SGK'nın yürürlüğe koyduğu yeni düzenlemeyle birlikte sosyal güvenlik sistemine borcu bulunan emekliler ile gelir ve aylık alan bazı hak sahiplerinin ödemelerinden doğrudan kesinti yapılabilecek. Uygulama kapsamında vatandaşların ayrıca onay vermesine gerek kalmayacak. Herhangi bir icra takibi başlatılması da şart olmayacak. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki köşe yazısında, sistemin tamamen otomatik işleyeceğini belirterek borç tespit edilmesi halinde kesintinin doğrudan maaşa yansıtılacağını ifade etti.
KİMLERİN MAAŞINDAN KESİNTİ YAPILACAK?
Yeni düzenlemeyle birlikte SGK'dan gelir veya aylık alan birçok kişi uygulama kapsamına alındı. Buna göre; İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar, Yaşlılık, malullük, vazife malullüğü ve emekli aylığı alan sigortalılar, Emeklilik işlemlerinin ardından geçmiş döneme ait Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu tespit edilen kişiler, Hayatını kaybeden sigortalının eşi, çocukları, anne ve babası gibi hak sahipleri adına bağlanan gelir ve aylıklar, borcun ilgili kişiye ait olması halinde maaş kesintisi uygulanabilecek gruplar arasında yer alıyor.
YÜZDE 10'A KADAR KESİNTİ UYGULANABİLECEK
Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, maaşlardan yapılacak kesinti oranı yüzde 10'a kadar çıkabilecek. Dikkat çeken ayrıntılardan biri ise birden fazla aylık alan vatandaşlarla ilgili oldu. Eğer borçlu kişi kendi adına bağlanan birden fazla gelir veya aylık alıyorsa, her iki maaşından da ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek. Buna karşılık borçlu kişinin hak sahibi olmayan yakınlarının maaşlarından herhangi bir kesinti yapılmayacak.
BU GRUPLAR UYGULAMA DIŞINDA TUTULDU
Yeni düzenleme kapsamında bazı özel statüdeki aylıklar ise kesinti kapsamı dışında bırakıldı. Buna göre; Başarılı sporculara bağlanan özel sporcu aylıkları, Terör ve terörle mücadele faaliyetleri nedeniyle bağlanan aylıklar, Devlet hazinesi tarafından finanse edilen şeref aylıkları, otomatik maaş kesintisi uygulamasından muaf olacak.
BORÇLAR HANGİ SIRAYA GÖRE TAHSİL EDİLECEK?
Bir kişinin birden fazla sosyal güvenlik borcu bulunması halinde tahsilat belirli bir öncelik sırasına göre gerçekleştirilecek. SGK'nın uygulayacağı sıra şu şekilde olacak: İlk olarak Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları tahsil edilecek. Ardından 4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları gelecek. Sonrasında Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki sigortalılık borçları, ardından 4/1-b kapsamındaki Bağ-Kur borçları ve son olarak 4/1-c kapsamındaki Emekli Sandığı borçları tahsil edilecek. Borçların tahsilatında zamanaşımına uğramamış en eski borç öncelikli olacak.
BİRDEN FAZLA MAAŞ ALANLAR DAHA FAZLA ETKİLENECEK
Uygulamanın en dikkat çeken noktalarından biri de birden fazla gelir veya aylık alan emekliler oldu. Borçlu kişinin kendi adına bağlanan iki farklı aylığı bulunuyorsa, her iki maaştan da ayrı ayrı kesinti yapılabilecek. Ancak borçlu kişinin eşi, çocukları veya diğer hak sahiplerinin kendi adlarına bağlanan maaşları bu uygulamadan etkilenmeyecek.
KESİNTİYE İTİRAZ HAKKI BULUNUYOR
SGK tarafından maaşından kesinti yapılan vatandaşların itiraz hakkı da bulunuyor. Kesintinin hatalı olduğunu düşünen emekliler, SGK müdürlüklerine başvurarak borç kayıtlarının incelenmesini talep edebilecek. Yapılacak inceleme sonucunda hesaplamada hata tespit edilmesi halinde gerekli düzeltmeler yapılabilecek.
UZMANLARDAN BORÇ KONTROLÜ UYARISI
Uzmanlar, özellikle geçmiş yıllardan kalan Genel Sağlık Sigortası (GSS), Bağ-Kur veya diğer sosyal güvenlik borçları bulunan vatandaşların mağduriyet yaşamamaları için borç durumlarını e-Devlet üzerinden ya da SGK müdürlüklerinden kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor. Borç tespit edilmesi halinde ise yeni uygulama kapsamında kesintilerin otomatik olarak başlatılacağı ve herhangi bir ek onay süreci işletilmeyeceği ifade ediliyor. Bu nedenle milyonlarca emekli ve hak sahibinin maaş hesaplarını düzenli olarak takip etmelerinin önem taşıdığı vurgulanıyor.
