Partnerinin en küçük davranış değişikliğini sorgulamak, söylediği sözlerin altında farklı anlamlar aramak ve sürekli ne düşündüğünü çözmeye çalışmak, bazı ilişkilerde zihinsel yorgunluğa dönüşebiliyor. Psikolog Sümeyye Öz, partner davranışlarını sürekli analiz etme eğiliminin temelinde belirsizliğe tahammül edememenin bulunabileceğini belirterek bu düşünce alışkanlığından kurtulmanın yollarını anlattı.
Öz'e göre kişi, karşı tarafın davranışlarını tekrar tekrar inceleyerek kesin bir sonuca ulaşacağını ve böylece kendisini olası olumsuzluklara karşı koruyacağını düşünebiliyor. Ancak analiz etme davranışı kısa süreli rahatlama sağlasa da zamanla aynı düşüncelerin yeniden ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor.
PARTNER DAVRANIŞLARINI ANALİZ ETMENİN ALTINDA BELİRSİZLİK KAYGISI YATIYOR
Psikolog Sümeyye Öz, sürekli analiz yapma alışkanlığının arkasındaki temel mekanizmanın belirsizliğe tahammülsüzlük olduğunu ifade etti.
Kişinin zihninde kesin bir yanıt bulduğu takdirde rahatlayacağı düşüncesinin oluştuğunu belirten Öz, partnerin davranışlarını incelemenin bir tür hazırlıklı olma ve olası tehlikeleri önceden fark etme yöntemi olarak görülebildiğini anlattı.
Ancak her ayrıntıyı çözmeye çalışmak, beklenen rahatlamayı kalıcı hale getirmiyor. Analiz sonucunda kısa süreli bir huzur hisseden kişi, benzer bir belirsizlikle karşılaştığında yeniden aynı davranışa yöneliyor.
DÜŞÜNCELERİ GERÇEKLERLE KARIŞTIRMAYIN
Öz, bu döngüyü kırmak için öncelikle zihinden geçen düşüncelerin kesin bilgi olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Örneğin partnerinin bir gün daha mesafeli davranması üzerine ortaya çıkan “Beni terk edecek” düşüncesi, yaşanmış bir gerçek değil, zihinde beliren bir ihtimal olarak ele alınmalı.
Kişinin düşüncelerini sorgulamak yerine önce onların farkına varması ve gerçeklerle varsayımları birbirinden ayırması, kaygıyla baş etme sürecinde önemli bir adım oluşturuyor.
SÜREKLİ ANALİZ ETME DÖNGÜSÜNDEN KURTULMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
Psikolog Sümeyye Öz, düşünce döngüsünü azaltmak isteyen kişilerin günlük yaşamlarında bazı yöntemleri uygulayabileceğini belirtti.
Öz'ün önerileri arasında şu adımlar öne çıkıyor:
-
Endişeler için gün içerisinde belirli bir zaman ayırmak, diğer zamanlarda ortaya çıkan düşünceleri bu saate ertelemek.
-
Partnerin davranışlarını sürekli kontrol etme ve güvence arama alışkanlığını bilinçli şekilde azaltmak.
-
Kaygı yaratan durumlarda hemen tepki vermek yerine neler yaşandığını gözlemlemek.
-
Dikkati geçmişteki ihtimallerden ve geleceğe yönelik kaygılardan uzaklaştırarak şimdiki ana yöneltmek.
-
Zihinsel analiz yerine kişinin değer verdiği faaliyetlere ve günlük sorumluluklarına odaklanmak.
Öz, bu yöntemler uygulanmaya başlandığında kaygının ilk etapta artabileceğini ancak zaman içerisinde kişinin belirsizliğe alışabileceğini ifade etti.
DÜŞÜNCE DÖNGÜSÜ GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLİYORSA DESTEK ALINABİLİR
Partnerin davranışlarını sürekli sorgulamak, zamanla ilişkinin niteliğini ve kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyebiliyor. Düşünceleri kontrol etmekte zorlanan ve aynı kaygıları tekrar tekrar yaşayan kişiler için profesyonel destek de önem taşıyor.
Sümeyye Öz, bu örüntünün ilişkiyi veya günlük yaşamı belirgin biçimde zorlaması halinde Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Şema Terapi gibi kanıta dayalı yaklaşımlardan yararlanılabileceğini belirtti.
Uzman desteğiyle kişinin belirsizlik karşısındaki düşünce alışkanlıklarını fark etmesi ve sürekli analiz etme davranışını azaltması hedefleniyor.




