktidara gelmesiyle yeni bir bayrak kullanılmaya başlandı. Takip eden yıllarda Arap ülkelerini tek siyasi çatı altında toplama girişimleri bayraklara da yansıdı ve farklı yıldızlar ile semboller kullanıldı. Hafız Esad yönetimi 1980’de eski Birleşik Arap Cumhuriyeti’nin kırmızı-beyaz-siyah ve iki yeşil yıldızlı bayrağını yeniden kabul etti; bu tasarım daha sonra Beşşar Esad döneminde de kullanılmaya devam etti.
İÇ SAVAŞTA İKİ BAYRAKLI SURİYE
2011’de başlayan Suriye iç savaşıyla bayraklar bu kez ülkenin siyasi bölünmesinin en görünür sembollerinden biri haline geldi. Esad yönetimi iki yeşil yıldızlı kırmızı-beyaz-siyah bayrağı kullanmayı sürdürürken, muhalif gruplar 1932’de kabul edilen ve bağımsız Suriye döneminde de kullanılan yeşil-beyaz-siyah, üç kırmızı yıldızlı bayrağı yeniden benimsedi.
Böylece iki farklı bayrak zaman içerisinde iki farklı siyasi tarafla özdeşleşti. Üç kırmızı yıldızlı bayrak muhalefetin kontrolündeki bölgelerde ve yurt dışındaki muhalif oluşumlarda kullanılırken, iki yeşil yıldızlı bayrak Şam yönetiminin ve Baas döneminin devlet sembolü olmaya devam etti.
ESAD SONRASI ŞARA DÖNEMİNDE BAYRAK YENİDEN DEĞİŞTİ
Suriye bayrağındaki son büyük değişiklik, Beşşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesiyle yaşandı. Muhalif güçlerin Şam’a girmesi ve Ahmed eş-Şara liderliğinde yeni siyasi dönemin başlamasının ardından, Esad yönetimiyle özdeşleşen kırmızı-beyaz-siyah zemin üzerindeki iki yeşil yıldızlı bayrak terk edildi. Yerine, muhalefetin yıllardır kullandığı yeşil-beyaz-siyah ve üç kırmızı yıldızlı tarihî bayrak devlet kurumlarında dalgalanmaya başladı.
Değişiklik daha sonra yeni siyasi düzenin resmî sembollerinden biri haline geldi. Ahmed eş-Şara’nın geçiş dönemi cumhurbaşkanı olmasının ardından Mart 2025’te imzalanan anayasal bildiride Suriye bayrağı yeşil, beyaz ve siyah renkler ile beyaz bölümde yer alan üç kırmızı yıldız üzerinden tanımlandı. Böylece Hafız Esad döneminde 1980’de yeniden kabul edilen ve Beşşar Esad döneminin sonuna kadar kullanılan iki yıldızlı bayrak, devlet sembolü olma niteliğini kaybetti.
Şara döneminde kullanılan bayrağın kökenleri ise yeni değil, yaklaşık bir asır öncesine uzanıyor. İlk kez 1932’de kabul edilen ve 1946’daki bağımsızlığın ardından kullanılan tasarım, iç savaş sırasında muhalefetin sembolüne dönüşmesinin ardından Esad yönetiminin devrilmesiyle yeniden Suriye devletinin bayrağı oldu.
