Avrupa'da milyonlarca kişinin her gün kullandığı euro banknotları, uzun yılların ardından kapsamlı bir tasarım değişikliğine hazırlanıyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB), gelecekte kullanılacak yeni banknotların belirlenmesi için yürüttüğü çalışmalar kapsamında bin 200'ü aşkın tasarım önerisini değerlendirdi. Yapılan incelemelerin ardından finale kalan 10 tasarım kamuoyuyla paylaşılırken, vatandaşların da sürece katılması amacıyla halk oylaması başlatıldı. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde tarafından tanıtılan finalist tasarımların, yalnızca estetik bir yenilik sunmadığı, aynı zamanda Avrupa'nın ortak tarihini, kültürel mirasını ve doğal zenginliklerini gelecek nesillere aktarmayı hedeflediği belirtildi.
Finale kalan tasarımlar iki ana tema etrafında şekillendirildi. İlk temada Avrupa'nın bilim, sanat, edebiyat ve müzik alanında iz bırakan önemli isimlerine yer verilirken, ikinci temada kıtanın biyolojik çeşitliliğini simgeleyen kuş türleri ve Avrupa Birliği kurumlarının sembol yapıları kullanılıyor. Avrupa Merkez Bankası, yeni banknotların Avrupa'nın ortak kimliğini daha güçlü şekilde yansıtmasını amaçladıklarını vurgularken, tasarımların hem uzmanların hem de vatandaşların görüşleri doğrultusunda belirleneceğini ifade etti.
Kültür temalı tasarımlarda Avrupa tarihine damga vurmuş birçok önemli isim bulunuyor. Beş euroluk banknotta dünyaca ünlü soprano Maria Callas'ın, 10 euroluk banknotta Alman besteci Ludwig van Beethoven'ın, 20 euroluk banknotta Nobel ödüllü bilim insanı Marie Curie'nin yer alması planlanıyor. 50 euroluk banknotta "Don Kişot"un yazarı Miguel de Cervantes'e yer verilirken, 100 euroluk banknotta Rönesans'ın en önemli isimlerinden Leonardo da Vinci'nin portresi bulunuyor. Serinin en yüksek değere sahip 200 euroluk banknotunda ise Nobel Barış Ödülü sahibi Avusturyalı yazar ve barış savunucusu Bertha von Suttner'in yer alması öngörülüyor.
Finalist tasarımların ikinci serisinde ise Avrupa'nın doğal yaşamı ön plana çıkarılıyor. Bu konseptte kıtanın farklı bölgelerinde yaşayan kuş türleri ile Avrupa Birliği kurumları aynı banknotlarda buluşturuluyor. Tasarımlarda Avrupa Parlamentosu kaya sıvacı kuşuyla, Avrupa Komisyonu yalıçapkınıyla, Avrupa Merkez Bankası arıkuşuyla, Avrupa Birliği Adalet Divanı beyaz leylekle, Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği Konseyi kılıçgagayla, Avrupa Sayıştayı ise kuzey sümsük kuşuyla temsil ediliyor. Bu tasarım anlayışıyla Avrupa'nın yalnızca kültürel değil, doğal mirasının da banknotlar aracılığıyla ön plana çıkarılması hedefleniyor.
Avrupa Merkez Bankası tarafından başlatılan halk oylamasıyla vatandaşlar finalist tasarımlar hakkındaki görüşlerini paylaşabilecek. Oylama sonucunda en çok destek gören tasarımlar, nihai karar sürecinde önemli rol oynayacak. ECB, vatandaşlardan gelecek geri bildirimlerin ardından güvenlik unsurları, baskı teknikleri ve üretim süreçlerine ilişkin teknik çalışmalarını tamamlayarak yeni banknotların son şeklini belirleyecek.
Planlamaya göre halk oylamasının tamamlanmasının ardından teknik hazırlık süreci başlayacak. Güvenlik özelliklerinin geliştirilmesi ve üretim aşamalarının tamamlanmasının ardından yeni euro banknotlarının 2026 yılının sonlarından itibaren kademeli olarak dolaşıma girmesi bekleniyor. Yeni banknotlar tedavüle çıktıktan sonra mevcut euro banknotları belirli bir geçiş süreci boyunca kullanılmaya devam edecek. Ardından eski banknotlar aşamalı olarak dolaşımdan çekilecek. Yeni tasarımlarla birlikte Avrupa Merkez Bankası, hem sahteciliğe karşı daha güvenli banknotlar üretmeyi hem de Avrupa'nın ortak kültürel ve doğal mirasını günlük yaşamın bir parçası haline getirmeyi amaçlıyor.
