Küresel piyasalar için üç başlığın belirlediği bir hafta geride kaldı. ABD enflasyonu ve Orta Doğu kaynaklı enerji riski ile yapay zeka harcamalarına dair soru işaretleri borsaları karışık bir seyre sürükledi. Yatırımcı şimdi yeni haftanın dolu veri takvimine ve dev şirketlerin sonuçlarına odaklanmış durumda.
ABD'DE ENFLASYON 4 AYIN ZİRVESİNDE FED ARTIŞ FİYATLIYOR
Hafta enerji arzıyla ilgili haberlerin verdiği temkinli iyimserlikle açıldı. Ancak hafta ortasında gelen ABD enflasyon verisi havayı değiştirdi. Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna cephelerindeki gerilim enerji maliyetini yukarı itti ve ABD'de yıllık TÜFE dört ayın zirvesine tırmandı. Alt kalemlere bakıldığında artışı sürükleyen yine enerji fiyatlarıydı.
Üretici tarafında tablo daha da sert. Eylülde ÜFE aylık yüzde 1,3 ve yıllık yüzde 6,3 artarak tahminleri aştı. Aylık artış Mart 2022'den ve yıllık artış Aralık 2022'den beri görülmemiş düzeyde. Tüketici enflasyonunun ardından üretici tarafının da ısınması fiyat baskısının kalıcılaşabileceği endişesini büyüttü.
Bu veriler Fed'in önümüzdeki dönemde faizi yukarı çekebileceği ihtimalini güçlendirdi. Para piyasaları 2027 sonuna dek üç ayrı artış fiyatlıyor. İlginç olan tahvil faizlerinin ve dolar endeksinin buna rağmen haftayı aşağıda bitirmesi. ABD 10 yıllık tahvil faizi 15 baz puan gerileyerek yüzde 5,09'a indi. Dolar endeksi yüzde 0,4 kayıpla 101,8'e indi ve dört haftadır süren çıkışına ara verdi.
TEKNOLOJİ HİSSELERİNDE SATIŞ ÇİNLİ ÇİP ÜRETİCİSİ KORKUTTU
Teknoloji ve çip hisselerindeki satış yatırımcıyı tahvile kaçırdı. Satışın gerisinde yüksek faizin ABD büyümesini sırtlayan yapay zeka harcamalarını frenleyebileceği kaygısı var. Aynı kaygı Fed'in umulduğu kadar sıkılaşamayacağı yorumlarını da doğurdu.
Bir diğer tetikleyici Çin'den geldi. Çin merkezli CXMT'nin çip geliştirmede mesafe aldığına dair haberler sektörde fiyat rekabetinin kızışacağı ve teknoloji devlerinin kâr marjlarının daralacağı endişesini körükledi. Yatırımcılar yapay zeka odaklı hisselerdeki pozisyonlarını azalttı.
FED YETKİLİLERİ NE DEDİ?
Fed Başkanı Kevin Warsh IMF ve Dünya Bankası'nın Bangkok'taki yıllık toplantılarında gelecek kararlar için yönlendirme yapmaktan kaçındı ancak fiyat istikrarı vurgusunu yineledi. Warsh "Toplantılara ilişkin önceden bir yargıda bulunmuyorum. Bu yılın geri kalanında yapacağımız toplantılarda ne yapabileceğime dair şimdiden bir şey söylemeyi doğru bulmuyorum" dedi.
New York Fed Başkanı John Williams bu yıl bir artışın daha gerekebileceği görüşünden vazgeçmediğini ama ötesine gerek görmediğini söyledi. Williams "Hala dezenflasyonist güçlerin devrede olduğuna inanıyorum. Gelecek yıla dair enflasyon öngörüm enflasyonun önemli ölçüde gerilemesi yönünde" diye konuştu. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise yüzde 2 hedefine dönüş için kısıtlayıcı duruşun sürmesi gerektiğini belirtti.
ALTIN GERİLEDİ PETROL SIÇRADI
Bu ay faiz artışı beklenmese de sonraki toplantılar için şahin fiyatlama altının üzerine çöktü. Ons yüzde 0,7 kayıpla 4 bin 165 dolara indi. Aralık vadeli Brent ise yüzde 4,75 primle 109,69 dolara tırmandı.
NEW YORK'TA NASDAQ YÜZDE 4,48 DÜŞTÜ
ABD borsaları haftayı karışık kapattı. S&P 500 yüzde 1,95 ve Nasdaq yüzde 4,48 düşerken Dow Jones yüzde 0,67 yükseldi.
Bilanço sezonu büyük bankalarla açıldı. Morgan Stanley kâr ve gelirde beklentiyi aştı. Bank of America 1,2 milyar dolarlık cezayı bilançosuna yazdı ve kârı yüzde 17 gerileyerek 6,9 milyar dolar oldu. JPMorgan Chase hem kârda hem gelirde beklentiyi tutturamadı. Goldman Sachs gelirini yüzde 23 büyüterek 18,7 milyar dolara taşıdı. Wells Fargo'nun net kârı yüzde 6 artışla 5,95 milyar dolar ve Citigroup'unki yüzde 40 artışla 5,2 milyar dolar oldu.
ABD'nin yeni hafta takvimi salı konut verileriyle başlıyor. Perşembe işsizlik başvuruları ve Conference Board öncü göstergeler endeksi var. Cuma S&P Global PMI ve Michigan tüketici güveni açıklanacak. Bilanço tarafında Meta ve Tesla'nın sonuçları haftanın en kritik başlıkları.
AVRUPA YÜKSELDİ FTSE YÜZDE 3,09 PRİM YAPTI
Avrupa'da tablo farklıydı. Bilançoların verdiği olumlu sinyal ve savunma ile enerji hisselerine gelen alımlar kıta borsalarını yukarı taşıdı. ECB Başkanı Christine Lagarde Fransa'nın mali sorununun çözümünü Paris'in kendi maliye politikasında gördüğünü söyledi ve bu sözler Fransa kaynaklı kaygıyı bir miktar yatıştırdı. Avro dört haftanın ardından ilk kez haftalık bazda dolara karşı değer kazandı ve parite yüzde 0,3 artışla 1,1240'a çıktı.
Hollandalı ASML yapay zeka talebinin güçlü kalacağını teyit edip hedeflerini yükseltti ama hissesi yine de haftada yüzde 7,7 düştü. Küresel teknoloji satışı Avrupa'yı da teğet geçmedi.
Avro Bölgesi'nde eylül enflasyonu aylık yüzde 0,6 ve yıllık yüzde 2,5 ile tahminlere paralel geldi. Almanya'da aynı ay aylık yüzde 0,6 ve yıllık yüzde 3,3 ölçüldü. İngiltere ekonomisi ağustosta aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 2,1 ile tahminlerden hızlı büyüdü.
Haftalık bazda FTSE 100 yüzde 3,09 ve DAX yüzde 2,14 ile CAC 40 yüzde 1,97 ve MIB 30 yüzde 0,21 yükseldi. Yeni haftada salı Almanya'da ÜFE ve ZEW ile İngiltere'de işsizlik ve enflasyon açıklanacak. Çarşamba Lagarde kürsüde olacak. Cuma ise kıta genelinde PMI günü.
ASYA'DA TARİHİ ÇÖKÜŞ: KOSPİ 18 YILIN EN SERT HAFTASI
Asya'da teknoloji satışı çok daha sert yaşandı. Güney Kore'de çip hisselerinin ağırlıkta olduğu Kospi endeksi yüzde 14,46 düşerek 18 yılın en kötü haftasını yaşadı. SK Hynix yüzde 24,33 ve Samsung Electronics yüzde 17,75 ile LG Electronics yüzde 15,36 değer kaybetti.
Çin'in eylül dış ticaret fazlası 133,5 milyar dolara çıkarak Ocak 2025'ten beri görülen en yüksek rakama ulaştı. Üretici fiyatları yıllık yüzde 5 ile Haziran 2022'den beri en hızlı yükselişini yaptı ve yüzde 3,8'lik tahmini geçti. Tüketici enflasyonu ise yüzde 0,9'da kalarak iç talebin hâlâ canlanmadığını ortaya koydu.
Haftalık bazda Hang Seng yüzde 0,10 ve Nikkei 225 yüzde 5,37 ile Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,56 geriledi. Yeni hafta pazartesi Çin'in büyüme ve sanayi ve perakende verileriyle açılıyor. Salı Çin'de faiz kararı var. Japonya'da çarşamba dış ticaret ve cuma enflasyon izlenecek.
YURT İÇİNDE GÖZLER PERŞEMBE TCMB'DEN 100 BAZ PUAN BEKLENİYOR
Borsa İstanbul'da satış ağırlıklı bir hafta yaşandı ve BIST 100 yüzde 4,44 düşüşle 11.721,72 puandan kapandı. Endeks MSCI kararının ardından dolar bazında 16 ayın dibini gördü. Dolar/TL haftayı yüzde 0,5 artışla 49,5140'tan tamamladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek fonlardaki koordineli işlemler dahil sermaye piyasası suçlarına karşı yasal çerçevenin 2027 başına kadar güçlendirileceğini açıkladı. TCMB Başkanı Fatih Karahan ise Bangkok'ta IMF toplantıları kapsamında yaptığı sunumda fon çıkışlarının yerleşiklerin TL'ye bakışını bozmadığını belirtti ve "Yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına yönelik tercihi genel olarak güçlü seyrini sürdürüyor." dedi.
Yeni haftanın en kritik günü perşembe. Bloomberg HT'nin ekim anketine katılan ekonomistler Merkez Bankası'ndan 100 baz puan indirim ve yüzde 36 politika faizi bekliyor. Yıl sonu tahmini ise yüzde 35'te değişmedi. Çarşamba reel kesim güveni ve kapasite kullanımı ile perşembe tüketici güveni de takvimde.
