Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı ve Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) savaş dönemindeki üst düzey isimlerinden Haşim Thaçi, Lahey’de görülen davada savaş suçlarından suçlu bulunarak 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Kosova Özel Daireleri, Thaçi’yi hukuka aykırı ve keyfi alıkoyma, zalimane muamele, işkence ve öldürme suçlarından mahkum etti. Thaçi ve diğer sanıklar ise yargılama süreci boyunca suçlamaları reddetti. Açıklanan hüküm ilk derece niteliğinde bulunurken karara karşı temyiz yolu açık.
THAÇİ’YE 25 YIL HAPİS CEZASI
Mahkeme, 1998-1999 Kosova Savaşı döneminde işlendiği belirtilen suçlara ilişkin uzun süredir devam eden davada kararını açıkladı. Mahkeme heyeti, Thaçi’nin bazı suçların işlenmesine doğrudan katıldığı, bazı suçları teşvik ettiği ve UÇK’nın karşıtı olarak görülen kişilere yönelik eylemleri önlemek veya cezalandırmak için yeterli adım atmadığı sonucuna vardı.
Kararda, 385 kişinin hukuka aykırı biçimde alıkonulduğu, 303 kişinin işkenceye maruz bırakıldığı ve 96 kişinin öldürüldüğü belirtildi. Mahkeme, bu suçların Kosova ve Kuzey Arnavutluk’taki farklı noktalarda işlendiğini kaydetti.
DİĞER ÜÇ ESKİ UÇK YÖNETİCİSİNE DE CEZA
Thaçi ile aynı davada yargılanan UÇK’nın üç eski üst düzey yöneticisi hakkında da hapis cezaları verildi. Eski Kosova Meclis Başkanı Kadri Veseli 18 yıl, eski UÇK komutanlarından ve eski milletvekili Rexhep Selimi 13 yıl, eski UÇK Sözcüsü ve eski Kosova Meclis Başkanı Jakup Krasniqi ise 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Mahkeme, dört sanığın tamamını savaş suçları kapsamında hukuka aykırı alıkoyma, zalimane muamele, işkence ve öldürmeden sorumlu tuttu. Savcılık ise yargılama sırasında sanıklar için daha yüksek cezalar talep etmişti.
İNSANLIĞA KARŞI SUÇLAMALARDAN BERAAT
Mahkeme, dört sanığı savaş suçlarından mahkum ederken insanlığa karşı suçlara ilişkin altı suçlamadan beraat ettirdi.
Heyet, savcılığın söz konusu suçların sivil nüfusa yönelik yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olduğunu gerekli hukuki standartta kanıtlayamadığı sonucuna vardı. Bu nedenle insanlığa karşı suçlar kapsamında yöneltilen suçlamalar mahkumiyetle sonuçlanmadı. Böylece davada savaş suçları ile insanlığa karşı suçlara ilişkin değerlendirmeler birbirinden ayrılmış oldu.
DAVA 2023’TE BAŞLAMIŞTI
Thaçi, Veseli, Selimi ve Krasniqi 2020 yılında Lahey’deki Kosova Özel Dairelerinin gözaltı merkezine gönderilmişti. Ana dava ise 3 Nisan 2023’te başlamıştı. Yargılama sürecinde 134 tanık mahkemede ifade verdi. Savcılık delillerini Nisan 2025’te tamamladı, savunma tarafının sunumlarının ardından delil aşaması Aralık 2025’te sona erdi. Kapanış beyanları ise Şubat 2026’da yapıldı.
Kosova Özel Daireleri, savaş sırasında ve sonrasında işlendiği iddia edilen suçları yargılamak amacıyla oluşturulmuş, merkezi Lahey’de bulunan özel bir yargı kurumu olarak faaliyet gösteriyor.
KOSOVALILAR KARARI DEV EKRANLARDAN İZLEDİ
Lahey’de açıklanan karar Kosova’da yoğun şekilde takip edildi. Başkent Priştine’de binlerce kişi, Thaçi ve diğer eski UÇK yöneticilerinin fotoğrafları ile UÇK bayrakları taşıyarak meydanlarda toplandı.
Mahkeme kararının açıklanması için kurulan dev ekranların önünde bekleyen kalabalık, hükmün ardından Thaçi ve diğer sanıklar lehine sloganlar attı. Karara tepki gösterenlerin yanı sıra yargı sürecinin devam etmesi gerektiğini savunan farklı görüşler de kamuoyunda yer aldı.
Prizren’de de vatandaşların mahkeme kararını meydanda kurulan ekranlardan takip ettiği bildirildi. Lahey’de mahkeme binası çevresinde toplanan Kosovalı gruplar da kararın açıklanmasını bekledi.
THAÇİ KOSOVA SİYASETİNİN ÖNEMLİ İSİMLERİNDENDİ
Haşim Thaçi, UÇK döneminin ardından Kosova siyasetinin öne çıkan isimlerinden biri haline geldi. 1999’daki Rambouillet görüşmelerinde Kosova heyetinde yer alan Thaçi, daha sonra siyasi hayata geçti ve Kosova Demokratik Partisinin kurucu isimlerinden biri oldu.
Kosova’nın 2008’de bağımsızlığını ilan ettiği dönemde başbakan olan Thaçi, daha sonra cumhurbaşkanlığı görevini üstlendi. 2020’de hakkındaki iddianamenin kesinleşmesinin ardından cumhurbaşkanlığından istifa ederek Lahey’e gitti.
Thaçi ve diğer üç eski UÇK yöneticisi hakkında verilen kararın ardından süreç temyiz aşamasına taşınabilecek. Bu nedenle 16 Eylül’de açıklanan hüküm, davanın nihai hukuki sonucu değil, ilk derece kararı niteliğinde bulunuyor.
