ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, Türkiye’nin denizaltı periskoplarında da geçmişte dışa bağımlılık nedeniyle ambargoyla karşı karşıya kaldığını açıkladı. SİHA kameralarına uygulanan kısıtlamalara benzer şekilde denizaltılarda kullanılan periskopların da hedef alındığını belirten Akyol, söz konusu girişimin denizaltıların operasyonel kabiliyetlerini etkisizleştirmeye yönelik olduğunu ifade etti. Bu gelişmenin ardından periskop sistemlerinin millîleştirilmesi için çalışma başlatıldı. ASELSAN tarafından geliştirilen MERCAN 100, böylece yalnızca dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik bir proje olarak değil, Türkiye’nin denizaltılarına yönelik kritik bir kabiliyetin yerli imkânlarla sürdürülebilmesini sağlayan bir çözüm olarak öne çıktı.
YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ MİLLÎ PERİSKOP
MERCAN 100, klasik periskop anlayışının ötesine geçerek denizaltılara gelişmiş elektro-optik gözlem kabiliyetleri kazandırıyor. Sistem; orta dalga kızılötesi, gündüz görüş ve kısa dalga kızılötesi kameralarını aynı mimaride buluşturuyor. Böylece denizaltı personeli, farklı ışık ve çevre koşullarında çevresini daha kapsamlı biçimde gözlemleyebiliyor. Sistemin yetenekleri yalnızca görüntü elde etmekle sınırlı değil. MERCAN 100, 360 derece hızlı çevresel gözetleme ve sektörel tarama özellikleriyle denizaltının çevresinin izlenmesini kolaylaştırıyor. Göze zararsız lazer mesafe ölçer ve optik mesafe ölçüm kabiliyetleri ise tespit edilen unsurların konumlandırılmasına katkı sağlıyor. ASELSAN’ın sisteme yapay zekâ modülü de entegre etmesi, MERCAN’ın teknolojik kabiliyetlerini daha ileri bir noktaya taşıyor. Bu sayede sistemin görüntü işleme ve gözlem süreçlerinde daha gelişmiş işlevler sunması hedefleniyor. Farklı denizaltı platformlarına uyarlanabilecek şekilde tasarlanan MERCAN 100, savaş yönetim sistemleriyle entegrasyona da imkân tanıyor. Bu özellik, elde edilen elektro-optik verilerin denizaltının diğer operasyonel sistemleriyle birlikte kullanılabilmesinin önünü açıyor.
AMBARGO, MİLLÎ ÜRETİMİN ÖNÜNÜ AÇTI
MERCAN’ın geliştirilme sürecini önemli kılan unsurlardan biri, projenin doğrudan dış kaynaklı kısıtlamalara karşı bir çözüm arayışından doğması. Türkiye’nin denizaltılarında kullanılan periskoplar üzerinden ortaya çıkan bağımlılık, kritik savunma teknolojilerinde tedarik güvenliğinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gündeme getirdi. Ahmet Akyol, MERCAN’ın EURONAVAL’da ilk kez sergilendiğini belirtirken, ambargo nedeniyle millîleştirilen sistemin mevcut ihtiyaçların ötesinde yeteneklerle geliştirildiğine dikkat çekti. Akyol ayrıca MERCAN’ın Türk denizaltılarına entegre edildiğini açıkladı. Bu tablo, Türkiye’nin savunma sanayiinde sıkça karşılaştığı bir sürecin deniz platformlarındaki karşılığı niteliğinde: Dışarıdan temin edilen kritik bir teknolojiye erişimin kısıtlanması, yerli geliştirme çalışmalarını hızlandırırken ortaya daha gelişmiş özelliklere sahip bir sistem çıkabiliyor. ASELSAN’ın MERCAN 100 çözümü, bu açıdan yalnızca bir periskopun yerli alternatifini sunmuyor. Türkiye’nin denizaltı filosunda kritik öneme sahip gözetleme teknolojilerinin geliştirilmesi, tedarik edilmesi ve güncellenmesinde daha fazla kontrol sahibi olmasını sağlıyor.
