Kadın sağlığı denildiğinde çoğu zaman adet düzeni, gebelik ve doğum süreci ön plana çıkıyor. Ancak genç kadınların yeterince dikkat etmediği pelvik taban kasları da günlük yaşamdan egzersiz performansına, idrar kontrolünden cinsel yaşama kadar pek çok alanda önemli rol oynuyor. Üstelik bu kaslarla ilgili sorunlar yaşamak için doğum yapmış olmak gerekmiyor.

Türkinform'a konuşan Fizyoterapist Osteopat Zehra Teke, pelvik taban sağlığının yalnızca kasları güçlendirmekten ibaret olmadığını belirterek kasların doğru zamanda kasılıp gevşemesinin de önem taşıdığını söyledi. Teke, özellikle Kegel egzersizlerinin her kadın için uygun olmayabileceğine dikkat çekti.

PELVİK TABAN KASLARI GENÇ KADINLAR İÇİN DE ÖNEM TAŞIYOR

Pelvik taban kasları, mesane, rahim ve bağırsak gibi organların desteklenmesine yardımcı oluyor. İdrar ve dışkı kontrolünde görev alan bu kaslar, cinsel fonksiyonlara katkı sağlıyor ve karın içi basıncının düzenlenmesinde rol oynuyor.

Toplumda pelvik taban sorunlarının yalnızca doğum yapan kadınlarda görüldüğü düşünülse de genç ve hiç doğum yapmamış kadınlarda da işlev bozuklukları ortaya çıkabiliyor. Kronik kabızlık, uzun süreli öksürük, hareketsiz yaşam, aşırı kilo, yanlış egzersiz alışkanlıkları, sürekli ağır yük kaldırma ve genetik yatkınlık bu sorunların nedenleri arasında sayılıyor.

Fizyoterapist Osteopat Zehra Teke, pelvik taban problemlerinin yalnızca kasların zayıflamasıyla ortaya çıkmadığını belirtti. Kasların aşırı gergin olması veya kasılma ve gevşeme koordinasyonunun bozulması da işlev kaybına yol açabiliyor.

Diyabet riskini artıran iki tehlike: Obezite ve hareketsizlik
Diyabet riskini artıran iki tehlike: Obezite ve hareketsizlik
İçeriği Görüntüle

Pelvik taban kasları genç yaşta korunmalı

İDRAR KAÇIRMA VE PELVİK BÖLGEDE BASKI HİSSİNE DİKKAT

Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında idrar kaçırmak pelvik taban sorunlarının belirtileri arasında yer alıyor. Sık idrara çıkma, aniden tuvalete gitme ihtiyacı, idrarı başlatmakta güçlük, kabızlık ve gaz ya da dışkı kontrolünde zorlanma da dikkate alınması gereken şikâyetler arasında bulunuyor.

Cinsel ilişki sırasında ağrı ile pelvik bölgede ağırlık veya baskı hissi de değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında gösteriliyor. Teke, tekrarlayan veya günlük yaşam kalitesini etkileyen şikâyetlerde pelvik sağlık alanında çalışan bir fizyoterapiste başvurulmasını önerdi. Gerekli durumlarda kadın hastalıkları ve doğum ya da üroloji uzmanlarıyla birlikte değerlendirme yapılabileceğini belirtti.

KEGEL EGZERSİZİ HER KADIN İÇİN DOĞRU SEÇİM DEĞİL

Pelvik taban sağlığı konusunda en çok bilinen uygulamalardan biri Kegel egzersizleri. Bu çalışmalar, kasların kuvvetini ve dayanıklılığını artırmak amacıyla kullanılabiliyor. Ancak Zehra Teke, her pelvik taban probleminin kas zayıflığından kaynaklanmadığını vurguladı.

Bazı kadınlarda pelvik taban kasları zaten aşırı gergin olabiliyor ve yeterince gevşeyemiyor. Böyle durumlarda sürekli kas sıkmaya odaklanan Kegel egzersizleri şikâyetleri artırabiliyor. Bu nedenle egzersiz programının kişinin kas yapısına ve ihtiyacına göre belirlenmesi gerekiyor.

Teke'nin özellikle altını çizdiği nokta, Kegel egzersizlerinin herkese otomatik olarak önerilemeyeceği. Pelvik taban kaslarının önce değerlendirilmesi, ardından uygun egzersizlerin seçilmesi önem taşıyor.

Pelvik taban kasları genç yaşta korunmalı-2

MASA BAŞINDA ÇALIŞANLAR VE AĞIRLIK KALDIRANLAR DİKKAT

Uzun süre masa başında oturmanın tek başına pelvik taban kaslarını zayıflattığını söylemek doğru değil. Ancak uzun süre hareketsiz kalmak, fiziksel aktivitenin azalması ve duruş alışkanlıklarının bozulması genel kas ve iskelet sağlığını etkileyebiliyor. Gün içinde düzenli aralıklarla ayağa kalkmak, yürümek ve hareket etmek bu nedenle önem taşıyor.

Bilinçsiz ağırlık çalışmaları da pelvik taban üzerine aşırı yük bindirebiliyor. Kişinin kapasitesinin üzerinde ağırlık kaldırması, egzersiz sırasında nefesini tutması ve karın içi basıncını doğru yönetememesi risk oluşturabiliyor. Ancak ağırlık çalışmak veya karın egzersizi yapmak tek başına zararlı kabul edilmiyor. Egzersizin kişinin kapasitesine uygun ve doğru teknikle yapılması gerekiyor.

PELVİK TABAN SAĞLIĞI İÇİN HANGİ EGZERSİZLER ÖNERİLİYOR?

Teke, pelvik taban sağlığını desteklemek amacıyla diyafram nefesi ve karın kaslarıyla pelvik taban kaslarının koordineli çalışmasını sağlayan egzersizlere dikkat çekti. Köprü, kontrollü squat, bird-dog ve dead bug hareketleri bu amaçla yararlanılabilecek egzersizler arasında bulunuyor.

Egzersiz sırasında nefesin tutulmaması, ağırlık kaldırırken nefes verilmesi ve yükün kademeli artırılması da önem taşıyor. Yeterli su tüketimi, kabızlığın önlenmesi ve düzenli fiziksel aktivite de pelvik taban sağlığını destekleyen alışkanlıklar arasında yer alıyor.

Zehra Teke'ye göre pelvik taban sağlığında asıl hedef yalnızca güçlü kaslara sahip olmak değil. Kasların gerektiğinde kasılması, ihtiyaç duyulduğunda gevşemesi ve diğer kas gruplarıyla uyum içinde çalışması gerekiyor. Kadınların pelvik taban sağlığını yalnızca doğum sonrasına bırakmadan genç yaşlardan itibaren önemsemesi gerekiyor.

Muhabir: Ayşe Beyza Özcan