Yunanistan'ın İsrail ile son dönemde hız kazanan iş birliğine yeni bir alan eklendi. Atina merkezli Efimerida ton Sintakton'un (EFSYN) yayımladığı belgeye göre Yunanistan Eğitim Bakanlığı, ülkedeki yükseköğretim kurumlarını İsrail üniversiteleriyle akademik ve bilimsel araştırma alanlarında ortak projeler geliştirmeye davet etti.
Bakanlığın üniversite yönetimlerine gönderdiği yazı, İsrail Bölgesel İşbirliği Bakanlığından gelen iş birliği çağrısına dayanıyor. Program kapsamında Yunan ve İsrail üniversitelerinin ortak araştırma projelerinden öğrenci ve akademisyen değişimine kadar farklı alanlarda yeni ortaklıklar kurması hedefleniyor.
YUNAN ÜNİVERSİTELERİNE İSRAİL'LE İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
EFSYN'in ulaştığı bakanlık yazısında, İsrail Bölgesel İşbirliği Bakanlığının çağrısı doğrultusunda ilgilenen Yunan yükseköğretim kurumlarının İsrailli üniversitelerle akademik ve araştırma iş birlikleri geliştirmeye davet edildiği belirtiliyor.
Program yalnızca ortak bilimsel araştırmalarla sınırlı değil. Üniversiteler arasında ortak projeler, konferans ve çalıştaylar düzenlenmesi, öğrencilere burs sağlanması, akademik personel ile öğrencilerin karşılıklı değişim programlarına katılması da desteklenecek faaliyetler arasında bulunuyor.
2 MİLYON EUROYU İSRAİL FİNANSE EDECEK
Programın finansmanında dikkat çeken ayrıntı ise yaklaşık 2 milyon avroluk kaynağın Yunanistan tarafından değil İsrail tarafından sağlanacak olması. İsrail Bölgesel İşbirliği Bakanlığı girişim için 6,5 milyon şekellik, güncel karşılığıyla yaklaşık 2 milyon avroluk bütçe ayırdı.
Yunan üniversitelerinin bu kaynaktan yararlanarak İsrailli kurumlarla ortak çalışmalar gerçekleştirmesi öngörülüyor. Dolayısıyla program, Yunanistan Eğitim Bakanlığının kendi bütçesinden İsrail'le iş birliğine 2 milyon avro ayırması anlamına gelmiyor; Atina'nın rolü İsrail tarafından finanse edilen programa Yunan üniversitelerinin katılımını teşvik etmek.
YUNANİSTAN “ORTAK ÜLKE” OLARAK TANIMLANDI
Bakanlığın üniversitelere gönderdiği yazıda Yunanistan'ın İsrail açısından “ortak ülke” olduğu ifadesi de yer aldı. İsrail Bölgesel İşbirliği Bakanlığının Yunanistan ile ikili araştırma faaliyetlerini ve daha geniş ölçekte Doğu Akdeniz'deki bilimsel iş birliklerini geliştirmeyi “stratejik öncelik” olarak değerlendirdiği belirtildi.
Yazıda ayrıca Yunanistan'ın İsrail Büyükelçiliğinden gelen değerlendirmeye de atıfta bulunuldu. Büyükelçiliğin, iki ülke arasındaki ilişkilerin “stratejik karakteri” ve İsrail üniversitelerinin özellikle fen bilimlerindeki akademik seviyesi nedeniyle İsrail kurumlarıyla ikili akademik ve araştırma ilişkilerinin geliştirilmesine olumlu yaklaştığı aktarıldı.
YUNAN BASINI “ÜNİVERSİTELERE BASKI” DİYE YAZDI
Yunanistan Eğitim Bakanlığının girişimi ülkede tartışmayı da beraberinde getirdi. EFSYN, gelişmeyi “Eğitim Bakanlığının girişimi ortaya çıktı: Üniversitelere İsrail'le iş birliği için baskı yapıyor” başlığıyla okurlarına duyurdu.
Gazete, bakanlığın bütün yükseköğretim kurumlarına bu yönde bir yazı göndermesini üniversitelerin özerkliği açısından eleştirel biçimde değerlendirdi. Ancak “baskı” ifadesinin EFSYN'in habere ilişkin değerlendirmesi olduğu, yayımlanan yazıda ise üniversitelerin programa katılmaya “davet edildiği” belirtiliyor.
FİLİSTİN'E DESTEK EYLEMLERİ DE TARTIŞMANIN PARÇASI
EFSYN'in haberinde girişim, Yunan üniversitelerinde Gazze savaşı nedeniyle İsrail'e karşı gerçekleştirilen protestolar ve Filistin'e destek gösterileriyle birlikte ele alındı. Gazete, Avrupa ve ABD'deki bazı üniversitelerde İsrail'le akademik ilişkilerin son yıllarda yoğun tartışmalara yol açtığına dikkat çekti.
Yunanistan'daki üniversitelerde de Gazze savaşı sırasında Filistin'e destek gösterileri düzenlenmiş, bazı öğrenci ve akademisyen grupları İsrail üniversiteleriyle kurumsal ilişkilerin kesilmesi yönünde çağrılarda bulunmuştu. Yeni programın bu siyasi ve toplumsal tartışmaların sürdüğü bir dönemde gündeme gelmesi, kararın Yunanistan'da yalnızca akademik değil siyaset boyutuyla da tartışılmasına neden oldu.
İSRAİL İLE YUNANİSTAN ARASINDA SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ DE ARTIYOR
Akademik iş birliği çağrısı, Atina ile Tel Aviv arasında savunma alanındaki ilişkilerin genişlediği bir döneme denk geldi. İki ülke son yıllarda askeri eğitim, hava savunması, silah sistemleri ve savunma sanayisi alanlarında çeşitli ortaklıklar geliştirdi.
Bu iş birliğinin 2026'daki önemli başlıklarından biri Yunanistan'ın çok katmanlı hava savunma sistemi “Achilles Shield” oldu. Eylül ayında yayımlanan bilgilere göre İsrailli şirketlerin yer aldığı projede Yunan savunma sanayisinin de en az yüzde 25 oranında katılım sağlaması ve teknoloji paylaşımının gerçekleştirilmesi planlanıyor.
