Türk edebiyatının en büyük şairlerinden biri olan Nâzım Hikmet, bugün hâlâ dizeleriyle, fikirleriyle ve mücadele dolu hayatıyla anılmaktadır. Şiirleri ve eserleriyle yalnızca Türkiye’de değil, dünyada da büyük yankı uyandıran şair, özellikle serbest nazmın öncüsü olarak modern Türk şiirine yön vermiştir. Peki, Nâzım Hikmet kimdir, nerede doğdu, kaç yaşında vefat etti? Eşi kimdi, neden öldü, mezarı nerede? İşte, Nazım Hikmet'in hayatı, eserleri, şiirleri ve unutulmaz sözleri

Nâzım Hikmet Kimdir?

Tam adı Nâzım Hikmet Ran olan büyük şair, 15 Ocak 1902’de Selanik’te dünyaya gelmiştir. Osmanlı döneminde doğan Nâzım Hikmet, ilerleyen yıllarda kaleme aldığı şiirleri ve edebi eserleriyle modern Türk şiirinin öncüsü olmuştur. Komünist düşünceleri nedeniyle defalarca tutuklanan ve yıllarca hapis yatan şair, yaşamının büyük bir kısmını sürgünde geçirmiştir. 3 Haziran 1963’te Moskova’da kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. Mezarı hâlâ Moskova'dadır.

Nâzım Hikmet’in Hayatı

Ailesi ve Kökeni

Nâzım Hikmet, çok kültürlü bir aileden gelmektedir. Annesi Ayşe Celile Hanım, dönemin eğitimli ve sanatçı ruhlu kadınlarından biriydi. Resim yapan, piyano çalan, Fransızca bilen Ayşe Celile Hanım, Osmanlı’da önemli görevlerde bulunmuş bir aileye mensuptu. Babası Hikmet Bey, diplomattı ve çeşitli devlet görevlerinde bulunmuştu. Dedesi ise Osmanlı sadrazamlarından Mehmet Ali Paşa idi. Ailesinin kökenlerinde Polonya, Alman, Gürcü ve Çerkes kökenleri bulunmaktadır.

Eğitim Hayatı ve İlk Şiirleri

Nâzım Hikmet, çocukluk yıllarında şiire büyük ilgi duydu. İlk şiirlerini 11 yaşında yazmaya başladı. Galatasaray Lisesi’ne kaydoldu, ancak daha sonra Heybeliada Bahriye Mektebi’ne geçti. Deniz subayı olarak yetiştirilen Nâzım Hikmet, sağlık sorunları nedeniyle ordudan ayrılmak zorunda kaldı. Ardından, öğretmenlik yapmak üzere Anadolu’ya geçti.

Kurtuluş Savaşı ve Komünist Düşünceleri

Kurtuluş Savaşı yıllarında, 1921’de arkadaşı Vâlâ Nureddin ile Anadolu'ya geçti. Ancak cephede savaşmadı, bunun yerine Bolu’da öğretmenlik yaptı. Daha sonra, Moskova’ya giderek Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi’nde eğitim aldı. Burada Marksist-Leninist fikirleri benimsedi ve bu ideolojiyi savunmaya başladı. 1924 yılında Türkiye’ye döndüğünde, Komünist Parti faaliyetlerine katıldı. Ancak bu durum, onun sık sık takip edilmesine ve hapse atılmasına neden oldu.

Hapishane Yılları ve Sürgün Hayatı

Nâzım Hikmet, 1925’te Türkiye Komünist Partisi’ne üye olması nedeniyle tutuklandı. O günden sonra, hayatının büyük bölümü hapishane ve sürgünde geçti. 1938 yılında, “Orduyu isyana teşvik etmek” suçlamasıyla 28 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bursa, Çankırı, Ankara ve İstanbul cezaevlerinde toplam 12 yıl kaldı. 1950 yılında, büyük kampanyalar sonucunda serbest bırakıldı. Ancak kısa süre sonra tekrar baskılarla karşılaştı ve 1951’de Türkiye’den ayrılmak zorunda kaldı.

Nâzım Hikmet’in Eşi Kimdir?

Nâzım Hikmet hayatı boyunca birçok kadınla ilişki yaşadı ve evlilikler yaptı. En bilinen eşleri şunlardır:

  • Piraye Altınoğlu: Nâzım Hikmet’in en uzun süren evliliğidir. Cezaevindeyken ona yazdığı mektuplar edebiyat tarihine geçmiştir.
  • Münevver Andaç: Piraye Hanım’dan ayrıldıktan sonra evlendi. Bu evlilikten Mehmet adında bir oğlu oldu.
  • Vera Tulyakova: Moskova’da tanıştığı ve son eşi olan Vera, Nâzım Hikmet’in ölümüne kadar yanında oldu.

Nâzım Hikmet’in Eserleri ve Şiirleri

Nâzım Hikmet’in eserleri, Türk edebiyatında büyük yankı uyandırmıştır. İşte bazı önemli eserleri:

Ankara'da yangın çıkaran şüpheliyi görüntüledi: O anları anlattı
Ankara'da yangın çıkaran şüpheliyi görüntüledi: O anları anlattı
İçeriği Görüntüle

Şiir Kitapları

  • 835 Satır (1929)
  • Sesini Kaybeden Şehir (1931)
  • Benerci Kendini Niçin Öldürdü (1932)
  • Gece Gelen Telgraf (1932)
  • Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin Destanı (1936)

Tiyatro Oyunları

  • Kafatası (1932)
  • Unutulan Adam (1935)
  • İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu? (1956)

Nâzım Hikmet Neden Öldü?

Nâzım Hikmet, 3 Haziran 1963’te, Moskova’da kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Hayatı boyunca sürgünde yaşadığı için memleketi Türkiye’ye dönemedi.

Mezarı Nerede?

Mezarı, Moskova’daki Novodeviçi Mezarlığı’nda bulunmaktadır. Vasiyeti Türkiye’de defnedilmek olsa da, hâlâ Türkiye’ye getirilmemiştir.

Nâzım Hikmet’in Unutulmaz Sözleri

Nâzım Hikmet’in sözleri ve dizeleri, yıllardır hafızalardadır. İşte bazı unutulmaz sözleri:

  • "Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür, ve bir orman gibi kardeşçesine..."
  • "En güzel günlerimiz, henüz yaşamadıklarımızdır."
  • "Bir ağaç gibi yaşamak istiyorum; kökleriyle toprağa bağlı, dallarıyla gökyüzüne ulaşan..."
Nâzım Hikmet, şiirleriyle, fikirleriyle ve mücadele dolu yaşamıyla edebiyat tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır. Şiirleri bugün hâlâ okunmakta, bestelenmekte ve gelecek nesillere ilham vermektedir. Her yıl doğum günü olan 15 Ocak’ta ve ölüm yıldönümü 3 Haziran’da, dünyanın dört bir yanında anılmaktadır.

Onun şiirleri ve mücadelesi, sadece bir döneme değil, tüm insanlığa ışık tutmaya devam etmektedir.