Birleşmiş Milletler, yıllardır çıkmaza giren Kıbrıs sorununda yeni bir diplomatik hamle başlattı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, göreve geldiğinden bu yana ilk kez Kıbrıs'a resmi ziyarette bulunurken, taraflarla yaptığı temasların ardından garantör ülkelerin de katılacağı yeni bir 5+1 toplantısı için ilkesel mutabakat sağlandığını duyurdu. Gelişme, 2017'de kesilen müzakere sürecinin yeniden başlaması açısından son yılların en önemli adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
16 YIL SONRA İLK BM GENEL SEKRETERİ ZİYARETİ
Antonio Guterres, Kıbrıs'ta Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ve Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile ayrı ayrı görüştü, ardından üçlü toplantı gerçekleştirdi. Böylece Guterres, 2010 yılında dönemin BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon'un ziyaretinden bu yana adaya resmi ziyaret gerçekleştiren ilk BM Genel Sekreteri oldu.
5+1 TOPLANTISI İÇİN İLKEL UZLAŞI
Ziyaretin ardından açıklama yapan Guterres, Kıbrıs'ın iki tarafının yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ın katılımıyla yeni bir gayriresmî 5+1 toplantısı düzenlenmesi konusunda ilkesel mutabakata varıldığını açıkladı.
Ancak Guterres, toplantının hemen yapılmayacağını belirterek güven artırıcı önlemler, müzakere yöntemi ve gündem başlıklarının olgunlaştırılması gerektiğini ifade etti. Bu hazırlıkların tamamlanmasının ardından yeni toplantının tarihinin netleşmesi bekleniyor.
BÖLGESEL GERİLİM KIBRIS'I YENİDEN GÜNDEME TAŞIDI
BM Genel Sekreteri, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'da son dönemde artan güvenlik risklerinin Kıbrıs'ın stratejik önemini daha da artırdığına dikkat çekti.
Gazze savaşı, Doğu Akdeniz'deki askeri hareketlilik, İngiltere'nin Akrotiri Üssü'ne yönelik saldırılar ve bölgedeki savunma iş birlikleri nedeniyle Kıbrıs'ın yalnızca iki toplum arasındaki bir anlaşmazlık olmaktan çıkarak uluslararası güvenlik gündeminin önemli başlıklarından biri haline geldiği değerlendiriliyor.
BM, 2017'DEN SONRA EN CİDDİ GİRİŞİMİNİ BAŞLATTI
Kıbrıs müzakereleri, 2017 yılında İsviçre'nin Crans-Montana kentinde yapılan konferansın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından fiilen durmuştu.
BM, son yıllarda taraflar arasında güven artırıcı önlemler üzerinden diyaloğu yeniden canlandırmaya çalışırken, gençlik teknik komitesi, mezarlıkların restorasyonu ve sivil toplum iş birlikleri gibi alanlarda sınırlı ilerleme sağlandı. Buna karşın yeni sınır kapıları ve mayın temizleme gibi kritik başlıklarda henüz somut sonuç elde edilemedi.
GÖZLER YENİ 5+1 TOPLANTISINDA
Diplomatik kaynaklar, yeni toplantının yalnızca sembolik bir buluşma değil, gelecekte yeniden başlayabilecek kapsamlı müzakerelerin çerçevesini belirlemesi açısından kritik önem taşıdığı görüşünde.
Taraflar arasında temel görüş ayrılıkları sürse de, BM'nin yürüttüğü son girişim uzun süredir durağan seyreden Kıbrıs dosyasında yeniden diplomatik hareketlilik yaşandığını gösteriyor. Şimdi gözler, hazırlıkları devam eden gayriresmî 5+1 toplantısının tarihine ve tarafların müzakere sürecinde atacağı yeni adımlara çevrilmiş durumda.
