ABD'li yatırım bankası JPMorgan'ın temmuzda yayımladığı Türkiye raporu, asgari ücret pazarlığına haftalar kala yeniden gündeme geldi. Banka, açlık sınırının net asgari ücreti aşma oranının 2026'yı yüzde 35 seviyesinde kapatacağını öngörmüştü. Türk-İş'in 30 Ekim'de açıkladığı verilerle yaptığımız hesap, bu eşiğin yıl bitmeden ekim ayında aşıldığını gösteriyor.

Raporda öne çıkan ikinci başlık ise seçim takvimi oldu. JPMorgan'a göre Aralık 2026'da belirlenecek yeni asgari ücretin büyüklüğü, seçime giden süreçte hükümetin ekonomi politikalarına dair en net işaretlerden biri olacak.
JPMORGAN RAPORUNDA NELER VAR?
Rapor, JPMorgan Gelişen Piyasalar Ekonomisti Fatih Akçelik imzasını taşıyor ve "2026'nın İkinci Yarısında Türkiye'nin Makroekonomik Görünümü: Sakin Kal ve Devam Et" başlığıyla temmuzda yatırımcılara sunuldu. Banka aynı raporda Türkiye tahminlerinin neredeyse tamamını değiştirdi:
2026 büyüme beklentisi: yüzde 4,4'ten yüzde 3'e indirildi
Yıl sonu enflasyon tahmini: yüzde 24'ten yüzde 29'a çıkarıldı
Politika faizi tahmini: yüzde 30'dan yüzde 35'e yükseltildi
Bütçe açığının milli gelire oranı: yüzde 3,5'ten yüzde 4'e revize edildi
Cari açığın milli gelire oranı: yüzde 1,8'den yüzde 2,8'e çekildi
Ücret tarafında banka, asgari ücrete yapılan her yüzde 10'luk artışın enflasyona yaklaşık 3 puan ek yük getirdiği hesabını paylaştı. Raporda, aralıkta asgari ücrete yüzde 30 ya da daha yüksek bir artış yapılması halinde bu kararın 2027'de emekliye yapılacak artışlar ile genel temel gelir ödemeleri üzerinden de takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
YIL SONU TAHMİNİ EKİMDE GERİDE KALDI
Türk-İş, dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi için gereken aylık gıda harcamasını ekim ayı için 38 bin 24,03 lira olarak hesapladı. 2026 boyunca geçerli olan net asgari ücret ise 28 bin 75,50 lira. İki rakam karşılaştırıldığında ekimde açlık sınırının asgari ücreti yüzde 35,4 aştığı görülüyor. Aradaki tutar ekimde 9 bin 948,53 liraya ulaştı.
Makasın yıl içindeki seyri, ücretin ocakta belirlenen seviyede sabit kalırken mutfak maliyetinin her ay biraz daha yukarı gittiğini ortaya koyuyor. Türk-İş verileri ile net asgari ücret arasındaki farkın 2026'daki gelişimi şöyle:
Ocak: Açlık sınırı 31 bin 223,88 lira, fark yüzde 11,2
Haziran: Açlık sınırı 35 bin 759 lira, fark yüzde 27,4
Temmuz: Açlık sınırı 36 bin 940 lira, fark yüzde 31,6
Ağustos: Açlık sınırı 37 bin 388 lira, fark yüzde 33,2
Eylül: Açlık sınırı 37 bin 800,92 lira, fark yüzde 34,6
Ekim: Açlık sınırı 38 bin 24,03 lira, fark yüzde 35,4
Rakamlar, raporun yayımlandığı temmuzda yüzde 31,6 olan farkın sonraki üç ayda yaklaşık 4 puan daha açıldığını gösteriyor. Ekimde gıda fiyatlarındaki aylık artışın yüzde 0,59'a gerilemesi makasın açılma hızını yavaşlattı. Asgari ücret yıl sonuna kadar değişmeyeceği için gıda fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşanmadıkça fark aralıkta da yüzde 35'in üzerinde kalacak.
YÜZDE 30 ZAM MAKASI KAPATIR MI?
Raporda eşik olarak öne çıkarılan yüzde 30'luk artış aralıkta gerçekleşirse net asgari ücret 36 bin 498,15 liraya, brüt ücret 42 bin 939 liraya yükselecek. Ancak bu tutar bile ekim ayının açlık sınırının 1.525,88 lira gerisinde kalıyor. Hesaba göre ekimdeki gıda maliyetini yalnızca karşılayabilmek için yüzde 35,4'lük bir zam gerekiyor.
Masadaki diğer oranlarla ortaya çıkan tablo şöyle:
Yüzde 27 artış (2026'da yapılan zam oranı): Net 35 bin 655,89 lira, açlık sınırına göre 2.368,14 lira eksik
Yüzde 28 artış (gerçekleşen enflasyonu esas alan tahminlere yakın): Net 35 bin 936,64 lira, 2.087,39 lira eksik
Yüzde 30 artış: Net 36 bin 498,15 lira, 1.525,88 lira eksik
Yüzde 33,7 artış (2027 bütçesindeki vergi istisnası kaynağındaki büyüme): Net 37 bin 536,94 lira, 487,09 lira eksik
Hesaplar ekim ayındaki açlık sınırı esas alınarak yapıldı. Ocak 2027'ye kadar gıda fiyatları artmaya devam ederse her senaryodaki açık daha da büyüyecek. 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde asgari ücret vergi istisnası için ayrılan kaynak 1 trilyon 92 milyar liradan 1 trilyon 460 milyar liraya çıkarılmıştı. Geçmiş yıllarda bütçedeki bu artış ile gerçekleşen zam birebir örtüşmemişti.
ZAM ORANI NEDEN SEÇİM GÖSTERGESİ SAYILIYOR?
Asgari ücret Türkiye'de yalnızca en düşük ücreti değil, ücret skalasının genelini etkileyen bir referans işlevi görüyor. Pek çok iş yerinde ücretler asgari ücretin katları üzerinden belirleniyor. Bu nedenle aralıktaki karar hem hanelerin alım gücünü hem de 2027'nin enflasyon patikasını doğrudan şekillendiriyor.
JPMorgan'ın bakış açısına göre yüksek bir zam, seçim öncesinde gelir desteğine ağırlık verildiğine işaret edebilir. Bankanın her yüzde 10'luk artış için öngördüğü 3 puanlık enflasyon etkisi ise dezenflasyon programıyla bu tercih arasındaki gerilimi ortaya koyuyor. Merkez Bankası'nın Kasım 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi'nde yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 30,04'e yükselmişti.
EMEKLİ AYLIKLARINDA BEKLENTİ NE?
Raporda asgari ücretle birlikte izlenmesi gereken başlıklardan biri olarak gösterilen emekli aylıklarında yasal zam, Temmuz-Aralık 2026 dönemindeki enflasyona göre belirlenecek. TÜİK verilerine göre Temmuz-Ekim döneminde birikimli enflasyon yüzde 8,29 oldu.
Merkez Bankası anketindeki kasım ve aralık beklentileri gerçekleşirse SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Ocak 2027 zammı yüzde 10,39 olacak. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da 3 Kasım'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, yasal artışlara ek bir iyileştirme üzerinde çalışıldığını açıklamıştı. Ek iyileştirmenin oranı ve kapsamı henüz netleşmedi.
TAKVİMDE HANGİ TARİHLER VAR?
Kasım ayı enflasyonu 3 Aralık 2026'da açıklanacak. Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun aralık ayında toplanması bekleniyor. Türk-İş'in kasım ayı açlık sınırı verisi ise ay sonunda yayımlanacak. Emeklilerin kesin zam oranı, aralık enflasyonunun açıklanacağı Ocak 2027'nin ilk iş günlerinde belli olacak.



