Müsilaj, deniz salyası olarak da bilinen ve fitoplankton adı verilen mikroskobik alglerin aşırı çoğalırken bıraktığı yapışkan, jöle kıvamındaki salgı. Marmara Denizi'nde müsilaj yeniden görüldü. Bursa'nın Gemlik Körfezi'nde dalıçlar, 5 metreden başlayıp 30 metreye kadar uzanan ve 10 metreden sonra yoğunlaşan müsilaj tabakasını 16 Kasım 2026'da kamuoyuyla paylaştı.
MÜSİLAJ NEDİR?
Müsilaj, denizdeki mikroskobik alglerin bıraktığı organik maddelerin birikmesiyle oluşan yapışkan bir kütle. Deniz yüzeyinde, su kolonunda ya da deniz tabanında görülebiliyor. Halk arasında deniz salyası olarak adlandırılıyor.
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı'ya göre müsilaj oluşumu genellikle sonbaharda 8 ile 18 metre derinlik arasında başlıyor. Marmara Denizi'ndeki en geniş müsilaj olayı 2021 baharında yaşanmıştı.
MÜSİLAJ NEDEN OLUŞUR?
Müsilaj, deniz suyunun ortalamadan sıcak olması, denizin durgun kalması ve kirlilik yükünün yüksek olması nedeniyle oluşuyor. Prof. Dr. Mustafa Sarı bu üç etkenin bir araya gelmesinin müsilajı tetiklediğini belirtiyor.
Evsel ve sanayi atıklarının arıtılmadan denize ulaşması, denizdeki azot ve fosfor miktarını artırarak alglerin aşırı çoğalmasına yol açıyor. Marmara'daki kirlilik denetimlerinden biri Marmara Denizi'nde kirlilik alarmı haberinde yer alıyor.
GEMLİK KÖRFEZİ'NDE MÜSİLAJ NEREDE GÖRÜLDÜ?
Gemlik Körfezi'nde müsilaj Narlı ile Kapaklı arasındaki bölgede görüldü. Mavi Keyif Dalış Merkezi eğitmeni Hikmet Orakçı ve ekibinin dalışlarında müsilajın 5 metreden itibaren başladığı, 10 metreden sonra yoğunlaştığı ve 30 metreye kadar uzandığı görüntülendi.
Gemlik Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Hüseyin Dalarel, "Gemlik Körfezi'nde tekrar müsilaj başladı, ağ atamıyoruz" dedi. Dalarel, ağların yapışkan kütleyle dolduğunu, balığın ağa vurmadığını ve ağların zor toplandığını söyledi.
MÜSİLAJ BALIKÇILARI NASIL ETKİLİYOR?
Müsilaj ağlara yapışarak ağların ağırlaşmasına ve göz aralıklarının tıkanmasına neden oluyor. Bu durum av verimini düşürüyor. Balıkçılar ağ çekme makaraları ve tekne motorlarında da hasar oluştuğunu belirtiyor.
Kooperatif başkanı Dalarel'e göre müsilajın 10 ile 20 metre derinlikte yoğunlaşması balıkçılara büyük zarar veriyor. Bursa'daki diğer gelişmeler Bursa haberleri sayfasında yer alıyor.
MÜSİLAJ İNSANA ZARAR VERİR Mİ?
Müsilaj doğrudan zehirli değil ancak içinde bakteri ve kirleticiler taşıyabiliyor. Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, 15 Haziran 2021'de yaptığı açıklamada ilk analizlere göre müsilajın tehlikeli atık olmadığını ve toksik özellik göstermediğini söylemişti.
Uzmanlar, müsilajın yoğun olduğu yerlerde denize girilmemesini öneriyor. Açık yarası olanlarda enfeksiyon riski bulunuyor; kirli suyun yutulması ya da göze kaçması sorun yaratabiliyor. Müsilaj bulaşıcı bir hastalık değil.
MÜSİLAJ OLAN DENİZDE BALIK YENİR Mİ?
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın geçmişte yaptığı analizlerde Marmara Denizi'nde avlanan balıklarda müsilaja bağlı bir sorun tespit edilmedi. Ancak midye gibi süzerek beslenen canlılar sudaki kirleticileri biriktirebildiği için bu ürünlerin denetimli kaynaklardan alınması öneriliyor.
Yoğun müsilaj denizdeki oksijeni tüeterek balıkların solungaçlarına zarar verebiliyor. Prof. Dr. Sarı'ya göre müsilaj pina, sünger ve mercan gibi canlıların üzerini kaplayarak solunum ve beslenmelerini engelliyor, dibe çöken müsilaj parçalanırken sudaki oksijeni tüketiyor. Göllerde görülen benzer bir durum Mogan Gölü'nde müsilaj alarmı haberinde yer alıyor.
MÜSİLAJA KARŞI NE YAPILIYOR?
Müsilaja karşı 2021'de Marmara Denizi Koruma Eylem Planı hazırlandı. Plan, 10 Haziran 2021'de Beştepe'de yapılan toplantının ardından kamuoyuyla paylaşıldı. Ocak 2025'teki denetimlerde 7 ildeki yaklaşık 700 tesis incelendi ve Marmara'da 5 ile 25 metre arasında müsilaj tespit edildi.
Uzmanlar kalıcı çözüm için evsel ve sanayi atık sularının ileri arıtmadan geçirilmesini ve denize ulaşan azot ile fosfor miktarının azaltılmasını öneriyor.



