ŞAHIS ŞİRKETİ NASIL KURULUR NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?
Şahıs şirketi, bir veya birden fazla gerçek kişinin kendi adına ticari faaliyette bulunmak için kurduğu, tüzel kişiliği bulunmayan işletme türüdür. En basit ve en hızlı kurulabilen şirket türü olduğu için özellikle:
Freelancer çalışanlar (yazılımcı, tasarımcı, sosyal medya uzmanı vb.)
E-ticaret yapanlar (Trendyol, Hepsiburada, Etsy, Amazon vb.)
Danışmanlar, eğitmenler ve koçlar
Küçük esnaf ve hizmet işletmeleri
tarafından sıkça tercih edilir.
Günümüzde fatura kesmeden, vergi kaydı olmadan düzenli iş yapmak neredeyse imkânsız hale geldi. Bankalar, pazaryerleri ve kurumsal müşteriler, çalıştıkları kişiden fatura ve vergi mükellefiyeti talep ediyor. Bu nedenle şahıs şirketi kurmak, hem yasal zorunluluklara uyum sağlamak hem de işinizi büyütmek için kritik öneme sahiptir.
Şahıs şirketinin öne çıkan avantajları şunlardır:
Düşük kuruluş maliyeti (sermaye şartı yok)
Hızlı kuruluş süreci (çoğu zaman 1 günde kurulabilir)
Beyan ve kapanış süreçlerinin nispeten basit olması
Serbest meslek kazancı veya ticari kazanç üzerinden vergilendirme esnekliği
ŞAHIS ŞİRKETİ KURMADAN ÖNCE BİLMENİZ GEREKENLER
Şahıs şirketi kurmaya karar vermeden önce, hem mali hem de hukuki açıdan bazı temel konuları bilmeniz önemlidir. Aşağıdaki başlıklara dikkat ederek daha sağlıklı bir karar verebilirsiniz.
Vergilendirme Yapısı
Şahıs şirketleri, gelir vergisi dilimlerine göre vergilendirilir. Gelir arttıkça vergi oranı da artar. 2025 yılında oranlar kademeli olarak uygulanır (örneğin belirli bir tutara kadar %15, üst dilimlerde %20, %27, %35 ve %40 gibi artan oranlar). Bu, başlangıçta düşük gelir elde edenler için avantajlı, ancak gelir yükseldikçe daha yüksek vergi yükü getiren bir yapıdır.
Sınırsız Sorumluluk
Şahıs şirketinde şirket borçlarından şahsen sorumlusunuz. Yani şirketinizin borcu, vergi borcu veya icra takibi olduğunda, sorumluluk doğrudan sizin üzerinizde olur. Bu nedenle, iş modeliniz yüksek risk içeriyorsa, ilerleyen aşamada limited veya anonim şirkete geçmeyi planlayabilirsiniz.
Bağkur / SGK Durumu
Şahıs şirketi kurduğunuzda, başka bir yerde sigortalı (4A) çalışmıyorsanız Bağkur (4B) mükellefi olursunuz ve her ay prim ödemeniz gerekir. Hali hazırda bir işyerinde sigortalı çalışan iseniz, çoğu durumda ek olarak Bağkur çıkmaz, yalnızca vergi ve muhasebe giderleriniz olur.
Muhasebeci Zorunluluğu
Teknik olarak e-Beyanname sistemine erişim ve bilgi sahibiyseniz bazı işlemleri kendiniz de yapabilirsiniz; ancak fiiliyatta mali müşavirle çalışmak neredeyse zorunludur. Aylık muhasebe ücretini, tahmini işlem hacminize göre önceden netleştirin.
ŞAHIS ŞİRKETİ NASIL KURULUR? ADIM ADIM KURULUŞ SÜRECİ
Aşağıda klasik bir şahıs şirketi kuruluş sürecini, pratik ve uygulanabilir adımlarla bulabilirsiniz. Bazı adımlar muhasebeciniz tarafından da sizin adınıza yürütülebilir.
Faaliyet Konunuzu ve NACE Kodunu Belirleyin
Önce hangi alanda faaliyet göstereceğinize karar verin: yazılım, danışmanlık, e-ticaret, tasarım, eğitim vb. Ardından bu faaliyet alanına uygun NACE kodu seçilir. Yanlış seçilen NACE kodu;
Yanlış vergi oranlarına,
Fazladan veya gereksiz meslek odası kayıtlarına,
Hatalı teşvik/indirim uygulamalarına
neden olabilir. NACE kodunu, faaliyet tanımınıza göre muhasebecinizle birlikte belirlemeniz en doğrusudur.
İş Yeri Adresinizi Netleştirin
Şahıs şirketi için bir adres göstermek zorunludur. Bu adres:
Kira kontratlı bir ofis,
Home ofis (kendi eviniz veya kiralık eviniz),
Sanal ofis,
olabilir. Eğer kiralık bir yerde iseniz, kira kontratınızın bulunması gerekir. Home ofis kurarken de ev sahibinizle aranızdaki kira ilişkisi ve stopaj durumu hakkında muhasebecinizden mutlaka bilgi alın.
Gerekli Belgeleri Hazırlayın
Genel olarak istenen belgeler şunlardır:
Nüfus cüzdanı / T.C. kimlik kartı fotokopisi
İmza beyannamesi (noterden alınır)
İkametgâh belgesi (e-Devlet’ten alınabilir)
Varsa kira kontratı (işyeri veya home ofis için)
Vergi dairesi başvuru formları (muhasebeciniz doldurur)
Vergi Dairesi Başvurusu ve Vergi Levhası
Muhasebeciniz genellikle İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden başvurunuzu online yapar. Başvuru sonrasında vergi dairesi yoklama memurunu adrese gönderir. Memur adresinizi teyit ettikten sonra:
Vergi numaranız aktif olur,
Vergi levhanız sistemde oluşur.
Artık resmi olarak vergi mükellefisiniz ve fatura kesmeye başlayabilirsiniz.
E-Fatura / E-Arşiv Fatura Geçişi
Çoğu yeni işletme, direkt e-arşiv ve e-fatura çözümlerini kullanmayı tercih eder. Bunun için:
Gelir İdaresi Başkanlığı onaylı bir özel entegratör ile anlaşabilir,
Veya GİB’in ücretsiz portalını kullanabilirsiniz.
E-ticaret yapacaksanız, genellikle pazaryerleri e-fatura/e-arşiv zorunlu kıldığı için bu adımı kuruluş sürecinde netleştirmeniz önemlidir.
Meslek Odası veya Ticaret Odası Kaydı (Gerekliyse)
Yaptığınız işe göre ilgili esnaf odası veya ticaret odası kaydı zorunlu olabilir. Serbest meslek makbuzu ile çalışan bazı meslek gruplarında ise oda kaydı şartı bulunmayabilir. Bu noktada faaliyet alanınıza göre muhasebecinizden net bilgi alın.
Banka Hesabı Açılışı
Şirket adına ayrı bir Ticari banka hesabı açmanız, kişisel harcamalarınız ile şirket harcamalarınızı ayırmanızı sağlar. Bu, hem vergi denetimlerinde hem de muhasebe takibinde büyük kolaylık sağlar.
ŞAHIS ŞİRKETİ TÜRLERİ VE KULLANIM ALANLARI
Tek bir yasal tanım olsa da, fiiliyatta şahıs şirketleri faaliyet türüne göre ayrışır. En yaygın ayrımlar:
Serbest Meslek Erbabı: Doktor, avukat, mali müşavir, yazılımcı, tasarımcı, eğitmen gibi mesleki bilgi ve uzmanlığa dayalı hizmet sunanlar. Serbest meslek makbuzu düzenlerler.
Ticari İşletme Sahibi: E-ticaret, mağazacılık, restoran, kafe, atölye gibi mal veya hizmeti ticari faaliyet kapsamında sunanlar. Fatura ve irsaliye düzenlerler.
Kuruluş Hızı ve Maliyeti
Şahıs şirketleri, limited ve anonim şirketlere kıyasla hem çok daha hızlı hem de daha düşük maliyetle kurulabilir. Genellikle:
Noter masrafları,
Kuruluşta ödenen damga vergileri,
Mali müşavir kuruluş hizmet bedeli,
toplamında birkaç bin TL seviyesinde bir başlangıç bütçesi yeterli olabilir. Ayrıca belirli bir asgari sermaye zorunluluğu yoktur.
Esnek Çalışma ve Kapanış Kolaylığı
Şahıs şirketinde:
İstediğiniz zaman faaliyet konunuzu genişletebilir veya daraltabilirsiniz.
İşleriniz durduğunda şirketi kapatmak, sermaye şirketlerine göre daha az prosedür ve masraf gerektirir.
Bu nedenle henüz iş modelini test eden girişimciler veya freelancer’lar için çok uygun bir yapıdır.
AZ BİLİNEN BİR PÜF NOKTASI: BASİT USUL / GERÇEK USUL VE GİDER YAZMA STRATEJİSİ
Birçok yeni girişimci, gider yazma konusunu yeterince kullanmadığı için gereğinden fazla vergi öder. Gerçek usulde vergilendirilen şahıs şirketlerinde;
Ofis kirası,
Elektrik, internet, telefon,
Bilgisayar, ekipman, yazılım lisansları,
Ulaşım, konaklama, yemek (işle ilgili olduğu ölçüde),
Reklam ve pazarlama giderleri,
gibi pek çok kalem gider yazılabilir. Bu da yıllık vergi matrahınızı düşürür. Kuruluş aşamasında bile yaptığınız bazı harcamalar (bilgisayar, ofis mobilyası vb.) şirket faaliyeti için kullanılıyorsa giderleştirilebilir. Bu nedenle tüm harcamalarınızı faturalı yapmaya ve faturaları saklamaya özen gösterin.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Soru: Şahıs şirketi kurmak ne kadar sürer?
Çoğu durumda belgeleriniz hazır ve adresiniz net ise, muhasebeciniz başvuruyu yaptıktan sonra 1–3 iş günü içinde vergi dairesi yoklaması tamamlanır ve vergi levhanız çıkar. E-fatura geçişiyle birlikte aynı hafta içinde fatura kesmeye başlayabilirsiniz.
Soru: Şahıs şirketi kurmanın 2025 maliyeti ne kadar?
Kesin rakamlar; şehir, muhasebeci ücreti ve odalara kayıt zorunluluğuna göre değişse de, kabaca:
Noter, damga vergisi ve başvuru masrafları: Yaklaşık birkaç bin TL
Aylık muhasebe ücreti: İş hacmine göre değişmekle birlikte düşük işlem hacminde genelde birkaç bin TL bandından başlar
Varsa oda kayıt ve aidatları: İlgili odaya göre değişir
Net bir maliyet hesabı için, faaliyet alanınızı ve beklenen cironuzu paylaşarak bir mali müşavirden ön teklif almanız en sağlıklı yoldur.
Soru: Başka bir işte sigortalı çalışan biri şahıs şirketi kurabilir mi?
Evet, tam zamanlı sigortalı çalışan olsanız da şahıs şirketi kurabilirsiniz. Bu durumda genelde ayrıca Bağkur primi ödemezsiniz; ancak gelir vergisi beyanı, KDV ve diğer vergisel yükümlülükler devam eder. Çalıştığınız kurumun olası yan iş kısıtlamaları için iş sözleşmenizi de kontrol etmenizde fayda var.
Soru: Şahıs şirketimi daha sonra limited şirkete çevirebilir miyim?
Doğrudan dönüşüm teknik anlamda mümkün olmasa da, pratikte yeni bir limited şirket kurup, şahıs şirketinizdeki faaliyeti oraya devredebilir veya şahıs şirketinizi kapatıp limited olarak devam edebilirsiniz. Ciro, risk ve büyüme potansiyeliniz arttığında bu seçenek muhasebecinizle birlikte yeniden değerlendirilmelidir.
Soru: Home ofis adres gösterirsem sorun olur mu?
Genellikle home ofis adresle şahıs şirketi kurulabilir. Ancak apartman yönetmeliği, kat mülkiyeti ve belediye mevzuatı açısından bazı iş kolları için kısıtlamalar olabilir (örn. gürültülü üretim, yoğun müşteri trafiği vb.). Uzaktan, dijital hizmet sunan çoğu meslek için ise home ofis adres yaygın bir çözümdür.
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Şahıs şirketi, özellikle işine yeni başlayan, iş modelini test eden veya serbest çalışan kişiler için hızlı, esnek ve düşük maliyetli bir yoldur. Doğru NACE kodu, uygun adres seçimi, iyi bir mali müşavirle çalışma ve giderlerinizi düzgün belgeleme sayesinde hem yasal yükümlülüklerinizi kolayca yerine getirir hem de gereksiz vergi ödeme riskini azaltırsınız.
Eğer siz de artık resmi olarak fatura kesmek, e-ticaret veya freelance işlerinizi büyütmek istiyorsanız, bugün ilk adımı atın: Faaliyet alanınızı netleştirin, güvenilir bir mali müşavirle iletişime geçin ve şahıs şirketi kuruluş sürecinizi planlayın. Her geciken gün, hem fırsat maliyeti hem de olası cezai risk demektir.
