Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Karadeniz'de ticari gemileri hedef alan son saldırıların ardından Türkiye ve Romanya ile acil istişarelerde bulunacaklarını açıkladı. Yotova, saldırıların durdurulması ve deniz ulaşımının güvenli hale getirilmesi için üç ülkenin ortak adımlar atmasını önereceklerini bildirdi.
SOFYA'DAN TÜRKİYE VE ROMANYA'YA ÇAĞRI
Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi'nin deniz güvenliği gündemiyle gerçekleştirdiği olağanüstü toplantının ardından açıklamalarda bulundu. Yotova, Bulgaristan'ın Türkiye ve Romanya ile acil istişareler gerçekleştireceğini belirterek, Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıların sona erdirilmesi ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için ortak adımlar atılmasını önereceklerini söyledi.
Bulgaristan'ın gündemindeki öneriler arasında Avrupa Birliği'nin Karadeniz stratejisi kapsamında yeni bir çerçeve mekanizması oluşturulması da bulunuyor. Bu mekanizma ile Karadeniz'de serbest ve güvenli deniz ulaşımının sağlanması hedefleniyor. Sofya yönetimi ayrıca NATO'nun bölgedeki hava ve deniz gözetleme kapasitesinin artırılmasını, kıyı savunmasının güçlendirilmesini ve ilave anti-drone sistemlerinin konuşlandırılmasını gündeme getirecek. Bulgaristan, NATO'nun "Eastern Sentry" faaliyetleri kapsamında müttefiklerin Karadeniz güvenliğine katkısının artırılmasını da istiyor. Yotova, NATO Antlaşması'nın 4. maddesi kapsamında özel istişare başlatılması seçeneğinin ise yeni bir tedbir sağlamayacağı gerekçesiyle mevcut aşamada "verimli olmayacağı" değerlendirmesinin yapıldığını belirtti.
ALTI ÜLKE İÇİN MORATORYUM ÖNERİSİ
Bulgaristan'ın önerisi Türkiye, Romanya, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan'ı da kapsıyor. Yotova, Karadeniz'e kıyısı bulunan altı ülke arasında diplomatik girişim başlatılmasını ve bölgedeki çatışmaların durdurulmasına yönelik bir moratoryum konusunda uzlaşma aranmasını önerdi. Söz konusu girişimin hedefi, Karadeniz'in "ortak güvenlik alanına" dönüştürülmesi olarak açıklandı.
İKİ TİCARİ GEMİ HEDEF ALINMIŞTI
Bulgaristan'ın güvenlik hamlesi, 6 Ekim'de ülkenin Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesinde iki ticari geminin deniz ve hava dronlarıyla vurulmasının ardından geldi. Togo bayraklı ALFA WATAN saldırının ardından batarken, Palau bayraklı ABLE gemisinde yangın çıktı. ABLE'daki 18 kişilik mürettebat tahliye edilerek kurtarıldı. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, saldırıyı "uluslararası hukukun ağır ihlali" olarak nitelendirdi. Bulgar makamları, saldırıyı gerçekleştiren İHA'ların kime ait olduğunun henüz kesin olarak belirlenmediğini açıkladı. Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov ise Rusya veya Ukrayna'yı işaret edebilmek için drone parçalarının bulunması ya da taraflardan birinin saldırının sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında Karadeniz güvenliği konusunda halihazırda ortak bir askeri işbirliği mekanizması bulunuyor. Üç ülke tarafından 2024 yılında Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu oluşturulmuştu.
