Histamin intoleransı, vücutta alınan ya da salgılanan histaminin yeterince parçalanamaması sonucu ortaya çıkan bir durum olarak tanımlanıyor. Normal koşullarda histamin, özellikle sindirim sisteminde bulunan DAO (diamin oksidaz) enzimi tarafından parçalanıyor. Ancak bu enzimin yetersiz çalışması ya da vücutta histamin yükünün artması halinde çeşitli belirtiler görülebiliyor. Histamin intoleransı, alerjiyle karıştırılabilse de bağışıklık sistemi kaynaklı klasik bir alerjik hastalık olarak değerlendirilmiyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI NEDİR?
Histamin intoleransı, histamin içeren ya da histamin salınımını artıran besinlerin tüketilmesi sonrası vücutta biriken histaminin yeterince yıkılamamasıyla ortaya çıkan bir hassasiyet durumu olarak ifade ediliyor. Bu durum genellikle DAO enzim aktivitesinin düşük olmasıyla ilişkilendiriliyor. Alkol, bazı ilaçlar, bağırsak hastalıkları ve uzun süreli stres de histamin yıkımını olumsuz etkileyebiliyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI BELİRTİLERİ NEDİR?
Histamin intoleransında belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterebiliyor. En sık görülen şikâyetler arasında baş ağrısı, migren benzeri ataklar, ciltte kızarıklık, kaşıntı, kurdeşen, burun akıntısı, mide bulantısı, ishal, karın ağrısı ve çarpıntı yer alıyor. Bazı kişilerde tansiyon düşüklüğü ve nefes darlığı da tabloya eşlik edebiliyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI ÖZELLİKLERİ NEDİR?
Bu intolerans türü genellikle kronik seyirli oluyor ve belirtiler histamin açısından zengin gıdalar tüketildikten kısa süre sonra ortaya çıkıyor. Fermente ürünler, uzun süre beklemiş et ve balıklar, alkol, olgun peynirler ve bazı sebzeler histamin içeriği yüksek besinler arasında gösteriliyor. Belirtilerin düzensiz aralıklarla ortaya çıkması tanıyı zorlaştırabiliyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI NASIL GEÇER?
Histamin intoleransının kontrol altına alınmasında en önemli adım, histamin içeriği yüksek gıdalardan kaçınmak olarak belirtiliyor. Kişiye özel bir beslenme planı oluşturulması, semptomların azalmasında etkili olabiliyor. Ayrıca bağırsak sağlığının korunması ve tetikleyici faktörlerin belirlenmesi de sürecin önemli parçaları arasında yer alıyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Tedavi yaklaşımı genellikle semptom kontrolüne odaklanıyor. Diyet düzenlemesi temel basamak olarak öne çıkarken, bazı durumlarda doktor kontrolünde antihistaminik ilaçlar veya DAO enzim takviyeleri kullanılabiliyor. Altta yatan bağırsak hastalıklarının tedavi edilmesi de histamin yükünü azaltabiliyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI HANGİ BÖLÜM BAKIYOR?
Histamin intoleransı şüphesi olan kişilerin öncelikle gastroenteroloji ya da iç hastalıkları (dahiliye) bölümüne başvurması öneriliyor. Gerekli görülmesi halinde alerji ve immünoloji bölümü de tanı ve takip sürecine dâhil edilebiliyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI TESTİ NEDİR?
Histamin intoleransını kesin olarak gösteren tek bir standart test bulunmuyor. Ancak kandaki DAO enzim düzeyinin ölçülmesi, plazma histamin seviyeleri ve eliminasyon diyetiyle yapılan klinik değerlendirme tanıda yol gösterici olabiliyor.
HİSTAMİN İNTOLERANSI TESTİ NASIL YAPILIR?
Test sürecinde genellikle kan örneği alınarak DAO enzim aktivitesi değerlendiriliyor. Bunun yanı sıra, belirli bir süre histamin içeren gıdaların diyetten çıkarılması ve belirtilerin takibi de tanısal amaçla uygulanıyor. Elde edilen bulgular, uzman hekim tarafından birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılıyor.