Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 9 Kasım 2023'te Astana'ya gerçekleştirdiği resmî ziyaret kapsamında düzenlenen ortak basın toplantısında Kazak Türkçesini tercih etmesi dikkat çekti. Tokayev'in Rusça yerine ülkesinin devlet diliyle konuşmaya başlamasının ardından Rus heyetindeki bazı yetkililerin simultane tercüme kulaklıklarına yöneldiği anlar kameralara yansıdı.
RUS HEYETİ TERCÜME KULAKLIKLARINA YÖNELDİ
Tokayev'in Kazak Türkçesiyle konuşmaya başlaması üzerine Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov'un da aralarında bulunduğu Rus heyetinin tercüme cihazlarını kullanmaya çalıştığı görüldü.
Rusçayı akıcı şekilde konuşabilen Tokayev'in konuşmasına Kazak Türkçesiyle başlaması, uluslararası basında farklı değerlendirmelere neden oldu.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, konuşmasının ilerleyen bölümünde Rusçaya geçerek iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine yönelik mesajlar verdi.
TOKAYEV'İN TERCİHİ DİPLOMATİK MESAJ OLARAK YORUMLANDI
Tokayev'in devlet dilini tercih etmesi, bazı siyasi gözlemciler tarafından Kazakistan'ın ulusal kimliğini ve bağımsız dış politika anlayışını öne çıkaran sembolik bir adım olarak değerlendirildi.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını kazanan Kazakistan'da Kazak Türkçesi devlet dili statüsünde bulunurken Rusça da kamu kurumlarında resmî olarak kullanılabiliyor.
Bu nedenle Kazakistan Cumhurbaşkanı'nın Rusya ile gerçekleştirilen üst düzey bir toplantıda Kazak Türkçesiyle konuşması, Türk dünyası açısından millî dilin diplomatik alandaki görünürlüğü bağlamında dikkat çekti.
Bununla birlikte bazı diplomasi uzmanları, ev sahibi devlet başkanının kendi ülkesinin resmî diliyle konuşmasının olağan bir diplomatik uygulama olduğunu belirtti.
SOSYAL MEDYADAKİ GÖRÜNTÜLERİN TARİHİNE DİKKAT
Söz konusu görüntüler sosyal medyada farklı tarihlerde yeniden dolaşıma girdi. Özellikle Putin'in Kazakistan'da Rusçanın kullanımına ilişkin açıklamalarına Tokayev'in Kazak Türkçesiyle karşılık verdiği yönündeki paylaşımların gerçeği yansıtmadığı belirlendi.
Yapılan doğrulamalarda, bu iddiayla paylaşılan bazı videoların 2023 ve 2024 yıllarına ait farklı görüntülerin birleştirilmesiyle oluşturulduğu tespit edildi.
Tokayev'in Kazak Türkçesiyle konuşması gerçek olmakla birlikte, olayın güncel bir diplomatik anlaşmazlığın ardından yaşandığına ilişkin iddialar doğrulanmadı.
KAZAK TÜRKÇESİNİN ULUSLARARASI DİPLOMASİDEKİ YERİ
Kazakistan, bağımsızlığını kazanmasının ardından millî dilinin kamusal yaşamda ve devlet kurumlarında kullanımını yaygınlaştırmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
Tokayev'in uluslararası temaslarda Kazak Türkçesini kullanması da bu sürecin diplomatik alandaki yansımalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Rus heyetinin tercüme kulaklıklarına yöneldiği görüntüler ise devlet dilinin uluslararası toplantılardaki kullanımı ve Kazakistan'ın ulusal kimliğinin diplomatik temsili konularını yeniden gündeme taşıdı.
