Özbekistanlı işçilerin yurt dışındaki çalışma rotasında dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. Uzun yıllardır en önemli iş gücü göçü destinasyonu olan Rusya ağırlığını korusa da, Avrupa ve Asya ülkelerine yönelen Özbekistan vatandaşlarının sayısı hızla artıyor.
Yaklaşık 40 milyonluk nüfusuyla Orta Asya’nın en kalabalık ülkesi olan Özbekistan’da genç nüfusun iş gücüne katılımının artması, hükümeti yeni dış istihdam pazarlarına yöneltiyor. Bu süreçte yüksek ücret, sosyal haklar, yasal çalışma imkanı ve daha düzenli istihdam koşulları işçilerin tercihlerini de değiştiriyor.
RUSYA HALA İLK SIRADA ANCAK PAYI AZALIYOR
Özbekistan’ın dış iş gücü hareketliliğinde Rusya halen en önemli ülke konumunda bulunuyor. Verilere göre dünyanın yaklaşık 40 ülkesinde çalışan 1,4 milyon civarında Özbekistan vatandaşının yaklaşık yüzde 60’ı Rusya’da bulunuyor.
Rusya’da yaklaşık 834 bin 200 Özbekistan vatandaşı çalışırken, Avrupa ülkelerinde 258 bin, Kazakistan’da 84 bin 400, Türkiye’de 72 bin 100 ve Güney Kore’de 46 bin 400 Özbek işçi bulunuyor. Diğer ülkelerde çalışan Özbekistan vatandaşlarının toplam sayısının ise yaklaşık 100 bin olduğu belirtiliyor.
AVRUPA’YA GÖÇ YÜZDE 42 ARTTI
Son veriler, Özbekistan’ın iş gücü göçünün coğrafi olarak hızla çeşitlendiğini ortaya koyuyor. 2025 yılında Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerine yönelik iş gücü göçü yüzde 29 azalırken, Avrupa ülkelerine yönelik göç yüzde 42 arttı. Asya ülkelerine giden çalışanların sayısında ise yüzde 26’lık yükseliş yaşandı.
Bu tablo, Rusya merkezli geleneksel iş gücü modelinin yerini giderek daha geniş bir uluslararası istihdam ağına bırakmaya başladığını gösteriyor.
ALMANYA’DAN JAPONYA’YA YENİ İŞ KAPILARI
Özbekistan, organize dış iş gücü göçü kapsamında 20’den fazla ülkeyle iş birliği yürütüyor. Almanya, İngiltere, İspanya, Bulgaristan, Romanya, Slovakya, Sırbistan ve Japonya, Özbek işçiler için öncelikli ülkeler arasında bulunuyor.
ABD, İtalya, İsveç, Fransa ve Slovenya gibi ülkeler ise yeni iş gücü göçü destinasyonları olarak öne çıkmaya başladı.
Özbekistan yönetimi özellikle mesleki eğitim ve yabancı dil programlarıyla çalışanların daha yüksek gelirli ve nitelikli işlere yönlendirilmesine ağırlık veriyor.
AVRUPA’DA YAŞLANAN NÜFUS ÖZBEK İŞÇİLERE KAPI AÇIYOR
Avrupa ve bazı Asya ülkelerinde yaşlanan nüfusla birlikte ortaya çıkan iş gücü açığı, Özbekistanlı çalışanlar açısından yeni fırsatlar oluşturuyor.
Özellikle sağlık, yaşlı bakımı, sanayi, inşaat, lojistik, tarım ve hizmet sektörlerinde yabancı çalışan ihtiyacının artması Özbekistan’ın bu pazarlara yönelik çalışmalarını hızlandırıyor.
Avrupa’da sağlık ve bakım sektörleri ön plana çıkarken, Suudi Arabistan’da inşaat, teknik işler ve sağlık alanlarında; Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise turizm, otelcilik, havacılık, restoran ve lojistik sektörlerinde Özbek çalışanlara yönelik talebin artması bekleniyor.
124 BİN 500 KİŞİ YURT DIŞINDA İŞE YERLEŞTİRİLDİ
Yılın ilk yarısında 124 bin 500 Özbekistan vatandaşının yurt dışında yüksek ücretli işlere yerleştirildiği bildirildi. Özbekistanlı çalışanlar yurt dışında ticaret ve hizmetlerden sağlığa, ulaştırma ve lojistikten tarıma kadar geniş bir alanda istihdam ediliyor.
İnşaat, kaynakçılık, metal işleme, ağaç işleri, petrol ve doğal gaz ile madencilik de Özbek işçilerin yoğun olarak görev aldığı sektörler arasında bulunuyor.
PARA TRANSFERLERİNDE DE RUSYA’NIN PAYI GERİLİYOR
İş gücü göçündeki coğrafi değişim, Özbekistan’a gönderilen para transferlerine de yansımaya başladı. 2026’nın ilk çeyreğinde ülkeye gönderilen para transferleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 artarak 3,8 milyar dolara ulaşırken, Rusya’nın toplam transferler içerisindeki payı yüzde 77,6’dan yüzde 72,4’e geriledi. Aynı dönemde Kazakistan ve Güney Kore’nin payı yüzde 4,1’er, Avrupa ülkelerinin payı ise yüzde 3,3 olarak kaydedildi.
2025 yılında Özbekistan’a gönderilen toplam para transferleri yüzde 27,2 artışla 18,9 milyar dolara ulaşmıştı. Bu rakam ülke ekonomisi açısından yurt dışında çalışan vatandaşların önemini bir kez daha ortaya koydu.
RUSYA’NIN CAZİBESİ NEDEN AZALIYOR?
Rusya-Ukrayna Savaşı, rublenin değerindeki dalgalanmalar ve Rusya’nın yabancı çalışanlara yönelik göç politikalarını sıkılaştırması, Özbek işçilerin alternatif ülkelere yönelmesinde etkili oluyor.
Çalışma ve kayıt izinlerine ilişkin yeni uygulamaların yanı sıra elde edilen gelirin Özbekistan’a gönderildiğinde değer kaybetmesi de Rusya’nın geçmiş yıllara kıyasla daha az cazip hale gelmesine yol açıyor.
Buna karşılık Avrupa ve Asya ülkelerinde sunulan daha yüksek ücretler, daha düzenli çalışma koşulları, sosyal haklar ve yasal istihdam imkanları Özbek çalışanların tercihlerini değiştiriyor.
ÖZBEKİSTAN’IN GÖÇ HARİTASI DEĞİŞİYOR
Özbekistan yönetiminin yeni ülkelerle iş gücü anlaşmaları imzalaması ve organize işe yerleştirme programlarını artırmasıyla bu değişimin önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.
Rusya’nın Özbekistanlı işçiler açısından önemini kısa vadede tamamen kaybetmesi beklenmese de, Avrupa ve Asya’nın dış iş gücü göçündeki payının giderek büyümesi, ülkenin göç haritasının artık çok daha çeşitli bir yapıya dönüştüğünü gösteriyor.
