Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) hanehalkı tüketim harcamalarının bölgesel dağılımını açıkladı. 2025 verilerine göre ülkedeki toplam tüketim harcamasının yüzde 25,6'sı tek başına İstanbul'da yapıldı. Ancak harcamanın en büyük bölümünün eve gittiği yer İstanbul değil İzmir.
HER 100 LİRANIN 30 LİRASI EVE
İzmir'de 2025 yılında konut ve kira harcamalarının toplam tüketim içindeki payı yüzde 30,2 oldu. Bu oran Türkiye'nin 26 alt bölgesi arasındaki en yüksek değer. Başka bir deyişle İzmir'de bir hane harcadığı her 100 liranın 30 lirasından fazlasını barınmaya ayırıyor.
İstanbul yüzde 29,6 ile ikinci ve Ankara yüzde 29,5 ile üçüncü sırada. Üç büyükşehir arasındaki fark bir puanın altında. Bu da büyük kentlerde barınma maliyetinin hane bütçesini benzer biçimde zorladığını gösteriyor.
GÜNEYDOĞU DA ÜST SIRALARDA
Barınma payının yüksek olduğu bölgeler yalnızca batıdaki metropoller değil. Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölgede konut ve kiranın payı yüzde 28,3 ile dördüncü sırada. Gaziantep ile Adıyaman ve Kilis'in bulunduğu bölge ise yüzde 27,4 ile beşinci.
Böylece ilk beş şöyle şekilleniyor. İzmir yüzde 30,2 ve İstanbul yüzde 29,6 ile Ankara yüzde 29,5. Ardından Şanlıurfa-Diyarbakır yüzde 28,3 ve Gaziantep-Adıyaman-Kilis yüzde 27,4.
EN DÜŞÜK PAY DOĞU ANADOLU'DA
Tablonun diğer ucunda Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun bazı bölgeleri var. Van ile Muş ve Bitlis ile Hakkari'yi kapsayan bölgede konut ve kira harcamalarının payı yüzde 19,6 ile Türkiye'nin en düşüğü.
Mardin ile Batman ve Şırnak ile Siirt bölgesi yüzde 20,2 ve Ağrı ile Kars ve Iğdır ile Ardahan bölgesi yüzde 21,2 ile onu izliyor. Batıda ise Manisa ile Afyonkarahisar ve Kütahya ile Uşak bölgesi yüzde 21,3 ile düşük paylı bölgeler arasında. Erzurum ile Erzincan ve Bayburt'ta oran yüzde 22,7.
12 BÖLGELİ SIRALAMADA DA İSTANBUL BİRİNCİ
TÜİK verileri iki farklı bölge ölçeğinde yayımlanıyor. 26 alt bölgeli sıralamada İzmir önde. 12 ana bölgeli sıralamada ise İstanbul yüzde 29,6 ile ilk sırada yer alıyor. Bu ölçekte en düşük pay yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde.
SIFIR 2+1 KİRASI İSTANBUL'DA 65 BİN TL
TÜİK'in oranlarının arkasındaki rakamlar piyasa verilerinde görülüyor. Büyük şehirlerin popüler ilçelerinde sıfır 2+1 bir dairenin ortalama kirası şöyle sıralanıyor.
İstanbul'da Kadıköy ve Beşiktaş gibi merkezi ilçelerde ortalama kira 65 bin TL ile açık ara ilk sırada. Muğla'da Bodrum ve Fethiye 51 bin TL ile ikinci. İzmir'de Karşıyaka ve Alsancak'ta kiralar 47 bin 500 TL seviyesinde. Antalya'da Konyaaltı ve Muratpaşa 42 bin 500 TL ve Ankara'da Çankaya ile İncek 41 bin 500 TL.
Bursa Nilüfer'de 35 bin TL ve Gaziantep Şehitkamil İbrahimli'de 30 bin 500 TL kira ödeniyor. Kocaeli İzmit 28 bin 500 TL ve Mersin'de Yenişehir ile Mezitli 28 bin TL ile onları izliyor. Adana Çukurova'da ortalama 26 bin 500 TL.
Diyarbakır Kayapınar Diclekent ile Eskişehir Tepebaşı Batıkent ve Samsun Atakum'da kiralar 25 bin TL civarında. Kayseri'de Melikgazi ile Talas ve Trabzon Ortahisar'da 23 bin TL. Şanlıurfa Karaköprü 22 bin 500 TL ve Denizli Pamukkale 22 bin TL.
Listenin alt sıralarında Konya Selçuklu ile Erzurum'da Yakutiye ve Palandöken 21 bin TL ile yer alıyor. İlk 20'nin en düşük kirası ise 17 bin 500 TL ile Van İpekyolu'nda.
RAKAMLAR NE ANLATIYOR?
İki veri seti yan yana konduğunda çarpıcı bir tablo çıkıyor. İstanbul'da kira en yüksek olmasına rağmen barınmanın bütçedeki payı İzmir'in gerisinde kalıyor. Bunun nedeni İstanbul'da gelir ve toplam harcamanın da daha yüksek olması. İzmir'de ise kiralar İstanbul'un altında kalsa da hane gelirine oranla daha ağır bir yük oluşturuyor.
Van örneği de aynı şeyi tersten gösteriyor. Hem kira hem de barınmanın bütçedeki payı Türkiye'nin en düşüğü. Buna karşın Şanlıurfa ve Diyarbakır gibi bölgelerde kira rakamları orta düzeyde olsa da barınma payının yüzde 28'i aşması bu bölgelerde hane gelirinin görece düşük olmasıyla açıklanabilir.
