Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg HT ve Habertürk ortak yayınında ekonomi gündemine ilişkin soruları yanıtladı. Şimşek, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP), enflasyon hedefleri ve dış gelişmelerin ekonomiye etkisi hakkında açıklamalarda bulundu.
“OVP KAMU İÇİN BAĞLAYICI, ÖZEL SEKTÖR İÇİN YOL HARİTASI”
OVP'nin iki temel fonksiyonu bulunduğunu belirten Şimşek, programın kamu açısından bağlayıcı, özel sektör açısından ise bir yol haritası niteliğinde olduğunu söyledi.
Ekonomi politikasının temel hedefinin dezenflasyon olduğunu belirten Şimşek, üç yıldır politika çerçevesinin korunduğunu ifade etti. Şimşek, dezenflasyon sürecinde ilerleme sağlandığını ancak hedeflenen hızın yakalanamadığını belirterek dış faktörlerin de etkili olduğunu söyledi.
“SAVAŞ OLMASAYDI ENFLASYON EN AZ 7 PUAN DAHA AŞAĞIDA OLURDU”
Savaşın enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çeken Şimşek, Merkez Bankası'nın çalışmasına göre savaş yaşanmamış olsaydı mevcut enflasyonun en az 7 puan daha düşük olacağını belirtti.
Şimşek, “Bu sene savaş olmasaydı, Merkez Bankası çalışmasına göre enflasyon bugün en az 7 puan aşağıda olurdu. Örneğin yüzde 31,5 yerine yaklaşık yüzde 24,5 olurdu” dedi.
Savaşın yalnızca petrol ve doğalgaz fiyatları üzerinden etkili olmadığını belirten Şimşek, bütün emtia fiyatlarında artış yaşandığını ve bunun enflasyonu olumsuz etkilediğini söyledi. Türkiye'de enflasyonun yüksek olması nedeniyle söz konusu etkinin görece daha fazla hissedildiğini ifade etti.
Şimşek, akaryakıt fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde, birçok Avrupa ülkesinde bir litre mazotun TL cinsinden fiyatının 150 TL'nin altında olmadığını belirtti.
Şimşek, uluslararası piyasalardaki aşırı fiyat artışlarına rağmen Türkiye'de motorin fiyatının 100 TL civarında olduğunu ifade etti.
“SAVAŞ OLMASAYDI YIL SONUNU YÜZDE 20-22 CİVARINDA TAMAMLARDIK”
Yıl sonu enflasyon beklentisine de değinen Şimşek, savaşın yaşanmaması halinde yılın yüzde 20-22 civarında tamamlanabileceğini söyledi.
Şimşek, başlangıçta öngörülen dezenflasyon takviminin ise yaşanan gelişmeler nedeniyle bir miktar uzayabileceğini belirtti.
“HEDEFLER TUTMUYOR ALGISI DOĞRU DEĞİL”
OVP'deki hedeflerin gerçekleşmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, “Hedefler tutmuyor” şeklindeki algının doğru olmadığını savundu.
OVP açısından en bağlayıcı hedefin bütçe olduğunu belirten Şimşek, bunun kamu tarafından önemli ölçüde kontrol edilebildiğini söyledi. Bütçe açığının milli gelire oranında hedeflerden daha iyi performans gösterildiğini ifade eden Şimşek, 2026 yılında eşel mobil uygulaması nedeniyle ciddi miktarda gelirden feragat edildiğini kaydetti.
Büyüme için yüzde 3,5 hedef konulduğunu hatırlatan Şimşek, mevcut durumda yüzde 3,1 seviyesinde bir performans öngördüklerini belirtti. Dışarıdaki şoklara rağmen büyümenin yüzde 3,3 civarında gerçekleşmesinin beklendiğini ifade eden Şimşek, sapmanın yaşanan şokun büyüklüğüne kıyasla sınırlı olduğunu söyledi.
“KKM’DEN ÇIKTIK, REZERVLER MESELE OLMAKTAN ÇIKTI”
Uygulanan ekonomi programıyla birçok hedefin gerçekleştirildiğini belirten Şimşek, Kur Korumalı Mevduat'tan (KKM) çıkıldığını söyledi.
Rezervlerin de önceki dönemde olduğu gibi bir endişe kaynağı olmaktan çıkarıldığını belirten Şimşek, büyümenin ılımlı olmakla birlikte dünya genelindeki büyümeye kıyasla makul seviyede olduğunu ifade etti.
“ENFLASYONDA MODELİN ÖNGÖRDÜĞÜNDEN DAHA FAZLA ATALET VAR”
Enflasyondaki düşüş hızının beklentilerin gerisinde kalmasında ataletin etkili olduğunu belirten Şimşek, modelin öngördüğünden daha fazla atalet bulunduğunu söyledi. Geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin güçlü olduğunu ifade eden Şimşek, özellikle kira, eğitim ve ücretlerdeki endekslemelerin enflasyonun düşüş hızını etkilediğini kaydetti.
Kur hareketlerinin fiyatlara etkisine de değinen Şimşek, Türkiye'de kurdan fiyatlara yüzde 30-40 oranında geçişkenlik bulunduğunu söyledi.
“POLİTİKA ÇERÇEVESİNDE DEĞİŞİKLİK YOK”
Ekonomi politikalarının yönünde herhangi bir değişiklik olmadığını vurgulayan Şimşek, hedeflerin büyük ölçüde korunduğunu belirtti.
Dezenflasyonun fiyatların düşmesi anlamına gelmediğini ifade eden Şimşek, bunun fiyat artışlarının yavaşlaması anlamına geldiğini söyledi.
Dezenflasyon sürecinin 2024 yılının ikinci çeyreğinden itibaren başladığını belirten Şimşek, para politikasının özellikle temel mal enflasyonunda daha etkili olduğunu ve bu alanlarda dezenflasyonun etkisinin görüldüğünü kaydetti.
“TÜİK ULUSLARARASI STANDARTLARA GÖRE VERİ ÜRETİYOR”
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, kurumun uluslararası standartlar doğrultusunda veri ürettiğini söyledi.
Rakamlara bakıldığında enflasyonda ciddi bir yavaşlama görüldüğünü belirten Şimşek, özellikle hizmetlerdeki ataletin de son dönemde tepki vermeye başladığını ifade etti.
Tahminlerin yapıldığı dönemin koşullarını yansıttığını belirten Şimşek, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tahminlerini yılda dört kez gözden geçirdiğini, Türkiye'nin ise tahminlerini yılda bir kez güncellediğini söyledi.
“HAYAT PAHALILIĞI EN BÜYÜK ÖNCELİĞİMİZ”
Mehmet Şimşek, kamu çalışanları ve emeklilerin maaşlarının en az enflasyon kadar artırılacağını belirterek, hayat pahalılığıyla mücadelenin en büyük öncelikleri olduğunu söyledi.
Seçim sürecinde de dezenflasyon politikasından vazgeçmeyeceklerini ifade eden Şimşek, uzun süredir çalkantılı dönemler dışında Türk Lirası'na rağbet olduğunu belirtti.
Daha esnek bir kur rejimine geçilebileceğini ancak mevcut piyasa koşullarının buna henüz uygun olmadığını kaydeden Şimşek, ticaret ortaklarının büyüme oranlarının da ekonomi açısından önemli olduğunu dile getirdi.
“ENFLASYON TEK HANEYE İNERSE KUR REJİMİ TARTIŞILABİLİR”
Türkiye'de normal koşullarda olması gereken kur rejiminin dalgalı kur olduğunu belirten Şimşek, mevcut şartların daha esnek bir kur rejimine geçiş için uygun olmadığını söyledi.
Uzun süredir Türk lirasına ilgi bulunduğunu belirten Şimşek, piyasaya müdahalenin farklı yönlerde etkiler oluşturabildiğini ifade etti. Enflasyonun tek haneye inmesi halinde daha esnek bir kur rejimine geçişin yeniden tartışılabileceğini söyledi.
Şimşek, ekonomiyle ilgili bütün tartışmaların yalnızca kura indirgenmesinin sağlıklı olmadığını da belirtti.
“REEL SEKTÖRÜN REKABET GÜCÜNÜ ÖNEMSİYORUZ”
Reel sektör açısından finansmana erişimin önemini vurgulayan Şimşek, sektöre rekabet koşulları gözetilerek destekler verildiğini söyledi.
Reformlarla verimliliğin nasıl artırılacağına odaklandıklarını belirten Şimşek, ekonomi politikalarında bütüncül bir yaklaşım izleneceğini ifade ederek, “Reel sektörün rekabet gücünü önemsiyoruz” dedi.
“REEL SEKTÖRÜN REKABET GÜCÜNÜ ÖNEMSİYORUZ”
Reel sektör açısından finansmana erişimin önemini vurgulayan Şimşek, sektöre rekabet koşulları gözetilerek destekler verildiğini söyledi.
Reformlarla verimliliğin nasıl artırılacağına odaklandıklarını belirten Şimşek, ekonomi politikalarında bütüncül bir yaklaşım izleneceğini ifade ederek, “Reel sektörün rekabet gücünü önemsiyoruz” dedi.
