Karadeniz’de artan insansız hava aracı hareketliliği Bulgaristan’da güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Bulgaristan eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, ülke medyasına yaptığı açıklamada son İHA saldırılarının NATO düzeyinde ele alınması gerektiğini belirtti.
Neynsky, saldırıların Bulgaristan’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ulaşmasının ulusal güvenlik açısından doğrudan tehdit oluşturduğunu savunarak Sofya’nın NATO Antlaşması’nın 4. maddesi kapsamında müttefikleriyle istişare talebinde bulunması için gerekçe oluştuğunu ifade etti.
NATO'NUN 4. MADDESİ İÇİN ÇAĞRI
Eski Dışişleri Bakanı, NATO’nun 4. maddesinin devreye alınmasının doğrudan askeri müdahale anlamına gelmediğinin altını çizdi.
Söz konusu madde, NATO üyelerinden herhangi birinin toprak bütünlüğünün, siyasi bağımsızlığının veya güvenliğinin tehdit altında olduğunu değerlendirmesi durumunda müttefiklerin istişarelerde bulunmasına olanak sağlıyor.
Neynsky, Karadeniz’de yaşanan gelişmelerin artık Bulgaristan açısından uzakta gerçekleşen bir çatışmanın sonuçları olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.
"KASITLI PROVOKASYON" DEĞERLENDİRMESİ
Neynsky, son İHA saldırılarının kaza olmadığı yönündeki görüşünü dile getirerek olayları kasıtlı provokasyon ve hedefli saldırılar olarak değerlendirdi.
Rusya’nın bu tür eylemler aracılığıyla bölge ülkelerinde korku ortamı yaratmayı ve iç tartışmaları artırmayı hedeflediğini öne süren Neynsky, korkuya dayalı karar alma süreçlerinin stratejik risk oluşturabileceğini ifade etti.
KARADENİZ'DEKİ GÜVENLİK EKONOMİYİ DE ETKİLİYOR
Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yalnızca askeri bir mesele olmadığına dikkat çeken Neynsky, bölgedeki deniz taşımacılığının Bulgaristan ekonomisi ve halkın refahıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti.
Deniz ticaretinin ve ulaşım güzergâhlarının güvenliğinin tehlikeye girmesinin ekonomik sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Neynsky, bu nedenle Karadeniz güvenliğinin NATO’nun gündeminde daha güçlü şekilde ele alınması gerektiğini savundu.
4. MADDE İLE 5. MADDE ARASINDAKİ FARK NE?
NATO Antlaşması’nın 4. maddesi, bir üye ülkenin güvenliğinin, toprak bütünlüğünün veya siyasi bağımsızlığının tehdit edildiğini düşünmesi halinde müttefiklerle resmî istişare talep etmesine imkân tanıyor.
Bu mekanizma otomatik olarak askeri müdahaleyi beraberinde getirmiyor. NATO’nun kolektif savunmasını düzenleyen 5. madde ise bir üyeye yönelik silahlı saldırının bütün ittifaka yapılmış saldırı olarak değerlendirilmesi esasına dayanıyor.
SOFYA YÖNETİMİNE ELEŞTİRİ
Neynsky, Bulgaristan yönetiminin gelişmelere verdiği tepkinin hızını da eleştirerek Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmasında geç kalındığını söyledi.
Kamuoyunun yalnızca İHA’ların kim tarafından gönderildiğini öğrenmesinin yeterli olmadığını belirten Neynsky, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek amacıyla hangi somut güvenlik tedbirlerinin alınacağının da açıklanması gerektiğini ifade etti.
Eski Dışişleri Bakanı, Karadeniz’de artan güvenlik risklerinin Bulgaristan’ın ulusal güvenlik politikalarının yanı sıra NATO’nun bölgesel güvenlik yaklaşımı kapsamında da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
