Orta Doğu’da tırmanan gerilim, küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açtı. İsrail’in İran’a yönelik saldırısının ardından yükselişe geçen petrol fiyatları, ABD’nin de çatışmaya dahil olabileceği yönündeki iddialarla beş ayın en yüksek seviyesine yaklaştı. Brent petrol varil fiyatı 76 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü de 75 dolar bandında işlem gördü.
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’dan “koşulsuz teslimiyet” çağrısında bulunması ve dini lider Ayetullah Ali Hamaney’i açıkça uyarması, bölgedeki tansiyonu daha da artırdı. Trump’ın aynı zamanda ulusal güvenlik ekibini acil toplantıya çağırdığı bildirildi.
Piyasalarda Güvenli Liman Arayışı
Savaş endişesi sadece enerji fiyatlarını değil, yatırımcı psikolojisini de etkiledi. Riskli varlıklardan uzaklaşan yatırımcılar, yönünü altın ve gümüş gibi güvenli limanlara çevirdi. Altın fiyatları yükselişini sürdürürken, gümüş de uzun zamandır görülmeyen rekor seviyelerini hatırlattı.
Petrol tarafında ise vadeli işlem fiyat farkları sert şekilde artarken, piyasa oyuncuları arz daralması ihtimaline karşı pozisyonlarını güçlendirmeye başladı. Son veriler, petrol opsiyon piyasasında 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşından bu yana görülmemiş ölçüde yükseliş beklentisi olduğunu ortaya koyuyor.
Gözler Hürmüz Boğazı'nda
Küresel petrol arzının yaklaşık üçte birini karşılayan Orta Doğu'da, savaşın doğrudan etkisi henüz İran’ın petrol altyapısına ulaşmasa da deniz taşımacılığı üzerinden piyasalarda hissediliyor. En kritik endişelerden biri ise Hürmüz Boğazı. Dünyadaki ham petrolün beşte biri, başta Suudi Arabistan olmak üzere, bu dar su yolundan geçiyor.
Saxo Markets’in Baş Yatırım Stratejisti Charu Chanana, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Trump’ın diplomatik kanalları kapatan çıkışı, bölgede gerginliği daha da tırmandırabilir. Eğer Hürmüz Boğazı ablukaya alınırsa, petrol fiyatlarında agresif bir sıçrama kaçınılmaz olur” ifadelerini kullandı.
Fırtına Büyüyor
Şu ana dek İran’ın petrol ihracat altyapısında fiziksel bir hasar meydana gelmese de tansiyonun yükselmeye devam etmesi, enerji piyasalarında uzun süreli bir çalkantının habercisi olabilir. Uzmanlara göre çatışmaların bölge geneline yayılması halinde, fiyatlar üzerinde çok daha sert etkiler görülebilir.
Piyasalar diken üstünde. Altın güvenli liman olarak öne çıkarken, enerji yatırımcıları ise Orta Doğu’da her an değişebilecek tabloya odaklanmış durumda. Gelişmeler, önümüzdeki günlerde sadece bölgeyi değil, dünya ekonomisinin gidişatını da doğrudan etkileyebilir.