Çin, geri dönüşümü yalnızca çevreyi koruyan bir uygulama olmaktan çıkarıp vatandaşlar için doğrudan gelir sağlayan bir modele dönüştürdü. Ülke genelinde yaygınlaştırılan akıllı geri dönüşüm konteynerleri sayesinde karton, kağıt ve diğer geri dönüştürülebilir atıkları teslim eden vatandaşların ödemeleri saniyeler içinde dijital cüzdanlarına aktarılıyor.
Sistem, teslim edilen malzemeyi otomatik olarak tartıyor, türünü belirliyor ve belirlenen ücret üzerinden ödemeyi anında gerçekleştiriyor. Böylece geri dönüşüm, günlük yaşamın doğal bir parçası haline gelirken ekonomik teşvik de çevre bilincini artırıyor.
PİLOT UYGULAMA BAŞARI GETİRDİ
İnternet tabanlı geri dönüşüm şirketi Lovere tarafından Temmuz 2024'te pilot olarak başlatılan uygulama ilk olarak Hangzhou kentinde hayata geçirildi. Kentte 400 mahalleye yerleştirilen 870 akıllı geri dönüşüm kutusu kısa sürede yüksek kullanım oranına ulaştı.
Şirket verilerine göre sistem, yüzde 98,5 ayrıştırma doğruluğuyla çalışırken, pilot bölgede her ay yaklaşık bin ton geri dönüştürülebilir atık ekonomiye yeniden kazandırılıyor.
50 BİNDEN FAZLA AKILLI KONTEYNER KURULDU
Lovere, bugün itibarıyla Çin'in 38 farklı kentinde 50 binden fazla akıllı geri dönüşüm konteyneri kurmuş durumda. Şirketin açıkladığı verilere göre bugüne kadar yaklaşık 30 milyon kullanıcı sistemi kullanırken, 2 milyon ton geri dönüştürülebilir atık yeniden üretim sürecine dahil edildi.
VATANDAŞLAR MİLYONLARCA YUAN KAZANDI
Akıllı geri dönüşüm sistemi çevresel katkının yanı sıra vatandaşlara sağladığı ekonomik kazançla da dikkat çekiyor. Yalnızca Hangzhou'nun Xihu Bölgesi'nde kullanıcılar sistemi 2,58 milyon kez kullanarak toplam 4,2 milyon yuan gelir elde etti.
En aktif kullanıcı ise yaklaşık 9 ton geri dönüştürülebilir atık teslim ederek 5 bin 400 yuan kazandı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ LOJİSTİK
Sistemde bulunan sensörler konteynerlerin doluluk oranını anlık olarak takip ediyor. Böylece toplama araçları yalnızca ihtiyaç duyulan noktalara yönlendirilerek hem yakıt tüketimi hem de operasyon maliyetleri azaltılıyor.
Toplanan malzemeler ise otomatik ayrıştırma tesislerinde 80'den fazla farklı kategoriye ayrılarak yeniden üretim zincirine kazandırılıyor.
DÖNGÜSEL EKONOMİ STRATEJİSİNİN PARÇASI
Akıllı geri dönüşüm uygulamaları, Çin'in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda öncelikli başlıklar arasında yer alan döngüsel ekonomi hedeflerinin önemli bir ayağını oluşturuyor. Plan kapsamında kaynak verimliliğinin artırılması, atık miktarının azaltılması ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Uzmanlara göre ekonomik teşviklerle desteklenen bu model, geri dönüşümü gönüllü bir davranış olmaktan çıkarıp günlük yaşamın alışılmış bir rutini haline getiriyor.
İKİNCİ EL PAZARI DA BÜYÜYOR
Geri dönüşüm altyapısındaki dönüşüm, Çin'de ikinci el ürün ekonomisinin de hızla büyümesine katkı sağlıyor. Yetkililer, dijital teknolojilerle desteklenen bu tür uygulamaların klasik çevre kampanyalarına kıyasla çok daha yüksek katılım sağladığını ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşmasını hızlandırdığını belirtiyor.
