İslam dünyasında manevi atmosferiyle öne çıkan Muharrem ayı, Hicri takvimin ilk ayı olmasının yanı sıra birçok önemli olayın da hatırlandığı mübarek bir zaman dilimi olarak kabul ediliyor. Bu ayda tutulan Muharrem orucu ise hem sünnet bir ibadet olarak hem de farklı inanç yorumlarında taşıdığı anlamlarla dikkat çekiyor.
MUHARREM AYININ MANEVİ ÖNEMİ
Muharrem, İslam tarihinde "haram aylar" olarak bilinen ve savaşmanın yasak kabul edildiği dört aydan biridir. Hicri yılın başlangıcı olan bu ay, Müslümanlar için yeni bir manevi başlangıç fırsatı sunarken ibadet, tefekkür ve dua ile geçirilen günleri de beraberinde getiriyor. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) Muharrem ayına ayrı bir önem verdiği ve Ramazan ayından sonra en faziletli orucun bu ayda tutulan oruç olduğunu ifade ettiği rivayet ediliyor.
MUHARREM ORUCU NEDİR?
Muharrem orucu, Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla Muharrem ayında tutulan nafile ve sünnet niteliğindeki ibadetlerden biridir. Özellikle Muharrem ayının 9, 10 ve 11'inci günlerinde ya da 9-10 veya 10-11'inci günlerinde tutulması tavsiye edilir. İslam kaynaklarında Aşure Günü olarak bilinen 10 Muharrem'in ayrı bir fazilete sahip olduğu belirtilirken, bu günde tutulan orucun kişinin geçmiş bir yıl içerisindeki günahlarına kefaret olacağı müjdelenmiştir.
AŞURE GÜNÜ NEDEN ÖNEMLİDİR?
Rivayetlere göre Aşure Günü, birçok peygamberin hayatında önemli olayların yaşandığı müstesna bir gün olarak kabul edilir. Hz. Nuh'un gemisinin tufandan kurtulması, Hz. Musa'nın Firavun'un zulmünden kurtarılması ve çeşitli ilahi lütufların bu güne denk geldiğine inanılır. Bu nedenle Müslümanlar Aşure Günü'nü ibadet, dua, oruç ve şükürle değerlendirmeye özen gösterir.
KERBELA'NIN HÜZNÜ MUHARREM'DE YAŞATILIYOR
Muharrem ayı, özellikle Alevi-Bektaşi geleneğinde derin bir matem ve yas dönemi olarak kabul ediliyor. Hz. Muhammed'in torunu Hz. Hüseyin ile ailesinden ve yakınlarından 72 kişinin, 680 yılında Kerbela'da şehit edilmesi İslam tarihinin en acı olaylarından biri olarak görülüyor. Bu nedenle Alevi-Bektaşi inancında Muharrem ayının ilk günlerinden itibaren 12 gün boyunca "Yâs-ı Matem Orucu" tutuluyor. Bu süreçte Kerbela'da yaşanan susuzluğu anmak amacıyla su tüketiminden kaçınılıyor, eğlencelerden uzak duruluyor ve sade bir yaşam tercih ediliyor. Oruçlar, paylaşma ve birlikteliğin simgesi olan aşure lokmasıyla sona eriyor.
MUHARREM AYINDA HANGİ DUALAR OKUNUR?
Muharrem ayında yapılan ibadetlerin yanı sıra dua ve zikirlerle manevi atmosfer güçlendiriliyor.
HİCRİ YILBAŞI DUASI
Muharrem ayının ilk günlerinde okunması tavsiye edilen dualardan biri şöyledir:
"Allah'ım! Sen Ebedî'sin, Kadîm'sin. İşte bu yeni senedir. Ben bu sene Senden dilerim ki beni kovulmuş şeytandan ve onun dostlarından koruyasın, kötülüğü çokça emreden bu nefse karşı bana yardım edesin ve beni Sana yaklaştıran amellerle meşgul edesin. Ey Celâl ve İkrâm sahibi."
AŞURE GÜNÜ ZİKRİ
Aşure Günü'nde sıkça okunması tavsiye edilen zikir ise şu şekildedir:
"Hasbünallahu ve ni'mel vekîl, ni'mel Mevlâ ve ni'men nasîr."
Bu zikir, "Allah bize yeter; O ne güzel vekildir. O ne güzel dost ve yardımcıdır" anlamını taşımaktadır.
İSTİĞFAR VE SALAVAT
Din âlimleri, Muharrem ayı boyunca bol bol istiğfar edilmesini, salavat getirilmesini ve Kelime-i Tevhid okunmasını tavsiye ediyor. Bu ibadetlerin kişinin manevi hayatına katkı sağladığı ifade ediliyor.
