KARBON NÖTRLÜĞÜ NEDİR?
Avrupa Parlamentosu’na göre karbon nötrlüğü, atmosfere salınan karbondioksit (CO₂) miktarı ile çeşitli yöntemlerle ortamdan uzaklaştırılan CO₂ miktarının eşitlenmesi durumudur. Bu denge sağlandığında net sıfır karbon ayak izi oluşur.
Karbon nötrlüğü; Karbon ayak izinin hesaplanması, Enerji verimliliği önlemleri, Yenilenebilir enerji kullanımı, Ağaçlandırma ve karbon dengeleme projeleri gibi uygulamalarla sağlanır.
KARBON NÖTR YAKIT NEDİR?
Karbon nötr yakıtlar, kullanım sürecinde atmosfere saldığı karbonu dengeleyebilen veya sıfıra yakın emisyon oluşturan yakıtlardır. Bu yakıtlar sürdürülebilir enerji üretiminin temel unsurları arasında yer alır.
Karbon nötr yakıt kaynakları şunlardır: Biyokütle, Biyogaz, Güneş enerjisi, Yenilenebilir kaynak bazlı elektrik üretimi.
Bu yakıtlar, fosil yakıtlara kıyasla çevreye çok daha az zarar verir.
KARBON NÖTR KENT NE DEMEK?
Karbon nötr kent, şehirde oluşan tüm sera gazı salımlarının dengelendiği ve net emisyonun sıfırlandığı yerleşim alanlarını ifade eder. Bu hedef doğrultusunda; Toplu taşıma ve elektrikli araçlar, Enerji verimli binalar, Yeşil alanlar, Yenilenebilir enerji sistemleri ön plana çıkar.
DÜNYAYI EN ÇOK HANGİ ÜLKELER KİRLETİYOR?
2022 verilerine göre dünyada en fazla sera gazı salımı yapan ülkeler şöyle sıralanıyor:
1. Çin
2. ABD
3. Hindistan
4. Rusya
5. Japonya
6. İran
7. Almanya
8. Suudi Arabistan
9. Güney Kore
10. Endonezya
Çin, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %27’sini tek başına oluşturuyor. ABD ve Çin ise son dönemde iklim değişikliğiyle mücadelede iş birliği mesajları vermişti.
TÜRKİYE’NİN KARBON NÖTR HEDEFİ NEDİR?
Türkiye, Paris İklim Anlaşması’nı 22 Nisan 2016’da imzaladı, 6 Ekim 2021’de onayladı. Anlaşma, 10 Kasım 2021’de yürürlüğe girdi. Bu süreçte Türkiye, 2053 karbon nötr hedefini resmi olarak açıkladı. Hedef kapsamında: Yenilenebilir enerji yatırımları, Yeşil dönüşüm projeleri, Sanayide emisyon azaltımı öncelikli alanlar arasında yer alıyor.
TÜRKİYE KARBON AYAK İZİNDE KAÇINCI SIRADA?
Türkiye, yıllık yaklaşık 0,6 milyar ton sera gazı emisyonu ile dünya genelinde 15. sırada bulunuyor.
TÜRKİYE’DE KARBON VERGİSİ VAR MI?
Türkiye’de karbon vergisi uygulaması henüz bulunmamaktadır. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in karbon ayak izi vergisine ilişkin açıklamaları kamuoyunda tartışma yaratmış olsa da, Temmuz 2024 itibarıyla Türkiye’de yürürlükte olan bir karbon vergisi bulunmamaktadır.