ABD’nin Venezuela’ya düzenlediği operasyonun ayrıntıları, İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin yayımladığı yazı ile ABD’li yetkililerin açıklamaları ve Reuters’ın aktardığı bilgilerle birlikte kamuoyuna yansıdı. ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurdu. Alıkoyulan Maduro’nun yargılanmak üzere New York’a getirildiği aktarılırken, operasyonun aylar süren hazırlık, istihbarat takibi, sahadaki koordinasyon ve gece saatlerinde gerçekleştirilen askeri harekatla tamamlandığı belirtildi.
AYLARCA İZLEME YAPILDI, “EVCİL HAYVANLARI BİLE”
BBC’nin haberine göre aylar boyunca ABD’li casuslar, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun attığı her adımı izledi. Venezuela hükümeti içinden bir kaynağın da yer aldığı küçük bir ekibin, 63 yaşındaki Maduro’nun nerede uyuduğunu, ne yediğini, ne giydiğini ve üst düzey askeri yetkililere göre "evcil hayvanlarını bile" gözlem altına aldığı ifade edildi. Bu sürecin ardından Aralık ayının başında "Operation Absolute Resolve" (Mutlak Kararlılık Operasyonu) adı verilen planlı bir operasyonun tamamlandığı kaydedildi.
MADURO’NUN GÜVENLİ EVİNİN BİREBİR KOPYASI KURULDU, DENEMELER YAPILDI
Operasyon kapsamında ABD birliklerinin, Maduro’nun Karakas’taki güvenli evinin bire bir, tam ölçekli bir kopyasını inşa ettiği ve giriş güzergahlarını defalarca çalıştığı bildirildi. Reuters’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberde de Delta Force başta olmak üzere seçkin birliklerin, ağır korunan konuta nasıl girileceğini ayrıntılı tatbikatlarla prova ettiği aktarıldı. Kaynaklara göre güvenli eve giriş için farklı senaryolar üzerinde çalışıldı, operasyon öncesi hazırlık süreci aylar öncesinden planlandı.
KONGRE OPERASYON ÖNCESİNDE BİLGİLENDİRİLMEDİ
BBC’nin aktardığı bilgilere göre plan büyük bir gizlilikle yürütüldü, Kongre önceden bilgilendirilmedi ya da sürece dahil edilmedi. Üst düzey askeri yetkililerin, tüm ayrıntılar netleştirildikten sonra yalnızca operasyonu başlatmak için en uygun koşulların oluşmasını beklediği kaydedildi. Yetkililer, sürpriz etkisini en üst düzeye çıkarmak istediklerini aktardı.
"BAŞKANIN HAREKAT EMRİNİ SABIRLA BEKLEDİK"
ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, cumartesi sabahı düzenlenen basın toplantısında, "Noel ve Yeni Yıl boyunca haftalarca ABD ordusunun kadın ve erkekleri hazır bekledi; doğru tetikleyici koşulların oluşmasını ve başkanın harekat emrini vermesini sabırla bekledik," dedi. Açıklamada, Trump’ın operasyona dört gün önce onay verdiği, ancak hava koşullarının daha elverişli olması için bekleme kararı alındığı aktarıldı.
TRUMP EMRİ 22.46’DA VERDİ, OPERASYONU CANLI YAYINDAN İZLEDİ
Trump’ın operasyonu başlatma emrinin cuma günü saat 22.46’da geldiği bildirildi. Trump, gece baskınından birkaç saat sonra Fox & Friends programında, "Bunu dört gün önce yapacaktık, üç gün önce, iki gün önce… Ama sonra bir anda her şey açıldı ve 'Hadi' dedik" ifadelerini kullandı. General Caine, Trump’ın kendilerine "Bunu takdir ediyoruz… İyi şanslar ve Tanrı yardımcınız olsun” dediğini aktardı. Emir, Karakas’ta gece yarısından hemen önce verildi; bu kararın askeri birliklere karanlıkta hareket etmek için neredeyse tüm geceyi tanıdığı belirtildi.
Trump’ın operasyonu Beyaz Saray’daki durum odasından takip etmediği, Florida’nın Palm Beach kentindeki Mar-a-Lago kulübünde CIA Direktörü John Ratcliffe ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun yanında canlı yayından izlediği kaydedildi.
İKİ SAAT YİRMİ DAKİKALIK HAREKATTA 150’DEN FAZLA HAVA ARACI KULLANILDI
Operasyonun hava, kara ve denizden yürütülen iki saat yirmi dakikalık bir harekatla gerçekleştirildiği aktarıldı. ABD’li yetkililere göre gece boyunca bombardıman uçakları, savaş jetleri, istihbarat ve keşif unsurları dahil olmak üzere 150’den fazla hava aracı kullanıldı. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre uçaklar Batı Yarımküre’de 20 farklı kara ve deniz üssünden havalandı; operasyonda F-22, F-35 ve B-1 tipi uçakların yanı sıra çok sayıda dron görev aldı. Caine, Venezuela’ya yaklaşılınca ülkenin hava savunma sistemlerinin devre dışı bırakılmaya başlandığını, seyir sırasında Uzay Komutanlığı ve Siber Komutanlığın da operasyona destek verdiğini söyledi.
KARAKAS’TA PATLAMALAR DUYULDU, TANIKLAR VE GAZETECİLER KONUŞTU
Yerel saatle 02.00 sularında Karakas’ta yüksek patlama sesleri duyulduğu, kent üzerinde duman bulutlarının yükseldiği aktarıldı. BBC’ye konuşan gazeteci Ana Vanessa Herrero, "Çok büyük bir ses duydum, şiddetli bir patlama. Camlar sallandı. Ardından neredeyse tüm manzarayı kaplayan dev bir duman bulutu gördüm" dedi. Herrero, "Uçaklar ve helikopterler şehrin her yerinde uçuyordu" diye ekledi.
BBC’ye konuşan bir tanık ise, "Saat 01.55 civarında patlamaların gürültüsü ve Karakas üzerinde uçan uçakların sesiyle uyandık. Her yer mutlak karanlığa gömüldü; sadece yakınlardaki patlamaların ışıkları vardı." ifadelerini kullandı. BBC Verify’ın Karakas’ın farklı noktalarında patlamalar, yangınlar ve dumanlar gösteren videoları inceleyerek hedef alınan noktaları tespit ettiği, yetkililerin saldırıların bir kısmının hava savunma sistemleri ve diğer askeri hedeflere yönelik olduğunu söylediği aktarıldı.
OPERASYON ÖNCESİ ELEKTRİK KESİNTİSİ İMASI
Trump, operasyon öncesinde Karakas’ın elektriğinin kesildiğini ima etti ancak bunun nasıl yapıldığını belirtmedi. Trump’ın bu konuda, “Karakas'ın ışıkları sahip olduğumuz belirli bir uzmanlık sayesinde büyük ölçüde kapatıldı. Her yer karanlıktı ve ölümcüldü." dediği aktarıldı.
DELTA FORCE VE ÖZEL KUVVETLER MADURO’NUN KOMPLEKSİNE ULAŞTI
CBS’e konuşan kaynaklara göre operasyonda ABD ordusunun en seçkin özel birliklerinden Delta Force mensupları da yer aldı. Birliklerin ağır silahlı olduğu, gerekirse Maduro’nun güvenli evindeki metal kapıları kesmek için yanlarında pürmüz taşıdıkları belirtildi. Reuters’a konuşan kaynaklar da birliklerin yanında, gerekirse çelik kapıları kesmek için kaynak makinesi (pürmüz) bulunduğunu aktardı.
Caine, Caracas yerel saati ile 02.01’de Maduro’nun kompleksine "sürpriz unsuru" korunarak ulaşıldığını belirterek, "Hedefe varıldığında helikopterler ateş altına alındı ve onlar da buna ezici güç ve meşru müdafaa ile karşılık verdi. Uçaklarımızdan biri vuruldu, ancak uçmaya devam edebildi." ifadesini kullandı. Maduro’nun kompleksinde operasyon sürerken istihbarat ekiplerinin kara kuvvetlerine gerçek zamanlı bilgi sağladığı, Maduro ve eşi Cilia Flores’in teslim olarak ABD Adalet Bakanlığı tarafından gözaltına alındığı belirtildi. Caine, ABD’nin operasyonda herhangi bir kayıp yaşamadığını teyit etti; tahliye sırasında savaş uçakları ve dronların hava ve ateş desteği sağladığını, uçakların üslere geri döndüğünü aktardı.
TRUMP: "GELDİĞİMİZİ BİLİYORLARDI"
Trump, güvenli evi Karakas’ın merkezinde yer alan, ağır şekilde tahkim edilmiş askeri bir "kale" olarak tanımladı ve "Bizi bekliyorlardı. Geldiğimizi biliyorlardı" dedi. Birliklerin ateş altında kaldığı, ABD’ye ait helikopterlerden birinin isabet aldığı ancak uçmaya devam edebildiği aktarıldı. Caine’nin, “Yakalama timi Maduro’nun yerleşkesine indi ve hız, hassasiyet ve disiplinle hareket etti” dediği bildirildi. Trump da, "İçeri girdiler; aslında girilmesi mümkün olmayan yerlere girdiler. Tam da bu nedenle yapılmış çelik kapıları kırdılar" ifadelerini kullandı.
TRUMP MADURO’NUN KAÇIŞ GİRİŞİMİNİ ANLATTI
Maduro’nun yerleşkesinde ABD birlikleri içeri akın ederken Trump, Venezuela liderinin bir güvenli odaya kaçmaya çalıştığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı: "Güvenli sandığı bir yere ulaşmaya çalışıyordu ama orası güvenli değildi; çünkü yaklaşık 47 saniye içinde kapıyı patlatırdık." Trump ayrıca, "Kapıya kadar ulaştı ama kapatamadı. O kadar hızlı baskına uğradı ki o odaya giremedi." dedi.
KONGREDEN TEPKİLER VE “SIZDIRMA” AÇIKLAMASI
Operasyon devam ederken Maduro’nun eşi Cilia Flores’in de gözaltına alındığı, Dışişleri Bakanı Rubio’nun Kongre üyelerini bilgilendirmeye başladığı aktarıldı. Bu durumun Kongre’de bazı isimlerin tepkisini çektiği belirtildi. Senato’daki Demokrat lider Chuck Schumer, "Açık konuşayım: Nicolas Maduro gayrimeşru bir diktatördür. Ancak Kongre onayı olmadan ve sonrasında ne yapılacağına dair inandırıcı bir plan olmaksızın askeri harekât başlatmak pervasızlıktır" dedi. Rubio’nun önceden bilgilendirmenin operasyonu riske atacağını savunduğu, Trump’ın ise "Kongre’nin sızdırma gibi bir alışkanlığı var. Bu iyi olmazdı" diye eklediği aktarıldı.
“BU MÜMKÜN OLABİLİRDİ”
Maduro’nun direnmesi halinde öldürülüp öldürülemeyeceği sorulduğunda Trump, 2013’te iktidara gelen lider için "Bu mümkün olabilirdi" dedi. ABD tarafında “birkaç kişinin yaralandığını” söylediği, ancak ölen ABD askeri olmadığını belirttiği aktarıldı. Venezuela makamlarının ise herhangi bir can kaybını doğrulamadığı kaydedildi. ABD’nin daha önce Maduro’nun yakalanmasına yardımcı olacak bilgi için 50 milyon dolar ödül vadettiği bilgisi de yer aldı.
HELİKOPTERLER 04.20’DE HAVALANDI, TRUMP SOSYAL MEDYADAN DUYURDU
Cumartesi günü yerel saatle 04.20’de helikopterlerin, Maduro ve eşini Adalet Bakanlığı gözetiminde alarak Venezuela hava sahasından ayrıldığı aktarıldı. Çiftin ceza davalarıyla yüzleşmek üzere New York’a götürüldüğü belirtilirken, operasyondan yaklaşık bir saat sonra Trump’ın yakalama haberini dünyaya duyurduğu ve "Maduro ve eşi çok yakında Amerikan adaletinin tüm gücüyle karşı karşıya kalacak" dediği ifade edildi.
