Mümtazer Türköne, akademisyen, yazar ve siyaset yorumcusudur. 1956 yılında İstanbul'da doğan Türköne, yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde tamamladı. Siyaset bilimi, kamu yönetimi ve hukuk alanlarında akademik çalışmalar yapan Türköne, uzun yıllar üniversitelerde öğretim üyeliği yaptı. Aynı zamanda gazete köşe yazarlığı ve televizyon programlarıyla geniş kitlelere ulaştı.
KAÇ YAŞINDA?
Mümtazer Türköne 1956 doğumludur. 2026 yılı itibarıyla 70 yaşındadır. İstanbul doğumlu olan Türköne'nin eğitim ve meslek hayatının önemli bölümü Ankara ve İstanbul'da geçti.
MÜMTAZER TÜRKÖNE NERELİ?
Mümtazer Türköne, İstanbul'da doğdu. Üniversite eğitimi için Ankara'ya giden Türköne, akademik kariyerini de ağırlıklı olarak siyaset bilimi, kamu yönetimi ve hukuk alanlarında sürdürdü.
EĞİTİM HAYATI
Türköne, 1978 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İdari Şubesinden mezun oldu. Akademik kariyerine aynı fakültede devam eden Türköne, 1986 yılında yüksek lisansını, 1990 yılında doktorasını tamamladı. 1993 yılında ise doçent unvanını aldı. Akademik çalışmalarında özellikle siyasi düşünceler tarihi, modernleşme, siyaset ve ideoloji gibi alanlara yoğunlaştı.
1980 ÖNCESİNDE SİYASİ KİMLİĞİYLE DİKKAT ÇEKTİ
Mümtazer Türköne'nin hayatındaki önemli dönüm noktalarından biri 1980 öncesindeki siyasi faaliyetleri oldu. Kaynaklarda, bu dönemde milliyetçi görüşleriyle tanındığı ve 1980 askeri darbesinin ardından tutuklandığı belirtiliyor. Türköne, darbe sonrası Ankara Mamak Cezaevi'nde kaldı. Kendi hayat hikâyesinde bu dönemin önemli bir yer tuttuğu aktarılıyor. Daha sonraki yıllarda ise akademik çalışmalarına ağırlık vererek özellikle Tanzimat dönemi siyasi fikirleri üzerine çalışmalar yürüttü.
HANGİ ÜNİVERSİTELERDE GÖREV YAPTI?
Türköne, akademik kariyerinde kamu yönetimi, hukuk ve siyaset bilimi alanlarında çalışmalar yaptı. Akademik çalışmalarının yanı sıra gazete yazarlığı ve televizyon programlarıyla da kamuoyunun karşısına çıktı.
GAZETECİLİK VE TELEVİZYON KARİYERİ
Mümtazer Türköne, akademisyen kimliğinin yanı sıra köşe yazarı olarak da tanındı. Bir dönem Zaman gazetesinde köşe yazarlığı yapan Türköne, daha sonra Yarına Bakış gazetesinde yazılarını sürdürdü. Televizyon ekranlarında da çeşitli tartışma programlarında yer aldı. 2007 yılında TRT 1'de gazeteci Emre Aköz ve spiker Tülay Tüzün ile birlikte Gündeme Dair adlı tartışma programını hazırladı. Ayrıca gazeteci Faruk Mercan ile birlikte Endaze isimli tartışma programında görev aldı.
MÜMTAZER TÜRKÖNE SİYASETE GİRDİ Mİ?
Türköne, doğrudan milletvekili olarak görev yapmasa da aktif siyasi hayatla yakından ilgilendi. 2011 genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisinden İstanbul milletvekili aday adayı oldu ancak aday gösterilmedi. Aynı yıl Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyeliğine getirildi. Ancak Atatürkçülük üzerine yaptığı açıklamaların ardından gelen tepkiler sonrasında 5 Ocak 2012'de bu görevinden istifa etti.
MÜMTAZER TÜRKÖNE NEDEN GÜNDEME GELDİ?
Türköne'nin kamuoyunda tartışma yaratan açıklamalarından biri Atatürk'e yönelik sözleri nedeniyle açılan dava oldu. Katıldığı bir televizyon programındaki sözleri nedeniyle hakkında dava açılan Türköne, 2014 yılında 1 yıl hapis cezasına mahkûm edildi ancak cezası ertelendi. Ayrıca 2014 yılında kaleme aldığı bir yazı nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a hakaret ettiği iddiasıyla açılan davada 2019 yılında tazminat ödemesine hükmedildi.
15 TEMMUZ SONRASI NEDEN TUTUKLANDI?
Mümtazer Türköne'nin hayatındaki en önemli hukuki süreçlerden biri 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından yaşandı. Darbe girişimine ilişkin soruşturma kapsamında gözaltına alınan Türköne, 5 Ağustos 2016'da tutuklandı. İlk yargılamada anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan beraat ederken, silahlı terör örgütüne üyelik suçundan 10 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edildi.
YARGITAY KARARI SONRASI NEDEN YENİDEN YARGILANDI?
Yargıtay'ın verilen cezayı bozmasının ardından tahliye edilen Türköne, daha sonra yeniden yargılandı. 28 Kasım 2022'de görülen davada “silahlı terör örgütüne yardım etmek” suçundan 3 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırıldı.
MÜMTAZER TÜRKÖNE'NİN EŞİ KİM?
Mümtazer Türköne'nin özel hayatı da merak edilen başlıklar arasında bulunuyor. Türköne'nin ilk eşi Doç. Dr. Mualla Kavuncu oldu. Daha sonra Özlem Piltanoğlu ile evlendi. Özlem Piltanoğlu ile olan evliliği 2011 yılında anlaşmalı boşanmayla sona erdi.
MÜMTAZER TÜRKÖNE'NİN KİTAPLARI NELER?
Mümtazer Türköne, akademik çalışmalarının yanı sıra çok sayıda kitap kaleme aldı. Eserlerinde siyaset, İslamcılık, modernleşme, milliyetçilik, laiklik ve Türkiye'nin siyasi meseleleri gibi konuları ele aldı. Öne çıkan kitapları arasında şunlar bulunuyor:
- Siyasi İdeoloji Olarak İslamcılığın Doğuşu
- Cemaleddin Afgani
- Siyaset
- Darbe Peşinde Koşan Bir Nesil: 68 Kuşağı
- Sözde Askerler
- Türkiye'nin Kayıp Halkası
- Türklük ve Kürtlük
- Türk Modernleşmesi
- Modernleşme, Laiklik
- Siyasi, Tarihi, Dini ve Kültürel Boyutlarıyla İslam ve Şiddet
- Türkler, İslamiyet ve Hilafet
- Kürt Meselesi Nasıl Çözülmez?
MÜMTAZER TÜRKÖNE NEDEN ÖNEMLİ BİR İSİM?
Mümtazer Türköne'nin hayatı; siyasi hareketlilik, akademik kariyer, gazetecilik, televizyon yorumculuğu ve hukuki süreçlerin bir arada bulunduğu dikkat çekici bir yaşam öyküsü ortaya koyuyor. 1956'da İstanbul'da başlayan hayatında üniversite yıllarından itibaren siyasetin içinde yer alan Türköne, daha sonra akademiye ve yazarlığa yöneldi. Yıllar içerisinde farklı siyasi dönemlerde yaptığı açıklamalar, yazıları ve televizyon programlarıyla kamuoyunun gündeminde kaldı.
Bugün Mümtazer Türköne denildiğinde akademisyen ve yazar kimliğinin yanı sıra, Türkiye'nin yakın siyasi tarihindeki tartışmalı dönemlerle kesişen yaşam öyküsü de öne çıkıyor.
