Kutup girdabının kasım başında olağan takviminden haftalar önce zayıfladığına dair tahminler Türkiye'de kışın sert geçip geçmeyeceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün (MGM) 5 Kasım 2026'da güncellediği mevsimlik tahmin aralık, ocak ve şubat aylarında sıcaklıkların yurt genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini gösteriyor. Kısa vadede ise 10 Kasım Salı günü İç Anadolu'da kar ve karla karışık yağış bekleniyor.
TÜRKİYE'DE KIŞ SOĞUK MU GEÇECEK?
MGM'nin mevsimlik tahmini Türkiye için normalden soğuk bir kış öngörmüyor. Tahmine göre aralıkta sıcaklıklar Güney Ege ve Batı Akdeniz kıyılarında, Doğu Akdeniz'de, Güneydoğu Anadolu'nun güneyinde ve Doğu Anadolu'nun doğusunda normallerin 0,5 ila 1 derece, diğer bölgelerde 1 ila 2 derece üzerinde olacak. MGM ocak 2027 için yurt genelinde 1 ila 2 derece, şubat 2027 için İç Anadolu dahil bazı bölgelerde 2 ila 3 derece, diğer yerlerde 1 ila 2 derece daha sıcak bir tablo bekliyor.
Yağışta tablo bölgeye göre değişiyor. MGM aralıkta Batı Karadeniz kıyıları ile Orta Karadeniz'in doğusunda ve Doğu Karadeniz'de normalin üzerinde, Güney Ege ve Batı Akdeniz kıyılarında normalin altında yağış öngörüyor. MGM'nin mevsimlik tahminleri Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) modeline dayanıyor ve her ayın ikinci haftasında güncelleniyor.
KUTUP GİRDABI NEDİR?
Kutup girdabı kış boyunca Kuzey Kutbu çevresinde stratosferde esen güçlü batı rüzgarlarına verilen ad. Girdap güçlü kaldığında soğuk hava kutup çevresinde hapsoluyor. Rüzgarlar yavaşlayıp yön değiştirdiğinde soğuk havanın güneye inme ihtimali artıyor. Meteorologlar ani stratosferik ısınma adını verdikleri olayı 60 derece kuzey enleminde ve yaklaşık 30 kilometre yükseklikte batı rüzgarının doğu rüzgarına dönmesiyle tanımlıyor.
Hava tahmin sitesi Severe Weather Europe'un 28 Ekim'de yayımlayıp 4 Kasım'da güncellediği analize göre ECMWF'nin topluluk tahmininde rüzgarın 11 Kasım'a kadar tersine dönme olasılığı yüzde 96 çıktı. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'ne (NOAA) bağlı İklim Tahmin Merkezi kasım güncellemesinde kasım ayında ani stratosferik ısınmanın çok nadir görüldüğünü belirtti. Isınma tamamlanırsa kayıtlardaki en erken büyük ısınma olacak. Önceki en erken örnek 1968 yılının kasım ayı sonunda yaşanmıştı.
AVRUPA İÇİN NE ÖNGÖRÜLÜYOR?
Severe Weather Europe 1958'den sonra yaşanan 34 büyük ani stratosferik ısınmanın ardından gelen 30 günde ABD'nin büyük bölümü ile Kuzey ve Orta Avrupa'da sıcaklıkların normalin altında kaldığını hesapladı. Site kasımda yaşanan bir ısınmanın etkisinin kış ortasındaki olaylara göre daha zor öngörüldüğünü ve daha sınırlı kalabileceğini de not etti.
İsviçreli iklim bilimci Daniela Domeisen'in 2019 tarihli çalışmasına göre ısınmaların yaklaşık üçte ikisinin ardından Kuzey Atlantik Salınımı negatif evreye geçiyor. Negatif evre Kuzey Avrupa'da soğuk kış ihtimalini artırıyor ama her ısınma aynı sonucu doğurmuyor.
KUTUP GİRDABI TÜRKİYE'Yİ ETKİLER Mİ?
Etkinin Türkiye'ye ulaşıp ulaşmayacağı henüz belli değil. Severe Weather Europe'un analizinde Türkiye ve Balkanlar için ayrı bir tahmin yer almıyor. Pasifik'teki güçlü El Nino koşulları da tabloyu karmaşıklaştırıyor. NOAA'dan Jon Gottschalck 15 Ekim'deki kış değerlendirmesinde güçlü El Nino ile tropik bölgedeki batı rüzgarı düzeninin genellikle daha güçlü ve kararlı bir kutup girdabını desteklediğini söyledi.
ÖNÜMÜZDEKİ GÜNLERDE HAVA NASIL OLACAK?
Kısa vadede soğuk hava etkisini sürdürüyor. MGM'nin 10-16 Kasım haftalık tahminine göre 10 Kasım Salı günü İç Anadolu'da kar ve karla karışık yağış görülecek. Sıcaklığın Ankara'da 0 ile 5 derece arasında kalması bekleniyor.
MGM normallerin altında seyreden sıcaklıkların 11 Kasım Çarşamba günü batıdan başlayarak artacağını ve kuzeyde, iç bölgelerde ve batıda yer yer normallerin üzerine çıkacağını tahmin ediyor. Kurumun 6 Kasım'da güncellenen aylık tahmininde ikinci ve üçüncü haftada sıcaklıkların Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusu dışında normal civarında ya da 1 ila 3 derece üzerinde, dördüncü haftada ise yurt genelinde normaller civarında seyretmesi öngörülüyor.
