Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Müzeyyen Doğan, doktor önerisi dışında kullanılan burun spreylerinin hem fiziksel hem de psikolojik bağımlılığa neden olabildiğini vurgulayarak, bu ürünlerin geçici rahatlama sağladığını ancak kalıcı çözümler sunmadığını ifade etti. Bazı kronik hastalıklarda burun spreylerinin risk oluşturabileceğini belirten Doğan, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, diyabet, tiroit rahatsızlıkları ve göz tansiyonu olan kişilerin bu ilaçları kullanmadan önce mutlaka doktora danışması gerektiğini kaydetti. Ayrıca iki yaş altı çocuklarda, hamilelik ve emzirme dönemlerinde de sprey kullanımının uygun olmadığını söyledi.

Prof. Dr. Müzeyyen Doğan, burun spreylerinin içerdiği etken maddelere göre kısa ve uzun süreli kullanılması gerekenler olarak iki gruba ayrıldığını belirterek, özellikle kısa süreli kullanılması gereken spreylerin kontrolsüz şekilde kullanılmasının risk oluşturduğunu belirtti. Burun spreylerinin damar büzücü etkisiyle kısa sürede tıkanıklığı açtığını ancak bu etkinin geçici olduğunu belirten Doğan, ilacın etkisi geçtikten sonra burun dokularında daha fazla şişlik oluşabildiğini ve tıkanıklığın arttığını söyledi. Bu nedenle spreylerin kalıcı bir tedavi yöntemi olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.

Uzun süreli sprey kullanımının burun içi dokulara zarar verdiğini belirten Doğan, yapılan deneysel çalışmalarda birkaç gün içinde burun mukozasında hasarın başladığını, haftalar içinde ise kalıcı doku bozukluklarının ortaya çıkabildiğini ifade etti. Kısa süreli burun spreylerinin soğuk algınlığı, nezle, sinüzit ve orta kulak iltihabı gibi durumlarda geçici rahatlama sağladığını belirten Doğan, bu ilaçların genellikle 3–5 gün süreyle ve günde en fazla 3–4 kez kullanılması gerektiğini hatırlattı.

Yaşanılan ortamlardaki klima ve kalorifer kullanımının havadaki nem oranını düşürdüğüne dikkat çeken Doğan, bu durumun burun içi kuruluğu artırarak tıkanıklık hissine neden olabildiğini kaydetti. Burun etlerinin bu kuruluğa tepki olarak büyüyebildiğini ve bunun da sprey kullanımını tetiklediğini belirtti. Üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında sprey kullanımının sağladığı hızlı rahatlamanın, bazı kişilerde alışkanlığa dönüştüğünü anlatan Doğan, bağımlılığın çoğu zaman psikolojik olarak başladığını söyledi. Kullanım süresi uzadıkça burun fonksiyonlarının bozulduğunu ve hastaların sprey kullanmadan nefes alamadıklarını ifade ettiklerini aktardı.

Editör Hakkında