Vücut ısısını ölçen termometre 38°C'yi aştığında alarm zilleri çalmaya başlar. Normal vücut ısısı 36.5-37.5°C arasındayken, enfeksiyonlar, diş çıkarma veya aşı sonrası tepkiler gibi nedenlerle yükselir. Viral enfeksiyonlar (grip, soğuk algınlığı) en yaygın suçlu, bakteriyel enfeksiyonlar ise daha ciddi olabilir. Uzmanlar, ateşin aslında bağışıklık sisteminin savunma mekanizması olduğunu vurguluyor. Ancak 39°C üzeri yüksek ateş, dehidrasyon ve nöbet riskini artırır.
Ateş tek başına hastalık değil, belirtidir. Altta yatan nedeni bulmak için doktor kontrolü şarttır.
ÇOCUKLARDA ATEŞ ÖLÇÜMÜ
Ateşi doğru ölçmek, müdahalenin ilk adımı. Koltuk altı ölçümü en pratik, kulak termometresi hızlı sonuç verir. Rektal ölçüm bebeklerde en hassas (%100 doğruluk), ancak hijyenik olmalı. Ağızdan ölçüm 5 yaş üstü için uygundur. Her ölçüm öncesi cihazı temizleyin ve 3 dakika bekleyin.
Bebekler (0-3 ay): Rektal, 38°C üstü acil doktor.
3 ay-5 yaş: Koltuk altı veya kulak, 39°C üstü dikkat.
5 yaş üstü: Ağız veya koltuk altı.
Hata yapmamak için dijital termometre tercih edin, cıvalı modelleri atın.
EVDE ATEŞ DÜŞÜRME YÖNTEMLERİ
Yüksek ateş karşısında ilk kural sakin kalmak. İşte kanıtlanmış, uzman onaylı adımlar:
İlaçlar: Parasetamol (doktor dozu: 10-15 mg/kg, 4-6 saatte bir) veya ibuprofen (5-10 mg/kg). Asla aspirin vermeyin, Reye sendromu riski taşır. Şurup formu bebekler için ideal.
Fiziksel soğutma: Ilık (vücut ısısına yakın) suyla ıslak bezle alnı, koltuk altlarını ve kasıkları silin. Soğuk su veya alkol kullanmayın, titremeyi artırır.
Giyim ve ortam: Hafif pamuklu kıyafet giydirin, kalın örtülerden kaçının. Oda ısısı 20-22°C olsun, nemli hava için buhar makinesi faydalı.
Sıvı alımı: Bol su, anne sütü veya oral rehidrasyon solüsyonu verin. Dehidrasyonu önleyin, idrar rengi koyulaşırsa acil müdahale.
Bu yöntemler 30-60 dakikada etki gösterir. Ateş 1 saatte düşmezse doktora koşun.
NE ZAMAN DOKTORA GİTMELİSİNİZ?
Tüm ateşler masum değildir. Aşağıdaki durumlarda 112'yi arayın veya en yakın hastaneye gidin:
3 aydan küçük bebeklerde 38°C üstü.
39°C üstü ateş 24 saatten fazla sürerse.
Nöbet (kasılma, bayılma).
Şiddetli baş ağrısı, boyun tutulması, kusma, solunum zorluğu veya kızarıklık.
Lethargi (uyku hali), beslenme reddi veya morarma.
Aşı sonrası hafif ateş normaldir (48 saat içinde geçer), ancak grip aşısı sonrası dikkatli olun. Kronik hastalığı olan çocuklar (astım, diyabet) için düşük eşikle hareket edin.
ATEŞİ TETİKLEMEMEK İÇİN ÖNLEME STRATEJİLERİ
Ateşin panzehiri önlemdir. Hijyen kurallarına uyun: Elleri sık yıkayın, kalabalık ortamlardan kaçının. Bağışıklama takvimini aksatmayın, grip ve pnömokok aşıları koruyucu kalkan. Dengeli beslenme (C vitamini zengini meyveler), yeterli uyku ve probiyotikler bağışıklığı güçlendirir. Kışın evi havalandırın, sigara dumanından uzak tutun.
Uzun vadede, probiyotikli yoğurtlar ve omega-3 takviyeleri (doktor onayıyla) enfeksiyon direncini artırır.
