Eskişehir'de konut piyasasını tek kelimeyle tarif etmesi istenen emlakçı Kasım Karakaş, "durgun" yanıtını verdi. Karakaş, durgunluğun bir buçuk iki yıldır sürdüğünü Türkinform'a özel olarak anlattı.
Karakaş ve alıcı dengesini tek cümleyle özetledi. "Satıcı çok, alıcı yok" dedi.
YATIRIMCI ÇEKİLDİ ALICI İHTİYAÇ SAHİBİ
Karakaş, piyasadan iki alıcı grubunun çekildiğini söyledi. Bir buçuk iki yıl önce yatırım amacıyla ev alan kesimin kalktığını, yurt dışından gelip ev alıp kiraya veren kesimin ise tamamen bittiğini belirtti.
Geriye tek bir alıcı profili kaldı.
Kalan grubu ihtiyaç sahipleri olarak tanımlayan Karakaş. Kirası 30 ile 40 bin liraya çıkan kişilerin kiradan çıkmak için arabasını sattığını ya da altınını bozdurduğunu anlattı.
Daralmanın büyüklüğünü de rakamla verdi. Karakaş, eskiye göre yüzde 70 ile 80 arasında bir durgunluk yaşandığını kaydetti.
Piyasadan çekilen iki grup, satın alma kararını ihtiyaçtan bağımsız veriyordu. Yatırımcı fiyat artışından kazanç bekliyor, yurt dışından gelen alıcı ise kira geliri hedefliyordu. İkisinin de çekilmesiyle satış hacmi ihtiyaç sahibinin bütçesine sıkıştı.
ÜÇ MİLYONDAN BAŞLAYAN FİYATLAR SÜMER'DE ON SEKİZE ÇIKIYOR
Karakaş, fiyat sorusuna bölge ayrımıyla yanıt verdi. Karakaş, Şirintepe, Çamlıca, Esentepe, Zafer, Emek ve 71 Evler gibi mahallelerde geniş 2+1 dairelerin 3 milyon ile 3 milyon 500 bin lira arasında alıcı bulduğunu söyledi.
Üst uçta tablo tamamen değişiyor. Sümer'de 3+1 dairelerin ortalamasını 15 milyon lira olarak veren karakaş, üst sınırın 18 milyon liraya kadar çıktığını belirtti.
İki uç arasındaki mesafe hesaplandığında fark altı katı buluyor.
Sümer ile Aşağı Söğütönü arasında kıyaslama istendiğinde iki bölgenin birbirine yakın gittiğini söyleyen Karakaş, Sümer'i bir adım önde gösterdi.
Karakaş'ın Eskişehir geneli için verdiği rakam ise 3 milyon ile 3 milyon 500 bin lira arasında.
AYNI MAHALLEDE BİLE FARK VAR
Fiyat farkının yalnızca mahalleler arasında olmadığını vurguladı. Aynı mahalle içinde de geniş bir aralık bulunduğunu söyledi.
Örneği Şirintepe üzerinden verdi. Karakaş, mahallede 3 milyon 500 bin liralık dairenin de 6 milyon liralık dairenin de bulunduğunu, aynı durumun diğer mahalleler için de geçerli olduğunu anlattı.
KİRADA BANTLAR VE OKUL DÖNEMİ
Kiralık tarafında üç ayrı bant verdi. Karakaş, 1+1 dairelerin 10 bin liradan başlayıp 20 bin liraya kadar çıktığını, 2+1 dairelerin 15 bin ile 30 bin lira arasında, 3+1 dairelerin ise 20 bin liradan başlayıp 70 bin liraya kadar yükseldiğini söyledi.
Okulların açılmasının kirayı hareketlendirdiğini belirtti. Hareketin her yıl olduğu gibi bu yıl da yaşandığını, özellikle okul bölgelerinde yoğunlaştığını aktardı.
Nedenini tek cümleyle açıkladı. "Yeterince yurt yok çünkü, ondan dolayı" dedi.
DEPOZİTOYA KARŞI ÇIKTI
Ev sahibi ile kiracı arasındaki anlaşmazlıkların olduğu bir dönemde Karakaş, depozito uygulamasına karşı olduğunu söyledi.
Gerekçesini kiracının üstlendiği masraflara dayandırdı. Kiracının komisyon, kira, boya ve nakliye masrafını aynı anda karşıladığını, yükün bir bölümünün omuzlarından alınması gerektiğini belirtti. Adalet aranıyorsa ev sahibinin de komisyon ödemesi gerektiğini savundu.
Karakaş, depozitonun kanunda yeri bulunmadığını ve tamamen sözleşmeye dayalı olduğunu ileri sürdü.
Mevzuat farklı söylüyor. Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesi konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedelini düzenliyor ve tutarın üç aylık kira bedelini aşamayacağını hükme bağlıyor.
Aynı madde paranın kiracı adına vadeli bir tasarruf hesabına yatırılmasını zorunlu tutuyor. Banka güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararıyla ödüyor.
Kira sözleşmesi sona erdikten sonra üç ay içinde ev sahibi bankaya dava ya da icra takibi bildirmezse, banka güvenceyi kiracının istemi üzerine geri vermekle yükümlü.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik ise kiralamada hizmet bedelinin bir aylık kira bedelini aşamayacağını ve sözleşmenin taraflarından tahsil edileceğini belirliyor. Satışa aracılıkta üst sınır, satış bedelinin yüzde dördü.
BİR LİRALIK İLANLAR SÜRÜYOR
İlan sitelerine yönelik denetimlerin ardından tabloda düzelme olup olmadığı soruldu. Karakaş, azalma olmadığını söyledi.
Örnek olarak fiyat alanına 1 lira yazılan ilanları gösterdi. Amacın ilanı listede öne çıkarmak olduğunu, kimsenin bir liraya ev bulunduğuna inanmadığını anlattı.
Cezaların caydırıcılığına dair gözlemi ikili. Ticaret Bakanlığı'nın ciddi cezalar kestiğini ve uygulamanın önünü bir ölçüde kestiğini söyledi, buna karşın alışkanlığın sürdüğünü belirtti.
Karakaş Vatandaşa da görev düştüğünü ekledi. Yanıltıcı ilan görenlerin şikâyet etmesi gerektiğini ifade etti.
İlanda bulunması gerekenler yönetmelikte sayılı. Yetki belgesi numarası, işletmenin adı, taşınmazın bulunduğu şehir, ilçe ve mahalle bilgisi, ada ve parsel numarası ile iletişim bilgisi ilanda yer almak zorunda.
İlan platformlarına da yükümlülük getirilmiş durumda. Platform, ilanı yayımlamadan önce ilan verenin kimliğini ve taşınmaz üzerindeki yetkisini doğruluyor.
