Azerbaycan’ın 18 Ekim 1991’de yeniden kazandığı devlet bağımsızlığının üzerinden 35 yıl geçti. Azerbaycan halkının egemenlik mücadelesinde tarihî bir dönüm noktası olan bu anlamlı gün, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarının önemini de bir kez daha gündeme taşıdı.
Türkiye-Azerbaycan Derneği Genel Sekreteri Enver Türkoğlu, Türkinform muhabiri Almila Kerküklü’ye verdiği özel röportajda , Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesini, Türkiye’nin bu süreçteki desteğini ve iki ülke arasındaki tarihî, kültürel ve toplumsal bağları değerlendirdi. Türkoğlu, Azerbaycan’ın bağımsızlığının yalnızca bir devletin egemenlik kazanması değil, Türk dünyasının ortak tarihinde de önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
1918’DE YÜKSELEN BAYRAK, 1991’DE YENİDEN DALGALANDI
Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesinin temelleri, 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kurulmasına dayanıyor. Mehmet Emin Resulzade’nin de kurucu isimleri arasında bulunduğu cumhuriyet, Türk dünyasının modern devletçilik tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.
Ancak Azerbaycan’ın ilk bağımsızlık dönemi yalnızca 23 ay sürdü. 1920 yılında Sovyet yönetiminin başlamasıyla bağımsız devlet yapısı sona erdi. Buna rağmen Azerbaycan halkının bağımsızlık düşüncesi varlığını korudu.
Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecine girdiği 1991 yılında ise Azerbaycan yeniden bağımsızlık yoluna çıktı.
18 Ekim 1991’de Azerbaycan Yüksek Sovyeti tarafından kabul edilen Devlet Bağımsızlığı Hakkında Anayasa Aktı ile ülkenin bağımsızlığı yeniden tesis edildi. Böylece 1918’de kurulan cumhuriyetin devletçilik mirası, bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti ile devam etti.
Bugün 18 Ekim, Azerbaycan'da Bağımsızlığın Yeniden Kazanılması Günü olarak kutlanıyor.
TÜRKOĞLU: “BİR KERE YÜKSELEN BAYRAK BİR DAHA İNMEZ”
Azerbaycan’ın bağımsızlık tarihini değerlendirirken 1918’de yükselen üç renkli bayrağın taşıdığı anlamı hatırlatan Enver Türkoğlu, bağımsızlık mücadelesinin nesiller boyunca süren bir devletçilik iradesini temsil ettiğini vurguladı.
Türkoğlu, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kurucu isimlerinden Mehmet Emin Resulzade’nin tarihî sözünü hatırlatarak şu ifadeye dikkat çekti:
“Bir kere yükselen bayrak bir daha inmez.”
Bu sözün Azerbaycan halkının bağımsızlık kararlılığını yansıttığını belirten Türkoğlu, 1918’de başlayan sürecin 1991 yılında yeniden bağımsızlığın kazanılmasıyla tarihî bir karşılık bulduğunu anlattı.
Azerbaycan’ın bağımsızlığı, yalnızca geçmişte kazanılmış bir hak değil; korunması ve gelecek nesillere aktarılması gereken önemli bir devletçilik mirası olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE, AZERBAYCAN’IN BAĞIMSIZLIĞINI TANIYAN İLK ÜLKE OLDU
Azerbaycan’ın yeniden bağımsızlığını kazanmasının ardından Türkiye, bu tarihî süreçte önemli bir rol üstlendi.
9 Kasım 1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk devlet Türkiye oldu. İki ülke arasında 14 Ocak 1992’de diplomatik ilişkilerin kurulmasıyla kardeşlik bağları resmî iş birliğiyle daha da güçlendi.
Röportajında Türkiye’nin Azerbaycan’ın bağımsızlık sürecindeki desteğini hatırlatan Türkoğlu, iki ülkenin birbirini tarih boyunca kardeş olarak gördüğünü belirtti.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin yalnızca diplomatik temaslardan ibaret olmadığını vurgulayan Türkoğlu, ortak tarih, dil, kültür ve akrabalık bağlarının iki ülkeyi birbirine yakınlaştıran temel unsurlar olduğunu ifade etti.
Bugün iki ülke arasındaki ilişkiler, geçmişten gelen bu bağların yanı sıra siyasi, ekonomik ve stratejik iş birlikleriyle de sürdürülüyor.
“AZERBAYCAN’IN TÜRK KARDEŞLİĞİ ASLA GÖZ ARDI EDİLEMEZ”
Türkiye ve Azerbaycan arasındaki kardeşliğin toplumların ortak geçmişinden beslendiğini belirten Enver Türkoğlu, Türkiye’de yaşayan Azerbaycan kökenli Türklerin de iki ülke arasındaki bağların önemli bir parçası olduğunu söyledi.
Özellikle Iğdır, Kars, Ardahan, Ağrı, Muş, Tokat, Amasya ve Çorum gibi illere dikkat çeken Türkoğlu, tarih boyunca yaşanan göçlerin ve kurulan akrabalık ilişkilerinin iki toplum arasında güçlü bir yakınlık oluşturduğunu anlattı.
Türkoğlu, bu bağların yalnızca coğrafi yakınlık üzerinden değerlendirilemeyeceğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Azerbaycan bizim ezelden beridir kardeşimiz olmuştur.”
İki toplumun ortak geçmişinin göz ardı edilmemesi gerektiğine işaret eden Türkoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Azerbaycan'ın Türk kardeşliği asla göz ardı edilemez. Bunu göz ardı edersek biz kendimizi inkâr etmiş oluruz.”
Türkoğlu’nun açıklamalarında öne çıkan en önemli mesajlardan biri, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin yalnızca devletler arasındaki ilişkilerle değil, toplumların birbirine duyduğu aidiyet ve tarihî yakınlıkla da şekillendiği oldu.
1918’de yükselen, 1991’de yeniden bağımsız Azerbaycan’ın simgesi olan üç renkli bayrak, bugün de ülkenin egemenliğini ve devletçilik iradesini temsil etmeyi sürdürüyor.
Azerbaycan’ın Bağımsızlığın Yeniden Kazanılması Günü kutlu olsun.
