Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği dönemi 15 Kasım 2026'da başlayacak. Lastikçi Ahmet Can'ın Türkinform'a özel yaptığı açıklamada verdiği bilgiye göre en yaygın ebat olan 205/55 R16'da dört kış lastiğinden oluşan takım 15 bin ile 22 bin lira arasından başlıyor.
Beş ay sürecek uygulama şehirler arası yük ve yolcu taşıyan tanker, çekici, kamyon, otobüs, midibüs, minibüs ve ticari otomobilleri kapsıyor. Önceki yıllarda dönem 1 Aralık'ta başlayıp 1 Nisan'da bitiyordu. Valilikler hava koşullarına göre süreyi bir ay öne çekip bir ay uzatabiliyor, il sınırları içinde binek araçlara da zorunluluk getirebiliyor.
LASTİKÇİ CAN BİNEK ARAÇTA 7 DERECEYE BAKIYOR
"Binek otomobilde lastik değişimine karar verirken önce termometreye bakarım. Hava sıcaklığı sürekli 7 derecenin altında seyretmeye başladığında yazlık lastiğin hamuru katılaşıyor, soğuk ve ıslak yolda tutunması zayıflıyor. Ticari araçta ise işin içine yasal takvim de giriyor" diyen Can, yazlıktan kışlığa geçişte ölçünün takvim değil sıcaklık olduğunu söyledi. Meteoroloji de 12 Ekim'de sıcaklıkların 6 derece düşeceğini duyurmuştu.
Can'a göre dört mevsim lastik kullanımı kolaylaştırsa da yazı ve kışı birlikte karşılamaya çalıştığı için bir yerden eksik kalıyor, yine de İstanbul gibi ağır kışın sürekli yaşanmadığı yerlerde çoğu sürücüye yetiyor.
"Dört mevsim lastikten, yazın sıcakta yazlık lastiğin, kışın sert havada da kışlık lastiğin sunduğu en yüksek performansı aynı anda beklemek doğru olmaz. Dört mevsim alacak sürücü üç tepeli dağ ve kar kristali simgesini arasın, simge karda daha iyi sonuç anlamına geliyor."
ETİKETTE EN AZ YAKAN LASTİK TEK ÖLÇÜ DEĞİL
Can'ın ilk kuralı, otomobil üreticisinin aracı için öngördüğü ebadın dışına çıkmamak. Lastik üzerinde ebadın hemen yanında yazan yük endeksi taşınabilecek en yüksek ağırlığı, hız endeksi de çıkılabilecek azami hızı gösteriyor. Can'a göre yük endeksi üreticinin istediği değerin altında kalmamalı.
Avrupa Birliği'nin 1 Mayıs 2021'den beri kullanılan etiketi, lastiğin yakıta etkisini ve ıslak zeminde tutunmasını A'dan E'ye beş sınıfla gösteriyor.
"Yalnızca yakıt tasarrufuna odaklanırsanız başka bir özellikten taviz vermiş olursunuz. Lastiğin ıslak yoldaki tutuşunu da hesaba katmak gerekiyor, çünkü frenleme, direksiyon hakimiyeti ve yol tutuş doğrudan lastiğe bağlı. Bir depoda fark hissedilmez ama lastiğin ömrü boyunca tasarruf ortaya çıkıyor."
Can'a göre lastiğin sağladığı avantajı korumanın yolu basınçtan geçiyor. "En verimli lastiği bile eksik havayla kullanırsanız kazancınızın bir bölümünü kendiniz harcamış olursunuz. Basınç düşük olduğunda lastik şeklini koruyamıyor, daha çok ısınıyor ve daha hızlı aşınıyor. Basınçtaki 0,3 barlık bir eksiklik, bazı şartlarda yakıt tüketimini yaklaşık yüzde 1,5 yukarı çekiyor" diye konuşan Can, basıncın yola çıkmadan, lastikler ısınmadan ve üreticinin belirlediği değerle ayarlanmasını istedi.
205/55 R16 KIŞ LASTİĞİ TAKIMI 15 BİN LİRADAN BAŞLIYOR
Fiyatların geçen sezona göre bir miktar arttığını söyleyen Can'a göre lastik fiyatında kauçuk kadar döviz, enerji, taşıma gideri ve jeopolitik gelişmeler de belirleyici. Can'ın verdiği aralıkla yaklaşık hesapla 205/55 R16 ebadında tek lastik 3 bin 750 ile 5 bin 500 lira arasına denk geliyor.
"Üst segment markaya, yüksek hız endeksine ya da büyük ebada geçince takım kolayca 25-30 bin lirayı geçiyor. Ucuz lastik, sürücünün yaptığı yanlışları kapatmaz. Pahalı lastik de hatalı basıncın, özensiz kullanımın ve yüksek hızın açığını kapatamaz. Satın alırken bin lira cebinizde kalıp lastiği çok daha kısa sürede yenilemek zorunda kalıyorsanız aslında ucuza almış sayılmazsınız."
Can, binek araç lastiği için 40 bin ile 50 bin kilometreyi makul bir ortalama olarak gördüğünü ama lastiğin kesin bir ömrü olmadığını vurguladı.
DİŞİ SAĞLAM GÖRÜNEN LASTİK DE 10 YILDA YENİLENİYOR
Lastiğin yanağındaki DOT kodunun son dört rakamı üretim tarihini veriyor. İlk iki rakam haftayı, son ikisi yılı gösteriyor, sonu 4225 ile biten bir lastik 2025'in 42'nci haftasında üretilmiş.
"Üretim yılı tek başına lastiğin kalitesini göstermez, lastiğin hangi koşullarda bekletildiği de en az yaşı kadar belirleyici. Kullanılmadan bekleyen ve 4 yaşını aşan lastiğe daha dikkatli bakılmalı ama 4 yılı dolan lastiğin atılmasını şart koşan bir kural yok. Depoda iki üç yıl kalmış yeni lastik de kötü sayılmaz. Serin, nemsiz, güneş ışığı ve ozon almayan bir ortamda tutulduysa güvendiğiniz bir satıcıdan gönül rahatlığıyla alabilirsiniz" diyen Can, üreticilerin 10 yaşını dolduran lastiğin diş derinliği yeterli görünse de değiştirilmesini önerdiğini aktardı.
Binek araçlarda yasal diş derinliği sınırı 1,6 milimetre. Zorunluluğa tabi otobüs ve ağır vasıtalarda ise kış lastiğinin diş derinliği en az 4 milimetre olmalı.
Can, çivi batan lastiğe fitil takıp yola devam etmenin doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi. "Önce hasarın yerine ve lastiğin iç yapısının etkilenip etkilenmediğine bakılmalı. Sırttaki küçük bir delik uygun şartlarda uzman eliyle onarılır ama yanakta ya da omuzda oluşan hasar çok daha ciddi. Yanağında yarık, şişlik ya da karkas hasarı olan lastik onarılmaz, yenilenir. Aracınızın motoru ne kadar güçlü, frenleri ne kadar iyi olursa olsun, o gücün tamamını yola dört lastik iletiyor."
