Son yıllarda hızla artan dolandırıcılık vakaları, artık yalnızca mağdurları değil, banka hesabını başkasına kullandıran kişileri de ağır hukuki sonuçlarla karşı karşıya bırakıyor. Türkinform'a konuşan Avukat Menekşe Hilal Yalavaç, özellikle son 3-4 yılda dolandırıcılık dosyalarında ciddi bir artış yaşandığını belirterek, vatandaşlara “Tanımadığınız kimseye İBAN’ınızı kullandırmayın” uyarısında bulundu.
İBANINI VEREN DE ŞÜPHELİ KONUMUNA DÜŞEBİLİR
Dolandırıcılık yöntemlerinin teknolojiyle birlikte değiştiğini belirten Avukat Menekşe Hilal Yalavaç, son dönemde en sık karşılaşılan yöntemlerden birinin “İBAN kullandırma” olduğunu söyledi. Bu yöntemde dolandırıcılar, sahte internet siteleri, sosyal medya hesapları, tatil rezervasyonu ya da vize başvurusu gibi bahanelerle vatandaşları kandırıyor. Ancak parayı çoğu zaman kendi hesaplarına değil, başka kişilerin banka hesaplarına yönlendiriyor.
Yalavaç, bu süreçte hesabını kullandıran kişilerin kimi zaman bilerek, kimi zaman ise farkında olmadan dolandırıcılık zincirinin içine çekildiğini ifade etti. Hesabına para gelen kişinin parayı aynı gün nakit çekip başka birine teslim etmesi halinde, soruşturma makamlarının bu kişiyi doğrudan şüpheli olarak değerlendirebildiğini vurguladı.
“ÜÇ BEŞ HARÇLIK İÇİN AĞIR DOSYALARIN İÇİNE GİRİYORLAR”
Özellikle gençlerin küçük miktarlarda para kazanma vaadiyle bu tuzağa düşebildiğini belirten Yalavaç, dolandırıcıların “Hesabım blokeli”, “Borcum var”, “Para sana gelsin, sen çekip bana ver” gibi bahaneler kullandığını aktardı.
Bu tür işlemlerin masum bir yardım gibi görülebileceğini ancak hukuken ciddi risk taşıdığını söyleyen Yalavaç, banka kayıtları, para transferleri ve ATM kamera görüntülerinin dosyalarda önemli delil olarak değerlendirildiğini ifade etti. Yalavaç’a göre, “Ben mağduru tanımıyorum” savunması her zaman yeterli olmuyor; çünkü paranın hesaba gelmesi ve kısa sürede elden çıkarılması, kişinin dolandırıcılık organizasyonuyla bağlantılı olduğu şüphesini güçlendirebiliyor.
YAKIN ÇEVREDEN GELEN TALEPLERE DE DİKKAT
Menekşe Hilal Yalavaç, yalnızca tanınmayan kişilerden değil, yakın çevreden gelen para transferi taleplerinden de şüphe duyulması gerektiğini belirtti. “Para kimden gelecek, neden gelecek, hangi işlem için gönderilecek?” sorularının mutlaka sorulması gerektiğini vurgulayan Yalavaç, kaynağı bilinmeyen hiçbir paranın kişisel hesaba kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.
Yalavaç, yasa dışı işlemler yaptığından şüphelenilen kişilere, yakın akraba dahi olsa banka hesabının kullandırılmaması gerektiğini ifade ederek, “Elden çekip verme” gibi işlemlerin sonradan ispatının çok zor olduğuna dikkat çekti.
TEKNOLOJİ DOLANDIRICILIĞI BÜYÜTTÜ
Dolandırıcılık vakalarındaki artışın en önemli nedenlerinden birinin teknolojinin kötüye kullanılması olduğunu belirten Yalavaç, sahte internet siteleri, sosyal medya sayfaları ve yapay zekâ destekli yöntemlerle vatandaşların güveninin kazanılmaya çalışıldığını söyledi.
Sahte tatil rezervasyonları, vize danışmanlığı adı altında açılan hesaplar, gerçek şirket görüntüsü verilen sayfalar ve uygun fiyat vaadiyle oluşturulan ilanlar, vatandaşları hedef alan yöntemler arasında yer alıyor. Yalavaç, vatandaşların para göndermeden önce mutlaka şirketi araştırması, gerekirse ticaret sicili kayıtlarını kontrol etmesi ve yalnızca sosyal medya hesabına güvenerek ödeme yapmaması gerektiğini belirtti.
BİLİŞİM ÜZERİNDEN İŞLENEN SUÇLARDA CEZA AĞIRLAŞIYOR
Menekşe Hilal Yalavaç, dolandırıcılığın internet, banka veya bilişim sistemleri üzerinden işlenmesi halinde suçun nitelikli hale gelebileceğini belirtti. Bu durumun cezada artışa neden olabileceğini söyleyen Yalavaç, vatandaşların özellikle dijital ortamda yapılan işlemlerde daha dikkatli olması gerektiğini kaydetti.
Yalavaç’a göre dolandırıcıların temel amacı ya vatandaşı paniğe sürüklemek ya da güven kazanmak. Bu nedenle “çok uygun fiyat”, “acil ödeme”, “son fırsat”, “hemen para gönderin” gibi yönlendirmeler karşısında acele edilmemesi gerekiyor.
MAĞDURLAR DELİLLERİ SİLMEMELİ
Dolandırıcılık mağdurlarının şikâyet sürecinde delilleri eksiksiz sunmasının büyük önem taşıdığını belirten Yalavaç, banka dekontları, WhatsApp yazışmaları, SMS kayıtları, ekran görüntüleri, sahte belgeler ve varsa tanıkların dosyanın seyrini etkileyebileceğini söyledi.
Yalavaç, özellikle yazışmaların ve arama kayıtlarının silinmemesi gerektiğini vurguladı. Dolandırıcıların çoğu zaman takma isim kullandığını belirten Yalavaç, ekran görüntüsü alınırken yalnızca kayıtlı ismin değil, telefon numarasının da görünmesinin önemli olduğunu ifade etti. Bu nedenle mağdurların, ekran görüntüsü almadan önce kişinin rehber kaydını silerek numaranın açık şekilde görünmesini sağlaması, savcılık tarafından yapılacak tespitler açısından önem taşıyor.
SAHTE BELGENİN ASLI MUTLAKA SAKLANMALI
Dolandırıcılık dosyalarında sahte evrakların da sıkça kullanıldığını belirten Yalavaç, mağdurların ellerindeki belgelerin aslını mutlaka muhafaza etmesi gerektiğini söyledi. Fotokopi belgelerin bazı incelemeler açısından yetersiz kalabileceğine dikkat çeken Yalavaç, ıslak imzalı ya da asıl belge niteliği taşıyan evrakların dava süreci tamamlanana kadar saklanması gerektiğini belirtti.
Yalavaç ayrıca, dolandırıcılıktan şüphelenildiği anda çevrede bulunan kişilerin de duruma tanık edilmesinin önemli olabileceğini ifade etti. Telefon görüşmesi sırasında hoparlörün açılması ve konuşmanın başkaları tarafından da duyulması, ilerleyen süreçte tanık delili bakımından önem taşıyabiliyor.
“DEVLET KURUMU TELEFONLA PARA İSTEMEZ”
Dolandırıcıların sık kullandığı yöntemlerden birinin de korkutma olduğunu belirten Avukat Menekşe Hilal Yalavaç, kendisini polis, savcı ya da kamu görevlisi olarak tanıtan kişilere karşı vatandaşları uyardı.
“Adınıza dava açıldı”, “Hesabınızda suçtan elde edilmiş para var”, “Parayı çekip bize teslim edin” gibi ifadelerle vatandaşların paniğe sürüklendiğini belirten Yalavaç, hiçbir devlet kurumunun vatandaştan telefonla para istemeyeceğini vurguladı.
Yalavaç, bu tür bir arama alan vatandaşların korkuya kapılmadan telefonu kapatması ve doğrudan emniyet, jandarma ya da savcılıkla iletişime geçmesi gerektiğini söyledi.
ŞÜPHE DUYULAN İLK ANDA BAŞVURU YAPILMALI
Dolandırıcılıktan şüphelenen vatandaşların vakit kaybetmeden emniyet birimlerine ya da savcılığa başvurması gerektiğini belirten Yalavaç, sürecin en kritik noktasının delillerin korunması olduğunu ifade etti.
Menekşe Hilal Yalavaç’ın vatandaşlara en net uyarısı ise şu oldu: Kaynağını bilmediğiniz hiçbir parayı hesabınıza kabul etmeyin, hesabınızı kimseye kullandırmayın, sizi korkutarak ya da acele ettirerek para isteyen kişilere itibar etmeyin. Çünkü birkaç dakikalık dikkatsizlik, aylarca sürecek bir soruşturma ve yargılama sürecine dönüşebilir.
