İngilizce öğretmeni Selin Kaya, yıllarca ders alıp tek cümle kuramayanların sorununu konuşma alıştırmasının hiç yapılmamasına bağladı. Kaya'ya göre çıkış yolu hata yapmayı göze almak.
Kaya İstanbul'da özel bir okulda çalışıyor, cumartesi ve pazar günleri de az sayıda yetişkine birebir ders veriyor. Öğrencilerden ve yetişkinlerden en sık gelen soruları Türkinform'a özel yaptığı açıklamada yanıtladı.
KONUŞMA 438 PUANLA EN ZAYIF BECERİ ÇIKTI
EF Education First'ün Kasım 2025'te yayımladığı İngilizce Yeterlilik Endeksi'nde Türkiye 123 ülke ve bölge arasında 71'inci sırada yer aldı. Türkiye 488 puanla düşük yeterlilik grubunda kaldı. Endeks dört beceri içinde en düşük puanı 438 ile konuşmaya, en yükseğini 503 ile okumaya verdi. Şehirler arasında İzmir 515, Ankara 508 ve İstanbul 504 puanla ülke ortalamasının üzerinde kaldı.
"Yıllarca gramer kuralı ve test sorusu çözüyoruz, ama kimse ağzını açıp tek cümle kurmuyor. Konuşma başlı başına bir beceri, yalnızca konuşarak gelişir. Çıkış yolu hatayı göze almaktan geçer. Başlarda duraksayacaksınız, bozuk cümleler kuracaksınız, bunda hiçbir sorun yok" diyen Kaya, konuşma kulüplerini, bir dil arkadaşı bulmayı ve evde kendi kendine sesli konuşmayı önerdi. Kaya'ya göre yapay zekayla sesli pratik yapmak da utangaçlığı kırmak için iyi bir ilk adım.
ESPRİYİ VE GÖNDERMEYİ TELEFON AKTARAMAZ
Anında çeviri uygulamaları yaygınlaştıkça öğrenciler Kaya'ya en çok dil öğrenmenin hala gerekli olup olmadığını soruyor. "Çeviri programı kelimeleri önünüze koyar, ama karşınızdaki kişiyi anlamanızı sağlayamaz. Bir espriyi, bir göndermeyi, sesin içindeki ironiyi hiçbir telefon aktaramaz. Üstelik bir iş mülakatında ya da yurt dışındaki bir toplantıda her cümle için ekrana bakmanız mümkün değil" diyen Kaya, dil bilmeyi karşıdaki insanla aracısız bağ kurmak olarak tanımladı. Kaya'ya göre o bağ bir uygulamaya bırakılamaz.
YAPAY ZEKA ÖDEVDE İZ BIRAKIYOR
"Konuşma alıştırması yapmak, yazdığı metni düzelttirmek, bir hatanın sebebini öğrenmek için çok iyi bir araç. Ama ödevin tamamını yapay zekaya yazdıran öğrenci hiçbir şey öğrenmez. Derste iki cümleyi güçlükle kuran bir öğrenci eve gidip pürüzsüz ama cansız bir metinle dönünce durum belli oluyor" diyen Kaya, yapay zekanın öğrenciye yardım da zarar da verdiğini ve farkı kullanım biçiminin yarattığını söyledi.
Kaya ödevdeki yapay zeka izini çoğu kez fark ettiğini belirtti. Yazma çalışmalarının bir bölümünü artık ders saatinde yaptırdığını, öğrencilere evde de yapay zekayı "yazar değil öğretmen gibi" kullanmalarını tembihlediğini anlattı. Matematik öğretmeni Sinan Akyıldız da 4 Ekim'de öğrencilerin ChatGPT kullanımı konusunda uyarmıştı.
SELİN KAYA YENİ BAŞLAYANA KARIŞIM ÖNERDİ
"İlk aylarda temel gramer ve en çok geçen kelimeler düzenli biçimde oturmalı, bunun omurgasını bir kurs ya da iyi bir kitap kurar. Uygulamalar günlük alışkanlık kazandırır ama tek başına yeterli değil. Dizi ve film başlangıçta çok ağır gelir, çocuk içerikleriyle ya da yavaş konuşulan yapımlarla, İngilizce altyazı açarak başlamak daha doğru" diyen Kaya, dile yeni başlayana tek yönteme bağlanmak yerine karışım önerdi.
"Haftada bir gün üç saat oturmak yerine her gün yirmi dakika çalışmak çok daha fazla kazandırır" diyen Kaya, asıl belirleyicinin süreklilik olduğunu söyledi. Dizi, film ve şarkılarla İngilizce öğrenilip öğrenilemeyeceğini Türkinform olarak başka bir öğretmene sormuştuk.
SINAVA BİR AY KALA AĞIRLIK DENEMEYE VERİLMELİ
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin (ÖSYM) takvimine göre Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'nın (YDS) ikinci oturumu 22 Kasım Pazar günü yapılacak, sonuçlar 10 Aralık'ta açıklanacak. Kaya sınava bir ay kalan adaylara kelime listesinden uzaklaşmayı önerdi.
"Son bir ayda sıfırdan yüzlerce kelimelik liste ezberlemenin getirisi düşük. Zamanın büyük bölümü denemelere ve önceki yılların sorularına ayrılmalı. Yalnız çözüp kenara koymak yetmez. Hatalı her soruya dönüp kelimeyi mi bilmediğinize, cümleyi mi yanlış okuduğunuza, sürenin mi yetmediğine bakmak gerekir. Kelime öğrenecekseniz de denemelerde takıldığınız kelimelerden yola çıkın" dedi.
"Zor bir soruya takılıp beş dakikayı orada bırakıyorlar, sonra okuma parçalarına sıra gelmiyor. Takıldığınız soruyu işaretleyip ilerleyin, vakit kalırsa dönersiniz. Sınavdan önceki gece de yeni konu açmayın, uykunuzu alın. O gece ezberlenen beş kelime, uykusuzluğun alıp götürdüğü dikkati geri getirmez" diyen Kaya, adayların en sık yaptığı hatanın süre yönetimi olduğunu söyledi.
Kaya İngilizce öğrenmek isteyen herkes için tek cümlelik önerisini de paylaştı. "Kusursuz olmayı beklemeyin. Her gün biraz kullanın, çokça hata yapın. Bir dil ancak kullanıldığı ölçüde sizin olur."
