Kur korumalı mevduat (KKM) bakiyesi geçen hafta 451 milyon lira azalarak 6 milyar 509 milyon liraya düştü. Söz konusu gerileme ekonomi gündeminde yer alırken, ekonomist Levent Işık KKM sürecinin mevcut durumu ve piyasalardaki yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Geçen hafta itibariyle KKM bakiyesinde yaşanan düşüşle birlikte sistemdeki toplam tutar 6,5 milyar lira seviyesine indi. Uygulamanın büyük ölçüde tasfiye edildiğine işaret eden veriler, KKM’nin mevduat içindeki payının da oldukça gerilediğini ortaya koydu. Ekonomist Levent Işık, KKM’nin başlangıç amacının ve mevcut tabloya etkilerinin daha net görüldüğünü belirtti.
KKM’NİN MEVDUAT İÇİNDEKİ PAYI GERİLEDİ
Ekonomist Levent Işık, KKM’nin mevduat içindeki payının oldukça düşük seviyelere indiğini belirterek, “Yaklaşık artık mevduatın içindeki payı binde ikiye kadar indi. Bu ürün, o dönemde Türkiye bir ödemeler dengesi problemi yaşamasın diye üretilmişti ve bugüne kadar sorunsuz bir şekilde tasfiyesi sağlandı. Artık çok az bir bakiye kaldı” ifadelerini kullandı.
DÖVİZ SERBEST FONLARINDAKİ BİRİKİME DİKKAT ÇEKİLDİ
KKM’den çıkış sürecinin ardından döviz serbest fonlarında artış yaşandığını belirten Işık, “KKM’nin sonlandırılması sonrası özellikle döviz serbest fonlarında ciddi bir tutar birikti. Burada yaklaşık 65 milyar dolara karşılık gelen, 2 trilyon TL’nin üzerinde bir büyüklük bulunuyor ve yatırımcı sayısı da artmış durumda” dedi.
Bu fonların hızlı şekilde dövize dönebilecek bir yapıya sahip olduğunu ifade eden Işık, “Bu tutarlar, dövize çok hızlı dönebilecek şekilde fonlarda bekliyor. Risk birikimi olarak değerlendirilebilir” açıklamasında bulundu.
BİREYSEL VE TİCARİ YATIRIMCI TERCİHLERİ AKTARILDI
Bireysel yatırımcıların döviz fonlarına yönelim nedenlerine değinen Işık, “Döviz, enflasyonun altında getiri sağlamasına rağmen, döviz fonlarındaki kazançlar görece daha yüksek olduğu için bireysel yatırımcılar bu alanlara yöneldi” dedi.
Ticari kesimin davranışlarına da değinen Işık, “Ticari işletmeler, dövizin enflasyon oranından daha az değerlendiği bir dönemde yurt dışından döviz borçlanmaları yaptı. Ödeme zamanına kadar bu tutarları dövizde tutmak yerine serbest fonlarda değerlendirdiler, ödeme zamanı geldikçe tekrar mevduata geçiş yaptılar” ifadelerini kullandı.
REZERVLERİN MEVCUT SEVİYESİ
Türkiye’nin rezerv durumuna ilişkin değerlendirmede bulunan Işık, “Bugün rezervler oldukça iyi bir seviyede. Yaklaşık 189 milyar dolar civarında bir rezerv bulunuyor. Swaplar hariç net rezervler ise 62-63 milyar dolar seviyelerinde. Olası bir kur şoku durumunda bunu karşılayabilecek düzeyde döviz mevcut” dedi.
"MERKEZ BANKASI ÜZERİNDEKİ YÜK SONA ERDİ"
KKM’nin Merkez Bankası üzerindeki mali etkilerine de değinen Işık, “Süreç boyunca Merkez Bankası ciddi zararlar yazdı. Başlangıçta riskin farklı taraflarca paylaşılması planlanmıştı ancak zamanla bu yük Merkez Bankası’nda kaldı. KKM’nin tasfiyesiyle birlikte bu yük ortadan kalktı” açıklamasını yaptı.
KKM SÜRECİNİN TAMAMLANMA AŞAMASI
Değerlendirmesinin sonunda KKM sürecinin genel seyrine ilişkin konuşan Levent Işık, “Bu tür ürünler, dünyanın farklı ülkelerinde uygulandığında genellikle sorunlara yol açmıştır. Türkiye ise bu süreci ciddi bir problem yaşamadan, bakiyeyi 6,5 milyar TL seviyesine kadar düşürerek tamamladı. Döviz serbest fonları dışında rezervler ya da sürecin yönetimi açısından büyük bir risk görünmüyor” ifadelerini kullandı.
Kur korumalı mevduat bakiyesinin 6,5 milyar liraya gerilemesiyle birlikte uygulamanın büyük ölçüde tasfiye edildiği görülürken, döviz serbest fonlarında biriken tutarların piyasa dengeleri açısından izlenmeye devam edildiği belirtiliyor.
