Karayipler'de uzun süredir ekonomik krizle mücadele eden Küba, enerji sektöründe dikkat çeken bir karara imza attı. Küba yönetimi, petrol arama ve üretim faaliyetlerine yabancı sermayenin katılımını kolaylaştırmak amacıyla 1938 ve 1959 yıllarından kalan yasaları yürürlükten kaldırdı. Yeni düzenlemeyle uluslararası şirketlerin ülkedeki hidrokarbon faaliyetlerine katılımının artırılması hedeflenirken petrol ve doğal gaz kaynaklarının devlet mülkiyetinde kalacağı vurgulandı.
KÜBA'DA PETROL SEKTÖRÜNDE YENİ DÖNEM
Küba hükümeti, enerji sektörüne yatırım çekmek ve petrol üretimini artırmak amacıyla hukuki düzenlemeye gitti. Küba basınında yer alan bilgilere göre, petrol arama ve çıkarma faaliyetlerini düzenleyen 1938 ve 1959 tarihli yasalar yürürlükten kaldırıldı.
Eski yasaların mevcut anayasal düzen ve ekonomik koşullar karşısında işlevini yitirdiği belirtilirken yeni mevzuatla yerli ve yabancı şirketlerin sektörde faaliyet göstermesini kolaylaştıracak sözleşme koşulları oluşturuldu.
YABANCI ŞİRKETLERE 40 YILA KADAR SÖZLEŞME İMKÂNI
Yeni düzenlemede uluslararası yatırımcılar açısından dikkat çeken sözleşme süreleri belirlendi. Buna göre üretim paylaşım sözleşmeleri 10 yıllık uzatma seçeneğiyle 40 yıla, petrol imtiyazları ise aynı uzatma seçeneğiyle 30 yıla kadar uygulanabilecek.
Petrol hizmet sözleşmeleri de yatırımcıların sektöre katılımında kullanılabilecek modeller arasında yer aldı.
Düzenlemeyle petrol arama, çıkarma ve üretim faaliyetlerine yönelik yatırım koşullarının daha esnek hale getirilmesi amaçlanıyor.
PETROL KAYNAKLARININ MÜLKİYETİ DEVLETTE KALACAK
Yabancı yatırımcıların faaliyetlerine yönelik koşullar esnetilse de Küba yönetimi, ülkenin doğal kaynakları üzerindeki devlet mülkiyetinin devam edeceğini açıkladı.
Yeni mevzuata göre petrol, doğal gaz ve bunlarla bağlantılı yer altı kaynakları halkın sosyalist mülkiyeti kapsamında değerlendirilmeye devam edecek.
Devlet, ulusal güvenlik gerekçesiyle petrol ruhsatlarını ve imtiyazlarını reddetme yetkisini de koruyacak. Ayrıca ulusal enerji güvenliğinin sağlanması için ihtiyaç duyulan hidrokarbon kaynaklarının temininde devlete öncelik tanınacak.
PETROL ŞİRKETLERİNE ÇEVRESEL SORUMLULUK
Düzenlemede petrol faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin yeni sorumluluklar da yer aldı. Hidrokarbon faaliyetleri yüksek riskli kabul edilirken işletmecilerin, kusur veya ihmal kanıtlanmasa bile faaliyetlerinden kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulması öngörüldü.
Acil durumlar dışında doğal gazın doğrudan atmosfere salınması ve yakılarak imha edilmesi yasaklandı.
Üretim paylaşım sözleşmelerinde maliyetlerin karşılanmasına yönelik üst sınır, kara ve sığ su faaliyetlerinde yüzde 65, derin sularda ise yüzde 75 olarak belirlendi.
ENERJİ KRİZİ KÜBA'YI YENİ ADIMLARA YÖNELTTİ
Küba'nın petrol sektörüne yönelik kararı, ülkede derinleşen enerji krizinin yaşandığı bir dönemde alındı. ABD'nin petrol kısıtlamaları ve yaptırımları, Küba'nın enerji tedarikinde yaşadığı güçlükleri artırırken ülke genelinde uzun süreli elektrik kesintileri ve yakıt sıkıntısı yaşanıyor.
Ulaşım hizmetlerindeki aksamalar, hastanelerin çalışma koşulları ve temel ihtiyaç ürünlerine erişimdeki sorunlar da ekonomik krizin günlük yaşama yansımaları arasında bulunuyor.
Küba yönetimi, yeni düzenlemeyle petrol sektöründeki sermaye eksikliğini azaltmayı ve yabancı yatırımcıların katılımını artırmayı hedefliyor.
EKONOMİDE BİR BAŞKA ADIM: İLK KARMA TOPTANCI PAZARI
Küba'da enerji sektörüne yönelik düzenlemeyle aynı dönemde ticaret alanında da yeni bir uygulama hayata geçirildi. Sancti Spiritus kentinde ülkenin ilk karma toptancı pazarı faaliyete geçirildi.
Yeni pazarda devlet kurumları ile özel işletmelerin aynı ticari alanda ürünlerini toptan satışa sunmasına imkân tanındı. Sanayi ürünleri, ithal girdiler ve tarım ürünlerinin satışının planlandığı pazarda ilk aşamada et, tuz ve pirinç gibi temel gıda maddeleri yer aldı.
Söz konusu uygulama, Küba hükümetinin ekonomik faaliyetleri canlandırmak amacıyla yürüttüğü reformların bir diğer adımı olarak değerlendiriliyor.
