ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Orta Asya turu kapsamında Özbekistan’ın Semerkant kentinde Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’ın dışişleri bakanlarıyla bir araya geldi. C5+1 formatındaki toplantıda güvenlik, ticaret ve ortak bölgesel meseleler ele alındı.
Rubio’nun beraberindeki heyette yaklaşık 300 Amerikan şirketinin temsilcisi yer aldı. ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce Rubio’ya 200’den fazla iş dünyası temsilcisinin eşlik edeceğini bildirmişti. Rubio ise Semerkant’ta yaptığı açıklamada, neredeyse 300 Amerikan işletmesinin temsil edildiğini söyledi.
KRİTİK MADENLER VE TİCARET ÖNE ÇIKTI
Görüşmelerde Orta Asya’nın kritik maden kaynakları ve bu kaynakların işlenmesi, ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Rubio, kritik minerallerin geleceğin sanayileri ve teknolojileri için önemine işaret ederek, kaynak tedarikinin tek bir bölgeye bağlı kalmamasının önemini vurguladı.
Rubio, Amerikan şirketlerinin Özbekistan’da yeni iş anlaşmaları üzerinde çalıştığını ve bazı duyuruların iş dünyası toplantılarının ardından yapılabileceğini söyledi. Görüşmelerde milyarlarca dolarlık potansiyel anlaşmaların ele alındığı belirtilse de toplantı sırasında kesinleşmiş anlaşmaların listesi veya toplam tutarı açıklanmadı.
WASHINGTON’IN ORTA ASYA’DAKİ HEDEFİ
C5+1, ABD ile beş Orta Asya ülkesini bir araya getiren diplomatik platform olarak güvenlik, ekonomi ve bölgesel iş birliği konularını ele alıyor. Kaynakları ve Avrupa ile Asya arasındaki konumuyla öne çıkan bölge, Rusya ve Çin’le güçlü bağlarını sürdürürken ABD ile ilişkilerini de geliştirmeye çalışıyor.
Reuters’a göre Washington, Orta Asya’yla ilişkilerini güçlendirmeyi ve bölgedeki kritik maden kaynaklarına erişimi artırmayı hedefliyor. Rubio ise ABD’nin bölge ülkelerinden başka ülkelerle ilişkilerini kesmelerini istemediğini belirterek, süreci “adil rekabet” olarak tanımladı.
ÖZBEKİSTAN ARTEMİS ANLAŞMALARI’NI İMZALADI
Rubio’nun Semerkant temasları sırasında Özbekistan, ABD öncülüğündeki Artemis Anlaşmaları’nı imzaladı. Uzay araştırmaları ve kaynakların kullanımı konusunda barışçıl iş birliğine yönelik ilkeler belirleyen anlaşma, toplantı kapsamında duyurulan somut adımlardan biri oldu.
Rubio’nun programında Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile görüşme ve ABD-Özbekistan İş Konseyi etkinliğine katılım da yer aldı. C5+1 buluşması, Washington’ın ticari ilişkileri derinleştirme ve Orta Asya’daki varlığını artırma çabasının parçası olarak değerlendiriliyor.
